Το Όνειρο του Κλεάνθη, μια ιστορία για τη Δομή της ύλης και την Κοσμολογία

Замислити

H γενική ιδέα για το φετινό θεατρικό ήταν η Δομή της Ύλης.

Ξεκινήσαμε από το σχολικό βιβλίο και τις πληροφορίες που μας δίνει. Είδαμε τα ατομικά πρότυπα και φθάσαμε στο πρότυπο του Bohr. Εκεί γίνεται η παρατήρηση ότι η γνώση του βιβλίου σταματά στο 1913. Δηλαδή η Επιστήμη έμεινε στάσιμη από τότε? Επίσης έγινε η παρατήρηση ότι στο δημοτικό υπήρχε στα Φυσικά η έννοια του κουάρκ, η οποία ποτέ δεν επεξηγήθηκε επαρκώς. 

Στη συνέχεια έγινε μια παρουσίαση για το Καθιερωμένο Πρότυπο και για τα κέντρα Έρευνας CERN και FermiLab. Εκεί γίνεται μια πρώτη γνωριμία με τη σύγχρονη Φυσική Στοιχειωδών σωματιδίων και ζητήθηκε από τους μαθητές να συλλέξουν υλικό για όλα τα παραπάνω. Μαζεύτηκε ένα εκτενές υλικό που σταχυολογήθηκε και εμπλουτίστηκε με υλικό από το CERN. 

Αναλύοντας το υλικό για τα στοιχειώδη σωμάτια στο «Καθιερωμένο Πρότυπο» έγιναν δυο παρατηρήσεις:

• Ότι τα στοιχειώδη σωμάτια είναι άμεσα συνδεδεμένα με την Κοσμολογία, δηλαδή με τις φάσεις δημιουργίας του Σύμπαντος .
• Ότι στα στοιχειώδη σωμάτια υπάρχουν πια και οι φορείς των τεσσάρων θεμελιωδών δυνάμεων. Αυτή ήταν μια ριζοσπαστική γνώση για τους μαθητές που δεν είχαν ποτέ ακούσει για το ποιες και πως διαδίδοντες οι δυνάμεις στο Σύμπαν.

Μετά από αυτό  έγινε δεύτερος γύρος συλλογής υλικού όπου να αναλύονται τα στάδια δημιουργίας του Σύμπαντος.

Μέσα από το υλικό αυτό είδαμε τις χρονικές στιγμές κατά τις οποίες εμφανίζονται τα στοιχειώδη σωμάτια και πως εξελίσσονται ώσπου να φθάσουν στη σημερινή δομή της ύλης και τη δημιουργία ζωής.

Πολύ μεγάλη βοήθεια υπήρξε από το υλικό της Ευρωπαϊκής Ομάδας Εκλαΐκευσης Φυσικής Σωματιδίων (European Particle Physics Outreach Group, EPPOG), όπου είδαμε ξεκάθαρα τα στιγμιότυπα που θα μας χρησίμευαν για τη δημιουργία του σεναρίου.

Креирај

Για τη δημιουργία του έργου χρησιμοποιήθηκαν τα επτά στάδια της διερευνητικής μεθόδου:

• ΕΡΩΤΗΜΑ

Το ερώτημα ήταν ποιο είναι το σημερινό επιστημονικά αποδεκτό πρότυπο για τη δομής της ύλης και της δημιουργίας του Σύμπαντος.

• ΑΠΟΔΕΙΞΗ/ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Συλλέχθηκαν πληροφορίες από επιστημονικά βιβλία, επιστημονικά site, CERN, ηλεκτρονικά άρθρα, youtube κ.λ.π. 

• ΑΝΑΛΥΣΗ

Αναλύθηκε το Καθιερωμένο Πρότυπο δομής της ύλης , ότι οι κατηγορίες των στοιχειωδών σωματιδίων είναι τρείς. Τα κουάρκ, που σχηματίζουν τα βαρυόνια και τα μεσόνια, τα λεπτόνια και τα μποζόνια που είναι οι φορείς των δυνάμεων και το μποζόνιο Higgs.

Αναλύθηκαν οι τέσσερις θεμελιώδης δυνάμεις, ποια η μορφή και το πεδίο δράσης της καθεμίας.

Αναλύθηκε το πώς η σύγχρονη Φυσική προσπαθεί να ενοποιήσει τις δυνάμεις και τις αλληλεπιδράσεις τους, κάτω από μια ενιαία κομψή θεωρία και πως η βαρύτητα ακόμα ανθίσταται λόγω έλλειψης πειραματικών δεδομένων και πως τώρα αρχίζουν να διαφαίνονται (βαρυτικά κύματα).

Τέλος αναλύθηκαν τα στάδια δημιουργίας του Σύμπαντος και πως αυτά συνδέονται με τα στοιχειώδη σωμάτια.

Τέλος επισκέφτηκε το σχολείο μας ο γνωστός αστροφυσικός Διονύσης Σιμόπουλος, που έκανε ένα διάλογο με τους μαθητές της θεατρικής ομάδας για τα στοιχειώδη σωματίδια και τη δημιουργία του Σύμπαντος, δίνοντας την δική του προοπτική και συζήτησε με τους μαθητές μας για την ιδέα του θεατρικού μας.

• ΕΞΗΓΗΣΗ

Εδώ επιλέχθηκαν τα στιγμιότυπα που θα δημιουργήσουν τον κορμό του σεναρίου μας.

Το κλειδί ήταν από τα στιγμιότυπα αυτά να δημιουργηθούν οι αντίστοιχες αναλογίες / αναπαραστάσεις / οπτικοποιήσεις .

Σε αυτή τη φάση αποφασίστηκε να δημιουργηθούν δύο χορευτικά, ένα για το Big Bang (φάση πληθωρισμού) και ένα για τη δημιουργία του πρωτονίου και νετρονίου από τα up και down κουάρκ.

Η Φυσική Στοιχειωδών σωματιδίων βρίθει γλαφυρών όρων, που μας βοήθησε να δημιουργήσουμε αναπαραστάσεις / οπτικοποιήσεις των σωματιδίων και δυνάμεων.

Έτσι αποφασίστηκε να αναπαραστήσουμε τις δυνάμεις και τους φορείς τους με κυριολεκτικό τρόπο. Η ισχυρή πυρηνική ως μια μυώδης δύναμη και ένα αθλητή ως φορέα, η ασθενής πυρηνική ως μια ασθενής με φορέα μια νοσοκόμα, η ηλεκτρομαγνητική με κεραυνούς και η βαρυτική ως μια σνομπ περσόνα  που δεν καταδέχεται τους υπόλοιπους και δεν έχει φορέα γιατί ακόμα δεν έχει παρατηρηθεί πειραματικά.

• ΣΥΝΔΕΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ​

Από τη στιγμή που δημιουργήθηκε ο κορμός του σεναρίου, αυτό που έλλειπε ήταν το εύρημα που θα δρούσε ως συνδετικός ιστός και θα ολοκλήρωνε το σενάριο.

Ως συνδετικός ιστός όλων των χαρακτήρων αποφασίστηκε να είναι ένας ανθρώπινος χαρακτήρας, ο Κλεάνθης, ένας μαθητής Γυμνασίου που επισκέφθηκε το CERN και εκεί άκουσε για όλα τα σωματίδια που περιλαμβάνει το σενάριο μας. Του έκαναν τόση εντύπωση που το βράδυ που γύρισε στο ξενοδοχείου του, αποκοιμήθηκε μιλώντας με τη μητέρα του στο skype και στο όνειρο του ζωντανεύουν όλα τα σωματίδια για τα οποία είχαμε συζητήσει.

Εκεί ζωντανεύει το νετρίνο του ηλεκτρονίου που ψάχνει το «ταίρι» του το ηλεκτρόνιο με το  οποίο χάθηκε κατά τη φάση του πληθωρισμού. Έκτοτε το νετρίνο τριγυρνά σε όλο το σύμπαν για να το βρει και το ηλεκτρόνιο «δεσμεύτηκε» σε ένα άτομο με «συμβόλαιο» από την ηλεκτρομαγνητική δύναμη, κάπου στο Α του Κενταύρου.

Στη προσπάθεια του να εντοπίσει το ηλεκτρόνιο του, ζητά τη βοήθεια του Κλεάνθη και αφού του πει την ιστορία του, ψάχνουν σε όλο το σύμπαν για να το βρούν.

Σε αυτό το σημείο αποφασίστηκε να δημιουργηθεί κι ένας από μηχανής θεός που σε σύνδεση με την επικαιρότητα (και μπόλικο χιούμορ), να είναι ένα ροζ φλαμίνγκο που θα υποδείξει την τοποθεσία και τον τρόπο αποδέσμευσης του ηλεκτρονίου (ιονισμός ατόμου).

• ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ/ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Το θεατρικό ανέβηκε για πρώτη φορά στην τελική εκδήλωση του "Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο" στη Θεσσαλονίκη στις 29 Απριλίου 2018, όπου απέσπασε 9 συνολικά βραβεία.

Το θεατρικό επίσης παρουσιάστηκε στα Τρίκαλα σε ανοιχτή εκδήλωση στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου στις 29 Μαΐου 2018. Πριν το θεατρικό έγινε παρουσίαση για το CERN ώστε να γίνουν κατανοητά από το κοινό, τα θαυμαστά που είδε ο πρωταγωνιστής (Κλεάνθης) τα οποία και ζωντάνεψε στο όνειρό του.

Επίσης έγινε παρουσίαση του θεατρικού ως καλή πρακτική στο Πανελλήνιο Συνέδριο «Τέχνη και εκπαίδευση, αισθητική της καθημερινότητας, εκπαιδευτικοί και μαθητές: Βίοι παράλληλοι με κοινούς στόχους» που έγινε στη Λάρισα στις 11 και 12 Μαΐου 2018. Εκεί τονίστηκαν τα πλεονεκτήματα της ένταξης της θεατρικής πράξης στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών και τα οφέλη που οι μαθητές είχαν, από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα.

• ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Οι μαθητές απάντησαν σε ερωτηματολόγιο που δόθηκε από τους διοργανωτές του «Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο».

Έγινε συνάντηση της ομάδας όπου έγινε αναστοχασμός της δράσης.

Επίσης σημαντική ήταν κι η  ανατροφοδότηση από τους γονείς που τόνισαν τη τόνωση της αυτοεκτίμησης / αυτοπεποίθησης των παιδιών τους, το πάθος που επέδειξαν σε όλη τη φάση δημιουργίας του θεατρικού και την αλλαγή στάσης τους σε σχέση με το σχολείο.

Објави

Η δράση επικοινωνήθηκε με τους παρακάτω τρόπους:

• Μέσω της σελίδας της Θεατρικής Ομάδας στο facebook , όπου υπήρχε διαρκής ενημέρωση.
• 
• Έγινε παρουσίαση της δράσης από την ραδιοφωνική συχνότητα της τοπικής ΕΡΑ και Ράδιο Ζυγός.
• Παρουσίαση της δράσης από τον τοπικό ηλεκτρονικό και έντυπο τύπο και το site της ert.gr
• http://www.ert.gr/perifereiakoi-stathmoi/larisa/trikala-oneiriki-parastasi-kai-9-vraveia-gia-to-7o-gymnasio/
• Το θεατρικό παρουσιάστηκε στις 29 Απριλίου 2018 στη τελική εκδήλωση της δράσης «Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο» στη Θεσσαλονίκη.
• 
• Παρουσίαση του θεατρικού στις και 29 Μαΐου 2018 σε ανοιχτή εκδήλωση στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Τρικκαίων.
• 
• Παρουσίαση του θεατρικού ως καλή πρακτική στο Πανελλήνιο Συνέδριο «Τέχνη και εκπαίδευση, αισθητική της καθημερινότητας, εκπαιδευτικοί και μαθητές: Βίοι παράλληλοι με κοινούς στόχους» που έγινε στη Λάρισα στις 11 και 12 Μαΐου 2018.
•