Hosted by OSOS , contributed by Sanne Kraijebosch on 18 December 2019
Korte beschrijving
Steeds meer Nederlandse kinderen hebben een bril nodig om van veraf goed te kunnen zien. Kinderen kijken al vanaf jonge leeftijd op veel momenten dichtbij naar een beeldscherm. Ogen moeten vaak scherpstellen op objecten van dichtbij. Hierdoor passen de ogen zich aan en kunnen kinderen mogelijk minder goed van veraf zien. Hiermee hangt samen dat kinderen minder vaak buitenspelen. Juist bij buitenspelen leren kinderen goed van veraf te zien.
De leerlingen uit de groepen 4 op OBS de Komeet gaan op bezoek bij de lokale opticien om meer te weten te komen over bijziendheid. Niet alleen krijgen ze uitleg over hoe ogen werken, maar ook over de gezondheid van hun eigen ogen. Ze inventariseren zelf op school hoeveel kinderen een bril dragen en wat dit voor hen betekent. Er wordt ook meer bewustzijn gecreëerd van het belang van buitenspelen door de vakdocent gymnastiek. Ouders worden uitgenodigd in de klas in de door de leerlingen eigen opgestarte brillenwinkel. In de brillenwinkel worden niet alleen oogtesten gedaan, maar daarin wordt ook bewustzijn gecreëerd bij ouders over het belang van buitenspelen en de mogelijke relatie tussen bijziendheid en beeldschermtijd.
Een extra element in dit project is dat leerlingen zelf ook de input leverde om zelf brillen te gaan ontwerpen en maken. Dit naar aanleiding van het antwoord op de vraag van leerlingen hoe kinderen het zouden vinden als ze zelf een bril nodig hebben. Na onderzoek op school blijkt dat kinderen het niet altijd leuk vinden om een bril nodig te hebben, maar dat ze wel een ruime keuze hebben uit leuke en stoere brillen.
Aanvullende materialen
Link: https://oogfonds.nl/oogklachten/bijziendheid-bij-kinderen/
Link: https://www.mirckoptiek.nl/
Link: https://www.youtube.com/watch?v=8wOmFfWrOho
Link: https://schooltv.nl/video/het-klokhuis-brilmontuur/
Link: https://schooltv.nl/video/huisje-boompje-beestje-de-bril/
Link: https://jeugdjournaal.nl/artikel/2235096-steeds-meer-kinderen-hebben-een-bril-nodig.html
Contactgegevens
Leerkracht: Sanne Kraijenbosch (s.kraijenbosch@zaanprimair.nl)
Leerdoelen
- Kinderen leren over bijziendheid
- Kinderen leren bewust te worden van de keuze tussen beeldschermtijd en buitenspelen
- Kinderen leren hoe oogmetingen gedaan worden
- Kinderen leren hoe ze een bril kunnen ontwerpen
- Kinderen leren informatie over bijziendheid naar hun medeleerlingen en ouders te communiceren (middels de brillenwinkel en het maken van posters/affiches voor in de school)
Thema
- Gezondheid & welzijn
- Wetenschap & techniek
- Mens & maatschappij
RRI-PRINCIPES - Responsible Research and Innovation (link: RRI-principes)
|
Bestuur (Governance) |
Leerlingen: Zij leveren de input voor het project. De leerlingen komen met ideeën en zij werken samen de ideeën uit. Leerkracht: Stelt leerlingen in staat/creëert tijd en ruimte om het project tot stand te laten komen. De leerkracht zorgt tijdens het proces voor input/inspiratie. De leerkracht benadert (samen met de leerlingen) externe organisaties en zorgt dat de directie op de hoogte is van het project. De leerkracht zorgt ook dat ouders op de hoogte worden gesteld via een weekbericht in het ouderportaal. School (directie): Ondersteunt het project en stelt waar nodig/mogelijk geld beschikbaar. Externe organisatie: De opticien draagt bij aan de informatievoorziening over bijziendheid en het maken/ontwerpen van brillen. |
|
Maatschappelijke Betrokkenheid (Public Engagement) |
Leerlingen doen onderzoek naar bijziendheid op school en het maatschappelijk probleem van kinderen die minder lang buitenspelen. Door o.a. het maken van staafdiagrammen en het afnemen van interviews met brildragende kinderen/leerkrachten en ouders. |
|
Gendergelijkheid (Gender Equality) |
Het probleem van bijziendheid is gericht op alle kinderen. In het onderzoek naar brildragende kinderen op school (in de groepen 3 en 4) wordt geen onderscheid gemaakt tussen jongens en meiden. |
|
Wetenschapsonderwijs (Science Education) |
Kinderen leren onderzoek te doen naar de gezondheid van ogen en hoe ze zelf kunnen bijdragen aan de gezondheid van hun eigen ogen. Dit wordt gestimuleerd door naar de lokale opticien te gaan, door medeleerlingen te interviewen over hun bril en door ouders in de klas uit te nodigen in de eigen opgezette brillenwinkel. Ouders worden in de brillenwinkel aan onderzoek en vragen onderworpen. Daarbij kunnen (brildragende) ouders ook zelf informatie/ervaringen delen met de leerlingen. |
|
Ethiek (Ethics) |
Niet ieder kind op school heeft een bril vanwege bijziendheid. Dit wordt mede besproken aan de hand van een item in het NOS Jeugdjournaal waarin het thema van bijziendheid en (te veel) beeldschermtijd worden aangekaart. De ontwikkeling dat steeds meer kinderen een bril nodig hebben en de ontwikkelingen van technologie en beeldschermtijd zijn niet 1 op 1. Wel is er een signaal uit onderzoek dat de duur achter een beeldscherm een negatief effect kan hebben op de ogen van kinderen. |
|
Beschikbaarheid van Project en Uitkomsten (Open Access) |
De materialen voor dit project en de informatie zijn toegankelijk en beschikbaar. Contacten leggen met lokale opticiens kan misschien wat lastiger zijn, waar de ene opticien er open voor stond, was de andere wat sceptischer. |
Gevoel
VOELEN
Verken de opdracht
Weten kinderen wat bijziendheid is? Weten kinderen wat te lang achter een beeldscherm zitten met hun ogen kan doen? Weten ze wat het belang is van buitenspelen en hoe dit een positieve uitwerking op hun ogen kan hebben? Ze maken kennis/ krijgen een eerste introductie met dit onderwerp via een tekst van de week in een taalles. De tekst van de week wordt 3x in één week aangeboden. Alle teksten sluiten aan op het thema. Tijdens de introductie op dit project zijn verschillende werkvormen gebruikt.
- De tekst wordt voor-koor-door gelezen. De leerkracht modelt.
- Aantekeningen maken: Ze krijgen een filmpje van het Jeugdjournaal te zien. Tijdens dit filmpje maken ze aantekeningen op de achterkant van hun tekst.
- Woordspin: Met hun schoudermaatje een woordspin maken over het onderwerp.
- Brainstormen: Wat weten de leerlingen al en wat willen ze te weten komen? Hoe komen we dit te weten?
- Staafdiagram maken: De kinderen krijgen een weekopdracht waarin ze de opdracht krijgen om in kaart te brengen hoeveel kinderen/leerkrachten/ouders een bril hebben. Dit wordt verwerkt in een staafdiagram.
Om meer informatie over het onderwerp te krijgen, gaan wij op bezoek bij de lokale opticien. De opticien geeft input aan het thema. Van tevoren bedenken de leerlingen vragen voor het bezoek aan de opticien. Klassikaal wordt een mail opgemaakt en verstuurd naar de lokale opticiens.
Aanvullende materialen
Voor de inleiding is een tekst door de leerkracht samengesteld. Dit is de tekst van de week. Aanvullende materialen/foto’s staan in de bijlage.
Link filmpje: https://jeugdjournaal.nl/artikel/2235096-steeds-meer-kinderen-hebben-een-bril-nodig.html
Uitdaging
De kinderen krijgen de uitdaging om een brillenwinkel voor in de klas op te zetten. Hoe gaan ze dit aanpakken en wat hebben ze nodig?
Voorstellen
VOORSTELLEN
De kinderen brainstormen in groepjes van 4-6 kinderen in een tafelgroepje. Ze denken na over hoe ze de brillenwinkel kunnen opzetten en hoe ze informatie over bijziendheid kunnen (weer)geven. Vervolgens presenteren de groepjes hun plannen klassikaal. Er wordt klassikaal gestemd over de beste/leukste ideeën. Op de leerlingcomputers/Ipads is informatie opgezocht over het onderwerp. Aanvullende materialen/foto’s zijn in de bijlage te vinden.
Aanmaken
CREËREN
Via de leerlingcomputers/iPads wordt door de leerlingen gezocht naar contact met lokale opticiens. Er wordt klassikaal een mail gestuurd naar de opticiens met de vraag of wij op klassenbezoek mogen komen. Via brainstormen over het onderwerp is er door de leerlingen ook naar voren gekomen dat er in de brillenwinkel eigen gemaakte brillen moeten komen. Deze gaan ze zelf ontwerpen. Met schoudermaatjes (tweetallen) worden er eerst brillen op papier ontworpen. Daarna maakt ieder kind een eigen gepersonaliseerde bril die bij hun karakter past.