Hosted by SALL , contributed by ΨΑΡΙΔΟΥ on 23 February 2022
Οι μαθητές του Μειονοτικού σχολείου Δοκού του Νομού Ροδόπης, θα ασχοληθούν με τη δημιουργία ενός υγιεινού πρωινού και συνάμα, ενός υγιεινού δεκατιανού. Θα δημιουργήσουν ερωτηματολόγια ανίχνευσης, θα ενημερωθούν για τα ευεργετικά οφέλη ενός υγιεινού πρωινού και δεκατανού, θα συλλέξουν τοπικές συνταγές από τις οικογένειές τους και θα τις συμπεριλάβουν σε ένα e-book, θα δημιουργήσουν υγιεινά φαγητά με βάση το αλεύρι με τη βοήθεια ενός τοπικού φούρναρη και στο τέλος της σχολικής χρονιάς θα μαγειρέψουν στην αυλή του σχολείου μας μαζί με τους γονείς τους.
Background
Το σύστημα της τροφής αποτελείται από πολλές και διαφορετικές πτυχές. Μία από αυτές είναι οι κουλτούρες και οι παραδόσεις της υγιεινής διατροφής. Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί ότι οι μαθητές του σχολείου μας, όλο και περισσότερο, αγοράζουν φαγητά από τα μάρκετ του χωριού για το δεκατιανό του σχολείου και δεν φέρνουν φαγητά από το σπίτι τα οποία έχουν ετοιμάσει οι μαμάδες τους. Επειδή υπήρχαν πολύ ωραίες παραδοσιακές συνταγές οι οποίες με το πέρασμα του χρόνου μπορεί να χάνονταν ή να ξεχνιόνταν, αποφασίσαμε να συγκεντρώσουμε αυτές τις συνταγές, να τις κάνουμε ένα ηλεκτρονικό βιβλίο, να τις αποστείλουμε στα προσωπικά emaıl των γονέων, αλλά κυρίως να δημιουργήσουμε ένα ζωντανό εργαστήρι μαγειρικής παραδοσιακών συνταγών στο σχολικό χώρο με τη συμμετοχή πρόθυμων μαμάδων και όλων των μαθητών του σχολείου μας.
Οι μαθητές όλων των τάξεων του Μειονοτικού σχολείου Δοκού στο Νομό Ροδόπης ξεκίνησαν το project με έναν προβληματισμό : "τρώνε όλοι οι μαθητές πρωινό στο σπίτι, πόσο συχνά και τι είδους πρωινό" και οι σκέψεις τους και οι απορίες τους επεκτάθηκαν και στο δεκατιανό στο σχολείο. Για το λόγο αυτό οι μαθητές της Ε-ΣΤ τάξης ετοίμασαν συλλογικά ένα μικρό ερωτηματολόγιο (αρχικά στα τουρκικά και έπειτα στα ελληνικά), έχοντας ως ερωτήσεις τους παραπάνω προβληματισμούς. Το ερωτηματολόγιο το μεταφέραμε σε μορφή google forms . Μπορείτε να το δείτε στον παρακάτω σύνδεσμο : https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSctOYAJhGSO9sTklTB9l5cqMC8Oy41wp5CF5VONRQ8gfQgcVQ/viewform?usp=pp_url
Ακολούθως οι μαθητές το εκτύπωσαν και το συμπλήρωσαν οι ίδιοι.Η ελληνική γλώσσα για τους μαθητές του σχολείου μας δεν είναι η μητρική αλλά η δεύτερη και επειδή οι μαθητές των μικρότερων τάξεων μπορεί να συναντούσαν δυσκολίες στη σωστή συμπλήρωσή του, οι μαθητές της Ε-ΣΤ τάξης χωρίστηκαν σε ομάδες και βοήθησαν τους μικρότερους μαθητές σε όποια σημεία είχαν δυσκολίες. Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό με τις επισκέψεις στις μικρότερες τάξεις
Η ελληνική γλώσσα για τους μαθητές του σχολείου μας δεν είναι η μητρική αλλά η δεύτερη και επειδή οι μαθητές των μικρότερων τάξεων μπορεί να συναντούσαν δυσκολίες στη σωστή συμπλήρωσή του, οι μαθητές της Ε-ΣΤ τάξης χωρίστηκαν σε ομάδες και βοήθησαν τους μικρότερους μαθητές σε όποια σημεία είχαν δυσκολίες. Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό με τις επισκέψεις στις μικρότερες τάξεις
Οι μαθητές της Ε-ΣΤ τάξης συγκέντρωσαν τα ερωτηματολόγια και κατέγραψαν τις απαντήσεις δημιουργώντας πίνακες και διαγράμματα πρώτα σε χαρτί και έπειτα στο Excel.
Δείτε ενδεικτικά μερικά από τα αποτελέσματά :
Aim
ΟΙ μαθητές να :
Να καλλιεργήσουν τον προφορικό και γραπτό λόγο τους μέσα από την άμεση και ενεργό συμμετοχή σε αυθεντικές και σκόπιμες γλωσσικές δραστηριότητες
Να έρθουν σε επαφή με τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής και να κατανοήσουν την αξία του ως μια ισορροπημένη και υγιεινή επιλογή
Να γίνουν αρωγοί επίλυσης του προβλήματος της αλλαγής στον τρόπο διατροφής τους κατά τη διάρκεια του σχολείου και πολλαπλασιαστές των υγιεινών και παραδοσιακών λύσεων που θα προταθούν
Να αντιληφθούν την παραδοσιακή διατροφή ως ένα αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας και της πολιτισμικής κληρονομιάς του τόπου τους που αξίζει να διατηρηθεί
Να εμπλακούν σε δραστηριότητες συνεργατικής μάθησης καλλιεργώντας την επικοινωνία, την δημιουργικότητα και την κριτική σκέψη.
Να αντιληφθούν το σχολείο ως χώρο κοινής προσπάθειας και αγαστής συνεργασίας όλων των φορέων μάθησης (μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς)
Co-creation with societal actors
Ξεκινήσαμε τη συνεργασία με την τοπική κοινωνία του χωριού και συγκεκριμένα με κάποιες πρόθυμες και διαθέσιμες μαμάδες, προκειμένου να προσδιοριστεί το πραγματικό πρόβλημα. Οι μητέρες αυτές αναγνώρισαν την ύπαρξη του προβλήματος (μη υγιεινή διατροφή των περισσοτέρων μαθητών του σχολείου και απομάκρυνση των νέων νοικοκυριών από τις παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες). Προκειμένου να δοθεί μία ρεαλιστική λύση στο παραπάνω πρόβλημα συγκέντρωσαν και κατέγραψαν παραδοσιακές και υγιεινές με βάση το αλεύρι συνταγές στην πρώτη τους γλώσσα (την Τουρκική), οι μαθητές τις μετέφρασαν στην ελληνική γλώσσα με την βοήθεια των εκπαιδευτικών, δημιουργήθηκε ηλεκτρονικό βιβλίο το οποίο διαμοιράστηκε με ηλεκτρονικό μήνυμα σε όλες τις οικογένειες και κυρίως δημιουργήθηκε ένα ζωντανό εργαστήρι μαγειρικής στην αυλή του σχολείου με ενεργό συμμετοχή όλων των μαθητών, προκειμένου να δημιουργηθούν τα υγιεινά και παραδοσιακά φαγητά της περιοχής μας.
Implementation
Ξεκινήσαμε ενημερώνοντας τις μαμάδες των μαθητών μας για την πρόθεσή μας να δημιουργήσουμε ένα ζωντανό εργαστήριο μαγειρικής, ζητώντας να μας βοηθήσουν. Προθυμοποιήθηκαν πολλές μαμάδες επειδή το πρόβλημα έγινε αμέσως αντιληπτό και από τις ίδιες τις μητέρες. Για το λόγο αυτό ζητήσαμε να μας προμηθεύσουν με όσες περισσότερες και διαφορετικές – αλλά απλές στη δημιουργία τους – παραδοσιακές συνταγές. Επειδή δεν γνωρίζουν καλά ελληνικά, ζητήσαμε από τις μητέρες να καταγράψουν τις συνταγές στην πρώτη τους γλώσσα τα τουρκικά.
Σε ειδικό εργαστήριο μετάφρασης στην τάξη, οι μαθητές της Ε-ΣΤ τάξης με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών τόσο του ελληνόγλωσσου όσο και του μειονοτικού προγράμματος, έκαναν τη μετάφραση των συνταγών. Έπειτα δημιουργήσαμε ένα Πρωτότυπο ηλεκτρονικό βιβλίο παραδοσιακών συνταγών σε δύο γλώσσες, τουρκικά και ελληνικά. Το ηλεκτρονικό βιβλίο μοιράστηκε σε όλες τις οικογένειες των μαθητών του σχολείου μας με ηλεκτρονικό μήνυμα. Οι γονείς μας ευχαρίστησαν κυρίως γιατί αρκετοί είχαν απωθήσει στη μνήμη τους αυτές τις παραδοσιακές συνταγές και μ’ αυτόν τον τρόπο τις ξαναθυμήθηκαν και τις αποθήκευσαν για μελλοντική χρήση. Μπορείτε να δείτε το ηλεκτρονικό μας βιβλίο εδώ : https://read.bookcreator.com/Fhv3M4EonqPEdGkpmGvDZicbyd22/QyVAdX4_QhmN4MepyhoGnQ
Κανονίστηκε ένα ραντεβού με όσες από τις μητέρες ήταν διαθέσιμες ώστε να πραγματοποιηθεί ένα ζωντανό εργαστήριο μαγειρικής παραδοσιακών συνταγών στην αυλή του σχολείου μας. Στις 18/5/2022 , από νωρίς το πρωί 4 μητέρες ήρθαν με όλα τα σύνεργα μαγειρικής στην αυλή του σχολείου. Οι μαθητές όλων των τάξεων συμμετείχαν ξεκινώντας από το στήσιμο του όλου εργαστηρίου. Βοήθησαν να στρωθούν χαλιά, σύμφωνα με την παράδοση τους
Οι προετοιμασίες ξεκινούν : https://youtu.be/fkwhUJJfoPI
Όλοι οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί του σχολείου μας συμμετείχαν στη δημιουργία και την εκτέλεση του παραδοσιακού εργαστηρίου
Τέσσερα διαφορετικά υποεργαστήρια συνυπήρχαν :
Στο πρώτο η μία μητέρα μας έφτιαξε τη συνταγή με το όνομα “Keçi Bacağı”, που στα ελληνικά σημαίνει “Πόδι κατσίκας”, λόγω του τελικού σχήματος που παίρνουν τα κουλουράκια .
Στο δεύτερο υποεργαστήριο μία άλλη μητέρα μας έφτιαξε μία συνταγή με το όνομα Ulaşıklı Çörek δηλαδή “Πίτα με μυζήθρα” .
Δείτε ένα μικρό βίντεο μιάς μαθήτριας να περιγράφει τη συνταγή : https://youtu.be/Itn4I9H8t4k
Στο τρίτο υποεργαστήριο, φτιάξαμε “Gözleme” , “Πίτα γεμιστή” θα μπορούσαμε να πούμε στα ελληνικά. Η συγκεκριμένη μητέρα έφερε μαζί της τον παραδοσιακό σοφρά, το χαμηλό τραπεζάκι πάνω στο οποίο πλάθουν τη ζύμη, και με τη βοήθεια όλων πλάσαμε τα ζυμαράκια για τις πίτες.
Έπειτα οι πιτούλες ψήθηκαν επιτόπου σε μικρά φουρνάκια τα οποία είχαν φέρει μαζί τους οι μαμάδες
Στο τέταρτο υποεργαστήριο φτιάξαμε “Kaşık Helvası” , παραδοσιακό δηλαδή χαλβά αλλά χωρίς σιμιγδάλι, μόνο με αλεύρι . Για τον σκοπό αυτό η συγκεκριμένη μητέρα έφερε μαζί της ένα μεγάλο γκαζάκι
Δείτε 'ενα μικρό ακόμα βίντεο, όπου ένας μαθητής περιγράφει τη συνταγή :https://youtu.be/A-rU3WU5MmA
Το εργαστήριο τελείωσε με πλούσιο φαγοπότι όλων αυτών των παραδοσιακών φαγητών της περιοχής
Reflection
Το εργαστήρι κύλησε ομαλά και είχε πολύ μεγάλη επιτυχία. Οι μαθητές είδαν, θυμήθηκαν και συμμετείχαν ενεργά στην όλη δημιουργία του, από το στήσιμό του, έπλασαν παραδοσιακά φαγητά και γεύτηκαν τις υγιεινές τροφές. Πρέπει σ’ αυτό το σημείο να τονίσουμε τη μεγάλη βοήθεια που πρόσφεραν οι μαμάδες- εθελόντριες, οι οποίες άφησαν στην άκρη τις άλλες δουλείες τους (κυρίως εργασίες στα χωράφια που γίνονται αυτήν την εποχή) και συμμετείχαν με μεγάλο ενθουσιασμό στο υπαίθριο εργαστήριό μας .
Οι μαθητές δήλωσαν “μαγεμένοι” θα λέγαμε διότι δεν είχαν συμμετάσχει σε παρόμοιο εργαστήριο στο παρελθόν. Παρακίνησαν τις δικές τους μητέρες να χρησιμοποιήσουν αυτές ή παρόμοιες συνταγές ώστε να τρέφονται πιο υγιεινά κατά τη διάρκεια του δεκατιανού στο σχολικό χώρο.
Όλοι οι εκπαιδευτικοί του σχολείου συμμετείχαν στο εργαστήριο, γεύτηκαν και πήραν μέρος στην όλη διαδικασία ενεργά. Μάλιστα από παρατηρήσεις που έγιναν τις επόμενες ημέρες στο δεκατιανό των μαθητών, είδαμε σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές τους συνήθειες. Πάνω από το 50% των μαθητών τις επόμενες ημέρες είχαν φαγητό το οποίο παρασκευάστηκε στο σπίτι. Ελπίζουμε ότι το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί μόλις οι μητέρες αποκτήσουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο από την εξαντλητική εργασία τους στα χωράφια.
Futurel Plans
Επίκειται ένα ακόμη ζωντανό εργαστήριο με τη συμμετοχή όλου του σχολείου. Θα επισκεφτούμε τον τοπικό φούρνο, όπου θα δούμε αλλά κυρίως θα δημιουργήσουμε υγιεινά παρασκευάσματα με βάση όμως πια νεότερες συνταγές.