Hosted by OSOS , contributed by arg on 14 June 2021
Η ανάπτυξη καινοτόμων τρόπων σύνδεσης του σχολείου με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα μέσα από τη συμμετοχή των μαθητών και των καθηγητών στη προώθηση και την εφαρμογή της έρευνας και της καινοτομίας στη βιώσιμη αλληλεπίδραση μεταξύ της επιστήμης και της κοινωνίας, αλλα και η οικοδόμηση μίας αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ της επιστήμης και της κοινωνίας για την σύζευξη της μαθητικής αριστείας με την κοινωνική συνείδηση και υπευθυνότητα αποτελούν τα βασικά κριτήρια για την επιλογή του θέματος της ερευνητικής μελέτης: «Διατροφή και Κλιματική Αλλαγή». Πόσο και με ποιο τρόπο επηρεάζουν οι διατροφικές μας συνήθειες το περιβάλλον και ειδικότερα στην κλιματική αλλαγή; Οι μαθητές ως υπεύθυνα μέλη της σύγχρονης κοινωνίας μελετούν τα επιστημονικά στοιχεία για το ρόλο της διατροφής στις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα και συμμετέχουν σε αγώνες λόγου και αντιλόγου, συμμετέχουν σε δημοκρατικό διάλογο ανταλλάσσοντας πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις με την παράθεση επιχειρημάτων και αντιεπιχειρημάτων και δημιουργούν πρωτότυπο ψηφιακό υλικό και ταινία μικρού μήκους για να εκφράσουν την λήψη των αποφάσεων τους.
Διευθυντής: Φανίδης Χρήστος
Συντονίστρια : Αργύρη Παναγιώτα
Παιδαγωγική Ομάδα:
Λιτσάρδου Μαρία
Χασάπης Σωτήρης
Σάρλας Γιώργος
Αγγελίδου Χρύσα
Feel
Η υπερβολική ή μη ισορροπημένη δίαιτα, συχνά σε συνδυασμό με ανεπαρκή σωματική άσκηση, άγχος, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και κάπνισμα, συμβάλλει στην κακή υγεία και οδηγεί στην αυξημένη συχνότητα εμφάνισης μη μεταδοτικών ασθενειών που σχετίζονται με τη διατροφή, όπως παχυσαρκία, υπέρταση, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιαγγειακές παθήσεις, σακχαρώδης διαβήτης. και μερικοί καρκίνοι.
Από την άλλη η διατροφή είναι υπεύθυνη για το 25% των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκαλεί κάθε άτομο. Η ανθρώπινη διατροφή ενώνει την υγεία με τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος. Η κατανάλωση τροφής μπορεί να επηρεάσει την ανθρώπινη υγεία όμως μπορεί να επιδράσει και στο περιβάλλον. Η αλλαγή προς μια διατροφή που θα προάγει και την «υγεία» του περιβάλλοντος μπορεί να βοηθήσει τόσο στην ανθρώπινη ευεξία όσο και στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Σημαντικός παράγοντας επιβάρυνσης του περιβάλλοντος είναι το διοξείδιο του άνθρακα, που διεξάγουμε στην ατμόσφαιρα με τις καθημερινές μας δραστηριότητες. Μια από αυτές είναι και η τροφή, καθώς τα τρόφιμα διεξάγουν σημαντικά ποσοστά διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαίρα.
Οι άμεσες εκπομπές μεθανίου και οξειδίου του αζώτου από ζώα παγκοσμίως, αντιπροσωπεύουν περίπου το 9% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούνται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Το 2010, 36,1 Mt ( εκατομμύρια τόνους ) εκπομπών ισοδυνάμου CO2 σχετίζονται με το κρέας που παράγεται σε μια χώρα, αλλά καταναλώνεται σε διαφορετική χώρα. Από αυτό το σύνολο, το 72% ήταν μεθάνιο και το 28% ήταν οξείδιο του αζώτου. Συγκεκριμένα, 26,7Mt CO2-eq (74%), 7,3 Mt CO2-eq (20%) και 2,1Mt CO2-eq (6%) εκπομπών που σχετίζονται με βόειο κρέας, χοιρινό και κοτόπουλο αντίστοιχα που παρήχθησαν σε μία χώρα και καταναλώθηκαν σε άλλη.
Παρόλο που οι εκπομπές στο βόειο κρέας ήταν μεγαλύτερες από εκείνες του χοιρινού κρέατος ή του κοτόπουλου, οι εκπομπές από το εμπόριο βοείου κρέατος αυξήθηκαν με βραδύτερο ρυθμό (4%) μεταξύ 1990-2010 από εκείνες που 5/13 σχετίζονται με το χοιρινό και το κοτόπουλο (81% και 360% αντίστοιχα) .
Το Οικολογικό Αποτύπωμα είναι τρόπος αποτίμησης των φυσικών πόρων που καταναλώνουμε για την κάλυψη των καθημερινών μας αναγκών σε τροφή, ενέργεια, νερό, μεταφορές, κ.ά. Αποτελεί πυξίδα για την ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και ασκεί θετική επίδραση στην αειφόρο διατήρηση του οικολογικού κεφαλαίου του πλανήτη.
Η «οικολογική» ή «αειφόρος» διατροφή αποτελεί τη μεταστροφή σε ένα πιο βιώσιμο τρόπο κατανάλωσης τροφής. Στο πλαίσιο της οικολογικής διατροφής, ο καταναλωτής καλείται να περιορίσει την κατανάλωση τροφίμων με μεγάλο οικολογικό αποτύπωμα όπως το κρέας, τα πουλερικά και τα γαλακτοκομικά, και να στραφεί σε τρόφιμα όπως τα όσπρια και τα λαχανικά. Επίσης, ενθαρρύνεται η αποφυγή κάθε είδους σπατάλης, καθώς και η χρήση μη οικολογικών υλικών συσκευασίας. Στόχος είναι να περιοριστούν οι περιβαλλοντικές συνέπειες της σύγχρονης διατροφής, όπως η διεξαγωγή αερίων του θερμοκηπίου, η εξάντληση φυσικών πόρων και η εκτεταμένη χρήση χημικών ουσιών που θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία και τη βιοποικιλότητα.
Imagine
Δημιουργία εικονικής επιχείρησης
Η εταιρεία μας παρέχει υπηρεσίες που συνδυάζουν την υγιεινή διατροφή με την προστασία του περιβάλλοντος. Με άλλα λόγια, η επιχείρησή μας ασχολείται με το οικολογικό αποτύπωμα της τροφής των ανθρώπων λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη την υγεία τους. Παρέχει επιπλέον, μέσω ψηφιακής ηλεκτρονικής εφαρμογής διατροφικά προγράμματα προσαρμοσμένα στις ανάγκες και τις προτιμήσεις των καταναλωτών, τα οποία μειώνουν το οικολογικό αποτύπωμα της διατροφής μας και συνταγές βασισμένες στο μεσογειακό μοντέλο διατροφής. Η επιχείρηση μας μας επικεντρώνεται στην μείωση του οικολογικού αποτυπώματος της διατροφής, παρέχοντας πλάνα διατροφών προσαρμοσμένα στις ανάγκες του καθένα.
Η επιχείρησή μας συμβάλλει στην προστασία των περιβαλλοντικών, οικονομικών ,κοινωνικών και πολιτισμικών πόρων, έτσι ώστε οι πόροι αυτοί να καταναλώνονται με τρόπο βιώσιμο και να παραδίδονται στην επόμενη γενιά, χωρίς να εξαντλούνται. Όλα αυτά επιτυγχάνονται μέσω των πλάνων διατροφής για τα οικολογικά και βιολογικά προϊόντα που θα διαθετουμε στους πελάτες μας.
Εντάσσοντας τις αρχές της βιωσιμότητας στον τρόπο κατανάλωσης τροφής, το όφελος είναι πολλαπλό. Σε ένα πρώτο επίπεδο, περιορίζονται οι επιπτώσεις που έχει στο φυσικό περιβάλλον ο τρόπος παρασκευής, συσκευασίας, μεταφοράς και διακίνησης τροφίμων. Με λιγότερες εκπομπές ρύπων, λιγότερα απορρίμματα και λιγότερη κατανάλωση ενέργειας ο πλανήτης μπορεί και πάλι να αναπνεύσει ελεύθερα.
Σε δεύτερο επίπεδο, η οικολογική διατροφή ευνοεί την εγχώρια οικονομία καθώς βασικός πυλώνας της είναι η κατανάλωση τοπικών και εποχικών προϊόντων. Όσον αφορά τον τομέα υγεία και ευεξία, η οικολογική διατροφή συνιστά μια διατροφική προσέγγιση που προτρέπει τον καταναλωτή να προτιμήσει τρόφιμα των οποίων η παραγωγή έχει τη μικρότερη δυνατή επίπτωση στο περιβάλλον.
Κατά συνέπεια, περιορίζεται η κατανάλωση ζωικών προϊόντων και αυξάνονται οι επιλογές σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα όπως όσπρια, φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί και σπόροι.
Εκτός από τα φρούτα και σαλάτες, οι άνθρωποι σπάνια τρώνε φρέσκιες και ακατέργαστες τροφές. Η συντήρηση, η προετοιμασία και το μαγείρεμα των τροφίμων είναι σπιτικές τέχνες που έχουν εφαρμοστεί πριν ακόμα ο άνθρωπος μάθει να γράφει και να καταγράφει την ιστορία του. Σημαντικό κομμάτι της αρχαιολογίας είναι η μελέτη των μαγειρικών σκευών που χρησιμοποιήθηκαν για τι σκοπό αυτό και βρέθηκαν σε προϊστορικές κατοικίες.
Έχει επίσης καταγραφεί ότι, στην αρχαιότητα, διατηρούσαν το κρέας το ψάρι και τα φρούτα, αφού τα ξηραίνανε. Άλλοι τρόποι διατήρησης τροφίμων ήταν η πρόσθεση αλατιού και επίσης η μετατροπή των λαχανικών σε τουρσί. Η περίσσια γάλακτος γινόταν τυρί και το κριθάρι μετατρεπόταν σε βύνη και παρασκευαζόταν μπύρα. Οι βασικές τεχνικές του μαγειρέματος (βράσιμο, ψήσιμο, τηγάνισμα) έχουν εφαρμοστεί εδώ και πολλούς αιώνες. Πλέον, η ετοιμασία του φαγητού έχει γίνει Τεχνολογία τροφίμων, η οποία στηρίζεται στην επιστήμη της Χημείας Τροφίμων.
Οι βιομηχανίες τροφίμων, για να παράγουν επεξεργασμένες τροφές με τα χαρακτηριστικά που ο καταναλωτής περιμένει (ομοιόμορφη σύσταση και εμφάνιση, ορεκτικό άρωμα, σταθερότητα κατά την διάρκεια της αποθήκευσης και οικονομική τιμή), χρησιμοποιούν μία ποικιλία χημικών (συνθετικών ή φυσικών). Πολλά από αυτά τα πρόσθετα ανησυχούν τους καταναλωτές προκαλώντας σε πολλούς την πεποίθηση ότι η διατροφή μας αποκτά μια επικίνδυνη χημική διάσταση. Σκοπός είναι να ενημερωθεί η κοινότητα για τα πρόσθετα των τροφίμων ώστε να μπορεί να επιλέγει τα κατάλληλα σκευάσματα.
Αγώνες Αντιλογίας
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζεται καθοριστικά από τις διατροφικές μας προτιμήσεις και επιλογές
Ομάδα Λόγου/ Επιχειρήματα:
- Είναι κοινή ομολογία ότι πολλά τρόφιμα προμηθεύονται από χώρες του εξωτερικού. Κατά τη μεταφορά τους εκπέμπεται διοξείδιο του άνθρακα και άλλα επιβαρυντικά για την ατμόσφαιρα αέρια. Π.χ. υπάρχουν αρκετά εξωτικά τρόφιμα, τα οποία δεν μπορούν να παραχθούν στην χώρα μας και εισάγονται από το εξωτερικό.
- Επιπλέον, κατά τη δημιουργία μονάδων επεξεργασίας τροφίμων: η επεξεργασία των ζωικών προϊόντων απαιτεί σημαντικά μεγάλη χρήση νερού, εξαντλούνται οι φυσικοί πόροι εδάφους και παρατηρείται εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα.
- Επίσης τα ζωικά προϊόντα χρειάζονται μεγάλη επεξεργασία, ώστε να μπορούν να καταναλωθούν, και αυτό σημαίνει ότι είναι απαραίτητη η δημιουργία μεγάλων εργοστασιακών μονάδων που μολύνουν το περιβάλλον για την επεξεργασία τους.
- Γνωρίζουμε ότι τα καυσαέρια που προέρχονται από τα οχήματα επιφέρουν αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον, όμως φαίνεται ότι η εκτροφή των βοδιών μολύνει περισσότερο. Αυτό τεκμηριώνεται από μία έρευνα που διεξήχθη στα Ηνωμένα Έθνη.
- H εκτροφή βοοειδών παράγει περισσότερα αέρια που επηρεάζουν την κλιματική αλλαγή ακόμα και από όλα τα οχήματα. Πιο συγκεκριμένα, παράγει το ένα τρίτο του μεθανίου και 65% του οξειδίου του αζώτου της ατμόσφαιρας.
- Τέλος, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι με τη ζήτηση των προϊόντων διαμορφώνεται και η αντίστοιχη βιομηχανία. Επομένως, οι καταναλωτές είναι εκείνοι που καθορίζουν τις ποσότητες παραγωγής και επεξεργασίας των ζωικών προϊόντων.
- Η μεσογειακή διατροφή, σύνολο τροφών και γευμάτων που επικεντρώνονται στην κατανάλωση λαχανικών και φρούτων, έχει ανακηρυχθεί μία από τις πιο υγιεινές και ωφέλιμες διατροφές παγκοσμίως. Εκτός αυτού, συστήνεται από τους ειδικούς (επιστήμονες με εξειδίκευση στην κλιματική αλλαγή και την οικολογία) ως μία ιδανική διατροφή για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, λόγω της μειωμένης κατανάλωσης κρέατος.
- ΑΝΤΙΚΡΟΥΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΚΡΕΑΤΟΣ: τα συστατικά και στοιχεία που ο οργανισμός απορροφά από την κατανάλωση κρέατος μπορούν πλέον να αντικατασταθούν με βιταμίνες και ειδικά παρασκευασμένες τροφές.
- Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος προϋποθέτει την ύπαρξη πολυάριθμων εργοστασίων προκειμένου να πραγματοποιηθεί η κατάλληλη επεξεργασία του. Συνεπώς, η χρήση εργοστασίων και μηχανών συνεπάγεται τη μεγαλύτερη απελευθέρωση βλαβερών αερίων στην ατμόσφαιρα, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στην μόλυνση του περιβάλλοντος και τελικά στην κλιματική αλλαγή.
- Τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο φιλικά στο περιβάλλον, κάτι το οποίο προτείνεται από όλους τους ειδικούς, ωστόσο οι αυξημένες τους τιμές δεν τα κάνουν τόσο προσιτά στους καταναλωτές. Αγοράζοντας βιολογικά προϊόντα οι αγρότες θα παράγουν περισσότερο προϊόντα, τα οποία δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον και θα μειωθούν οι μεγάλες μονάδες με ακατάλληλες συνθήκες λειτουργίας για τη φύση.
- Τα ταχυφαγεία (γνωστά σε όλους μας ως fast food), τα οποία είναι προσφιλή στους καταναλωτές, χρησιμοποιούν το κόκκινο κρέας και πολλές συσκευασίες που επιβαρύνουν το περιβάλλον με σκοπό να δελεάσουν τον πελάτη και να κάνουν τα προϊόντα τους αρεστά.
Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζεται καθοριστικά από τις διατροφικές μας προτιμήσεις και επιλογές.
Ομάδα Αντιλόγου : Επιχειρήματα:
- Γενικότερα νομικό πλαίσιο υπάρχει μόνο για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας, μείωση των εκπομπών αερίων διοξειδίου του άνθρακα, και γενικότερα την θέσπιση αντισταθμιστικών μέτρων για τις παραγωγικές μονάδες.
- Η ΕΕ έχει εκδώσει νομοθεσία για την ενίσχυση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως η αιολική, η ηλιακή, η υδροηλεκτρική και η ενέργεια από βιομάζα, καθώς και για τη βελτίωση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας μιας σειράς εξοπλισμών και οικιακών συσκευών, αντί να δημιουργήσει καμπάνιες σχετικά με την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών των ατόμων. Επομένως, κατανοούμε ότι η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών δεν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής.
- H ατμόσφαιρα μολύνεται κυρίως από τα εργοστάσια, τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων, τα λύματα των καταστημάτων στις πόλεις. Η παραγωγή μεθανίου από τα ζώα έχει αντίκτυπο, αλλά δεν αποτελεί κύριο παράγοντα.
- Γενικότερα το περιβάλλον επιβαρύνεται σε μεγάλο βαθμό από τα πυρηνικά και την προσπάθεια αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας.
- Η χρήση πετρελαίου επιβαρύνει το περιβάλλον, αφού δεν είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και η καύση του παράγει βλαβερές ουσίες.
- Το περιβάλλον επιβαρύνεται και από εμπρησμούς ή πυρκαγιές, οι οποίες μπορεί να είναι υποκινούμενες προκειμένου κάποιοι βιομήχανοι να αποκτήσουν νέες εκτάσεις για να χτίσουν καινούργια, πιο ρυπογόνα εργοστάσια.
- «Αν δεν αλλάξει το παραμικρό στη βιομηχανία μόδας, μέχρι το 2050 θα έχουμε χρησιμοποιήσει το ένα τέταρτο του παγκόσμιου προϋπολογισμού άνθρακα», επισημαίνεται στην έρευνα του Ιδρύματος Έλεν Μακ Άρθουρ που διεξήχθη από το Circular Fibres Initiative. Συγκεκριμένα: 98 εκατομμύρια τόνοι μη ανανεώσιμων πηγών -ανάμεσά τους και το πετρέλαιο- καταναλώνονται κάθε χρόνο για τις ανάγκες της βιομηχανίας ρούχων, ενώ ετησίως χρησιμοποιούνται περίπου 93 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού (στο ποσό αυτό συνυπολογίζεται η χρήση νερού για τις καλλιέργειες βαμβακιού). Το ενεργειακό αποτύπωμα της βιομηχανίας ρούχων όσον αφορά το φαινόμενο του θερμοκηπίου για το 2015 ήταν η παραγωγή 1,2 δισ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα, ποσοστό που αντιστοιχεί στο παγκόσμιο ενεργειακό αποτύπωμα όλων των διεθνών πτήσεων και θαλάσσιων μεταφορών που πραγματοποιήθηκαν.
- Πιο σημαντικός παράγοντας για την επιδείνωση του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι η αποψίλωση των δασών. Ο ισχυρισμός αυτός ισχύει διότι τα δέντρα συμβάλλουν στη ρύθμιση του κλίματος διότι απορροφούν το CO2 από την ατμόσφαιρα. Συνεπώς, όταν μειώνονται, χάνεται αυτό το θετικό αποτέλεσμα και ο άνθρακας που θα αποθηκευόταν σ' αυτά απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, επιδεινώνοντας το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
- Οι βιομηχανίες οι οποίες παράγουν, συσκευάζουν και γενικότερα έχουν την ευθύνη προώθησης και παραγωγής των προϊόντων είναι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, βιομηχανικοί τιτάνες οι οποίοι στην πραγματικότητα μολύνουν το περιβάλλον. Έτσι, αγοράζοντας “υγιεινά” προϊόντα τις ενισχύουμε.
Create
Αpp για την μείωση του οικολογικού αποτυπώματος
Δημιουργία σεναρίου και υλοποίηση ταινίας μικρού μήκους
Μέσω της δημιουργικής καλλιτεχνικής έκφρασης προσεγγίζεται το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής σε σχέση με την διατροφή. Συνεργάστηκαν σε ομάδα, με την διερευνητική μέθοδο για να εισαχθούν στο πρόβλημα που δόθηκε ως πρόκληση με ερωτήματα "τι μπορεί να λύσει ή να βελτιώσει το πρόβλημα;" ή "πώς φαντάζεστε την κατάσταση με καλύτερο τρόπο;"
Η συνεργατική διατύπωση των υποθέσεων, ο καταιγισμός ιδεών, ο δημιουργικός διάλογος, ήταν οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη της κεντρικής ιδέας του πρωτότυπου σεναρίου ως σχεδίου δράσης για την ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας και τη διάχυση του προβληματισμού στην ευρύτερη κοινότητα. Στόχος είναι, η παρακολούθηση της ταινίας από το κοινό στ οποίο απευθύνεται, να δημιουργήσει άμεσο αντίκτυπο που θα προβληματίσει και θα δώσει το έναυσμα ως λύση, για αλλαγή του τρόπου διατροφής. Την ανάδειξη της μεσογειακής διατροφής, όχι μόνο ως υγιεινή αλλά και ως βιώσιμη. Αναζητώντας επιστημονικά δεδομένα για να υποστηρίξουν τη δημιουργική ιδέα τους, οραματίστηκαν το σενάριο από τη δική τους οπτική. Το υλοποίησαν δημιουργώντας τη μικρή τους κινηματογραφική ομάδα, υιοθετώντας ρόλους, με σεναριογράφο, σκηνοθέτη, ηθοποιούς, κάμεραμαν, υπεύθυνο του μοντάζ, της μουσικής.
Δημιουργία ενημερωτικού υλικού
Το ενημερωτικό υλικό περιέχει πληροφορίες για πρόσθετα τροφίμων (συντηρητικά, χρωστικές, ένζυμα, γαλακτωματοποιητές κτλ). Το υλικό δημιουργήθηκε αρχικά ως παρουσίαση και στη συνέχει μετατράπηκε σε βίντεο. Το υλικό προσφέρει μια εισαγωγική ενημέρωση για όλα τα πρόσθετα των τροφίμων
