Skoči na glavni sadržaj

Η αναβίωση ενός ιστορικού πειράματος με παράλληλη αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων

Η αναβίωση ενός ιστορικού πειράματος με παράλληλη αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων

Hosted by OSOS , contributed by Venetia_Krompa on 28 March 2021

Σκοπός του ερευνητικού σχεδίου εργασίας είναι να ξυπνήσει το ενδιαφέρον των μαθητών/τριών σχετικά με τη δυνατότητα υπολογισμού του μεγέθους της γης με απλά μέσα, να πληροφορηθούν οι μαθητές/τριες  για το ιστορικό πείραμα με το οποίο  ο Ερατοσθένης κατάφερε να προσδιορίσει την περιφέρεια της Γης με πολύ μεγάλη ακρίβεια πριν από 2260 χρόνια  και να πραγματοποιηθεί η εκτέλεση του  πειράματος  από τους/τις μαθητές/μαθήτριες με μέσα που θα επιλέξουν μόνοι/ες τους.

Το σχέδιο εργασίας αφορά στην αναβίωση του ιστορικού πειράματος του Ερατοσθένη για τον υπολογισμό της περιφέρειας της Γης χρησιμοποιώντας απλά μέσα, αξιοποιώντας παράλληλα ψηφιακά εργαλεία για την εύρεση των γεωγραφικών συντεταγμένων του σχολείου, της ακριβούς ώρας τοπικού μεσημεριού και της απόστασης της σχολικής μονάδας από τον Ισημερινό.

Learning Objectives
Φυσικές Επιστήμες, ΤΠΕ

Εκτιμώμενος χρόνος: 10 λεπτά

Στόχος της φάσης Feel είναι οι μαθητές να ευαισθητοποιηθούν σχετικά με τη θέση τους στον πλανήτη μας, και το μέγεθος του ανθρώπου σε σύγκριση με αυτό της γης. Μέσα από συζήτηση οι μαθητές θα αναρωτηθούν για το αν η μέτρηση του μεγέθους της γης μπορεί να πραγματοποιηθεί αποκλειστικά από το διάστημα με τη βοήθεια δορυφόρων ή αν υπάρχουν και άλλοι πιθανοί τρόποι και λύσεις, ώστε ο καθένας από εμάς να το προσεγγίσει (10 λεπτά).

Παρατηρήσεις

  • Η φάση Feel λαμβάνει χώρα στην πρώτη από τις τρεις συνολικά διδακτικές ώρες του σεναρίου.
  • Λόγω των συνθηκών εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ολόκληρη η φάση Feel πραγματοποιήθηκε αναγκαστικά μέσω πλατφόρμας ψηφιακών τηλεδισκέψεων (Webex).
 
 
Συμπληρωματικές πηγές:
 

Εκτιμώμενος χρόνος: 80 λεπτά

Κατά τη διάρκεια της φάσης Imagine οι μαθητές αποκτούν γνώση για το πείραμα του Ερατοσθένη, ο οποίος κατάφερε να προσεγγίσει με εντυπωσιακή για την εποχή ακρίβεια την περιφέρεια της γης, με τη βοήθεια των παρακάτω βίντεο (15 λεπτά):

Το πείραμα του Ερατοσθένη - Πώς ένας βιβλιοθηκάριος υπολόγισε την περιφέρεια της Γης χρησιμοποιώντας ένα ραβδί και λίγη γεωμετρία

Carl Sagan - Cosmos - Eratosthenes - Περιγραφή του πειράματος από τον Carl Sagan

Έχοντας εξοικειωθεί με το πείραμα του Ερατοσθένη, οι μαθητές προβληματίζονται για το πως ο καθένας από εμάς με απλά καθημερινά μέσα θα μπορούσε να εκτιμήσει το πόσο μεγάλη είναι η γη. Ο διδάσκων ενθαρρύνει τους μαθητές να προτείνουν και να συζητήσουν ιδέες για το πως κάτι τέτοιo θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. (10 λεπτά)

Επιπλέον πραγματοποιείται παρουσίαση ώστε οι μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα την πειραματική  διαδικασία που σχεδίασε και ακολούθησε ο Ερατοσθένης. Στη συνέχεια οι μαθητές προτείνουν τα μέσα και σχεδιάζουν τα βήματα του πειράματος που θα υλοποιήσουν, με την καθοδήγηση της υπεύθυνης εκπαιδευτικού και επιλύονται τυχόν απορίες των μαθητών για τη διαδικασία του πειράματος (30 λεπτά):

Παρουσίαση του ιστορικού πειράματος

 

 

Οι μαθητές καλούνται να ξεκινήσουν την προετοιμασία του πειράματος βρίσκοντας τις συντεταγμένες του σχολείου, αναζητώντας την ακριβή ώρα του τοπικού μεσημεριού και υπολογίζοντας την απόσταση του σχολείου από τον Ισημερινό με τη βοήθεια ICT εφαρμογών στους παρακάτω ιστοτόπους (25 λεπτά):

Γεωγραφικές συντεταγμένες: http://www.gps-coordinates.net/

Τοπικό μεσημέρι: https://www.esrl.noaa.gov/gmd/grad/solcalc/

Απόσταση από Ισημερινό: https://mapmaker.nationalgeographic.org/ 

Παρατηρήσεις

  • Η φάση Imagine ξεκινά από την πρώτη ώρα και ολοκληρώνεται στη δεύτερη από τις τρεις συνολικά διδακτικές ώρες του σεναρίου.
  • Σημειώνεται ότι λόγω των συνθηκών εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ολόκληρη η φάση Imagine πραγματοποιήθηκε αναγκαστικά μέσω πλατφόρμας ψηφιακών τηλεδισκέψεων (Webex).

 

Συμπληρωματικές πηγές:

https://www.panekfe.gr/eratosthenes/to-istoriko-peirama?view=category&id=99

http://ekfe.ser.sch.gr/site/index.php/196-astronomia-12

http://eratosthenes.ea.gr/content/experiment

Εκτιμώμενος χρόνος: 30 λεπτά

Δύο μικρές ομάδες μαθητών  (τριών και τεσσάρων ατόμων αντίστοιχα) πραγματοποιεί το πείραμα στην αυλή του σχολείου. Οι υπόλοιποι μαθητές, που λόγω των μέτρων προστασίας κατά του COVID-19 βρίσκονται περιορισμένοι στις κατοικίες τους, κατασκευάζουν τις δικές τους διατάξεις για την εκτέλεση του πειράματος και πραγματοποιούν το πείραμα ανεξάρτητα.

Πιο συγκεκριμένα, στη διαδικασία που ακολουθείται, διακρίνονται τα εξής στάδια:

  • Κατασκευή/επιλογή διάταξης, προκειμένου να στερεωθεί κατακόρυφα στο έδαφος η ράβδος, της οποίας η σκιά θα μετρηθεί (5 λεπτά).
  • Πραγματοποίηση και καταγραφή μετρήσεων (5 λεπτά).
  • Πραγματοποίηση υπολογισμών με βάση τις μετρήσεις που καταγράφηκαν  (20 λεπτά).

Παρατηρήσεις

Η φάση Create λαμβάνει χώρα στην τρίτη από τις τρεις συνολικά διδακτικές ώρες του σεναρίου.

Εκτιμώμενος χρόνος: 15 λεπτά

Οι μαθητές συζητούν τα αποτελέσματά τους και αξιολογούν τη διαδικασία αφού εξάγουν συμπεράσματα για την ακρίβεια του υπολογισμού τους.  Όσοι πραγματοποίησαν το πείραμα ατομικά κοινοποιούν και στην υπόλοιπη ομάδα εργασίας τα αποτελέσματα που κατέγραψαν καθώς και φωτογραφίες της διαδικασίας του πειράματος.

Επίσης πραγματοποιείται διαμοιρασμός των αποτελεσμάτων με ανάρτησή τους στον ιστότοπο: http://eratosthenes.ea.gr/

Παρατηρήσεις

  • Η φάση Share λαμβάνει χώρα στην τρίτη από τις τρεις συνολικά διδακτικές ώρες του σεναρίου.
  • Σημειώνεται ότι, λόγω των συνθηκών εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ολόκληρη η φάση Share πραγματοποιήθηκε αναγκαστικά μέσω πλατφόρμας ψηφιακών τηλεδιασκέψεων (Webex).

Στιγμιότυπα από την υλοποίηση του σχεδίου εργασίας

 

Σχολιασμός μαθητών:

Η υλοποίηση του πειράματος πραγματοποιήθηκε στις 22/03/2021 από 7 μαθητές/τριες δια ζώσης (2 ομάδες τριών και τεσσάρων μαθητών/τριών της Α' Λυκείου) και από 7 μαθητές/τριες εξ αποστάσεως ατομικά. Η ανάλυση των μετρήσεων και η εξαγωγή συμπερασμάτων έγινε μέσω τηλεδιάσκεψης (πλατφόρμα webex) και η ανάρτηση των αποτελεσμάτων του σχολείου (επιλέχθηκε το σετ των μετρήσεων της μίας ομάδας εργασίας που δούλεψε δια ζώσης) έγινε στις 23/03/2021 στον ιστότοπο του πειράματος.