Aller au contenu principal

Δράσεις των μαθητών του Πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου για την κλιματική αλλαγή

Hosted by OSOS , contributed by marelef on 11 October 2019

Τη σχολική χρονιά 2019-20 οι μαθητές του Πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου περνάνε στη δεύτερη φάση του έργου OSOS. Επικοινωνούν με τις οικογένειες τους και την κοινωνία ώστε να ευαισθητοποιήσουν και να ενημερώσουν.

Learning Objectives
Κλίμα, κλιματική αλλαγή

Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαρία Ελευθερίου

Ομάδα μαθητών: Μανώλης Βασιλικογιαννάκης, Νάντια Βρεκούση, Ελευθερία Γαλανάκη, Κωνσταντίνα Δρετάκη, Αντώνης Καραγιάννης, Ηλίας Κοτούπας, Φώτης Κουμουλάς, Μανώλης Κουράτορας, Μανώλης Λυμπινάκης, Ιωάννα Μακρή, Γιάννης Μανωλίτσης, Μιχάλης Ξηραδάκης, Γιάννης Πλευράκης, Μιχάλης Τζεδάκης, Παύλος Χατζάκης

Το κλίμα στη Γη είναι διαφορετικό λόγω διαφόρων παραγόντων όπως είναι:

  • το γεωγραφικό πλάτος
  • η απόσταση από τη θάλασσα
  • το υψόμετρο
  • ειδικές συνθήκες (πχ οροσειρές, τοπικοί άνεμοι κτλ)

Παρ' όλα αυτά το κλίμα της γης δεν παραμένει σταθερό κατά τη διάρκεια των χρόνων. Θα προσπαθήσουμε να καταλάβουμε γιατί γίνεται αυτό.

  • Συζητήσαμε για τους ανέμους, και πώς θερμαίνει ο άερας τη γη. Mε απλά υλικά φτιάξαμε κατασκευή και είδαμε πώς ο θερμός αέρας πάει προς τα επάνω και πώς μπορεί να βάλει σε κίνηση έναν μικρό ανεμόμυλο. Παρατηρήσαμε τι γίνεται με μια λάμπα λευκού φωτός και με μια λάμπα IR ακτινοβολίας. Η λάμπα IR ζέστανε πολύ πιο γρήγορα τον ανεμόμυλο και τον έβαλε σε κίνηση. Εδώ φωτό1 και φωτό2 με τις κατασκευές μας.
  • Τι είναι κλίμα; Υπολογίσαμε από δεδομένα της ΕΜΥ ότι το Ηράκλειο είχε μέση τιμή θερμοκρασίας 18.4 βαθμούς κελσίου την δεκαετία του 70, 18.6 την δεκαετία του 80 και 18.8 την δεκαετία του 90. Δεν βρήκαμε δεδομένα για μετά το 2000. Είναι φανερό ότι η τιμή της θερμοκρασίας έχει αυξητική τάση. Αναλύσαμε επίσης με τη βοήθεια των δεδομένων της ΕΜΥ την ετήσια βροχώπτωση για τα ίδια έτη. Βρήκαμε ότι ο Αύγουστος είναι ο μήνας με τις λιγότερες βροχές όπως φυσικά το περιμέναμε.
  • Ποιος είναι ο ρόλος του ωκεανού; Τι ζεσταίνεται πιο γρήγορα, το νερό ή ο αέρας; Ποια μόρια βρίσκονται στην ατμόσφαιρα. Βάλαμε σε ένα μπαλόνι αέρα και σε ένα άλλο νερό (ίδιες ποσότητες). Ανάψαμε δύο κεριά και τοποθετήσαμε τα μπαλόνια κοντά στα κεριά. Διαπιστώσαμε ότι το μπαλόνι με τον αέρα θερμάνθηκε πιο γρήγορα και έσπασε ενώ αυτό με το νερό δεν έπαθε σχεδόν τίποτα (στην ίδια ώρα παρατήρησης). Μιλήσαμε για το νερό από τι αποτελείται, για τους δεσμούς του υδρογόνου με το οξυγόνο. Μέσα από τη προσομοίωση του phet είδαμε τις καταστάσεις της ύλης μέσω της θέρμανσης διαφόρων υλικών και παρατηρήσαμε τις διαφορές τους.
  • Σε ποιο μέρος της Γης αποθηκεύεται η μεγαλύτερη ποσότητα της θερμότητας που έχει αποκτήσει; Στο έδαφος, στην ατμόσφαιρα ή στον ωκεανό; Πώς έχει καταγραφεί στα τελευταία εκατό χρόνια η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας; Πραγματοποιήσαμε πείραμα στο οποίο είχαμε νερό και άμμο και ανάβοντας μια λάμπα (για να προσομοιώσουμε τον ήλιο), καταγράψαμε τις τιμές της θερμοκρασίας και των δύο υλικών συναρτήσει του χρόνου. Έπειτα σβύσαμε τη λάμπα και τις καταγράψαμε ξανά. Απεικονίσαμε τις τιμές σε γραφική παράσταση και συζητήσαμε τη μεγάλη διαφορά των θερμοκρασιών του εδάφους και του νερού ενώ δέχονται την ίδια ποσότητα φωτός.
  • Θερμικά στρώματα ωκεανών και λιμνών. Γιατί οι λίμνες παγώνουν στην επιφάνεια μόνο; Μέχρι τι θερμοκρασία μπορεί να φτάσει ο βυθός της θάλασσας; Ιδιότητες του νερού ξανά! Πραγματοποιήσαμε πείραμα στο οποίο σε ένα ποτήρι βάλαμε νερό και με μια ισχυρή λάμπα καταγράψαμε τις τιμές της θερμοκρασίας σε διαφορετικά βάθη. Σβύσαμε τη λάμπα και μετρήσαμε πάλι τις θερμοκρασίες στα διαφορετικά βάθη του ποτηριού. Απεικονίσαμε τις τιμές σε γραφική παράσταση και διαπιστώσαμε πώς θερμαίνονται τα επιφανειακά στρώματα του νερού.
  • Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Μιλήσαμε για τις συχνότητες που έχει το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Αφού καταλάβαμε τι είναι συχνότητα είδαμε τι συχνότητες έχουν τα ραδιοκύματα, τα μικροκύματα, το ορατό φάσμα, οι ακτίνες Χ κτλ.
  • Φαινόμενο θερμοκηπίου. Μιλήσαμε για την Αφροδίτη και είδαμε βίντεο για αυτόν τον πλανήτη μιας και σε αυτόν τον πλανήτη το φαινόμενο του θερμοκηπίου καθορίζει την θερμοκρασία του. Παίξαμε με δυο προσομοιώσεις του phet για να κατανοήσουμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Είδαμε ότι οι χημικές ενώσεις που καθορίζουν αυτό το φαινόμενο είναι οι υδρατμοί, το μεθάνιο, το διοξείδιο του άνθρακα. Παρατηρήσαμε πώς τα σύννεφα παίζουν ρόλο σε αυτό το φαινόμενο. Έπειτα μιλήσαμε για τα χρώματα και τι ανακλούν και μέσω δραστηριότητα είδαμε πόση θερμοκρασία αποκτά αν θερμανθεί από μια κοινή λάμπα ή λάμπα IR επιφάνειες με διαφορετικά χρώματα. Για να μετρήσουμε τη θερμοκρασία χρησιμοποιήσαμε θερμόμετρο IR.
  • Πραγματοποιήσαμε δραστηριότητα για τους πάγους του Βόρειου και του Νότιου πόλου.
  • Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας: Young Climathon @ITE 2/2/19. Επιστήμονες ειδικοί στον χώρο του κλίματος και της κλιματικής αλλαγής έδωσαν διαλέξεις και μας ενημέρωσαν πάνω στα θέματα αυτά. Οι μαθητές μας αναρωτήθηκαν ποια είναι τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα στον πλανήτη μας και έπειτα χωρίστηκαν σε ομάδες για να βρουν πιθανές λύσεις.  Τέλος παρουσίασαν τα ευρήματά  τους στην ολομέλεια.
  • Δραστηριότητα για να καταλάβουμε το ρεύμα του Κόλπου το οποίο έρχεται μέσω του Ατλαντικού ωκεανού. Δραστηριότητα για να καταλάβουμε πόσο αυξάνεται η θερμοκρασία σε έναν κλειστό χώρο και σε έναν ανοιχτό αν υπάρχει ηλιακή ακτινοβολία και στους δύο. 
  • Διαστολή της ύλης γενικά. Πώς τα νερά των θαλασσών διαστέλλονται και αυξάνεται έτσι η στάθμη των ωκεανών. Δραστηριότητα αύξησης στάθμης του νερού.
  • Πώς τα νερά των ωκεανών γίνονται όξινα. Πραγματοποιήσαμε δραστηριότητες αλλαγής οξύτητας του νερού.
  • Πώς οι δορυφόροι μετράνε το ύψος της θάλασσας; Πώς μετράνε τις διάφορες χημικές ενώσεις στην ατμόσφαιρα;
     

Αναρωτηθήκαμε πώς ήταν το κλίμα στα παλαιότερα χρόνια και για αυτό μιλήσαμε με τους συγγενείς μας (παππούδες κτλ)

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΚΛΙΜΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ

Οι κάτοικοι της Κρήτης παρατηρούν τα τελευταία χρόνια ότι:

  • Έχουν αυξηθεί οι νοτιάδες.

  • Περισσότεροι καύσωνες.

  • Μείωση ημερών με βροχή αλλά με αύξηση της έντασής της.

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

Σύμφωνα με έναν κάτοικο του χωρίου Κάτω Ασίτες (υψόμετρο περίπου 400-600μ) το κλίμα τα τελευταία 30 χρόνια είναι άστατο.

Το πρόβλημα της λειψυδρίας επηρεάζει σημαντικά τις καλλιέργειες. Σε αντίθεση με παλαιοτέρα χρόνια , οι αγρότες αναγκάζονται να ποτίζουν περισσότερο.

(Παλιότερα οι αγρότες έσκαβαν περισσότερο την γη πριν φυτέψουν κάτι και το καλοκαίρι δεν χρειαζόταν πότισμα)

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

  • Δεν υπάρχει αρκετό νερό άρα αυξάνεται το κόστος.

  • Ξεραίνονται οι καλλιέργειες.

Το λίγο θερμότερο κλίμα ευδοκιμεί τις συνθήκες ζωής των εντόμων, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ασθένειες στα φυτά που δεν υπήρχαν παλιότερα. Ετσι τα φυτά ξεραίνονται πιο εύκολα κ.α.

Οι αγρότες για να αντιμετωπίσουν τις ασθένειες χρησιμοποιούν φάρμακα που είναι κοστοβόρα για την πανίδα και το περιβάλλον αλλά και για τους ίδιους.

Παλιότερα στην περιοχή ευδοκιμούσαν κερασιές, αχλαδιές κι αλλά φυτά που τώρα τα περισσότερα ξεραίνονται.

 

Συμμετείχαμε στον διαγωνισμό της esa "climate detectives" τη σχολική χρονιά 2018-19. Το έργο μας βρλισκεται στην ειδική ιστοσελίδα της esa: https://climatedetectives.esa.int/

Επίσης δημιουργήσαμε padlet με τις εργασίες μας.

Η Επιστήμονας Dr. Natalie Douglas της esa απάντησε στις ερωτήσεις μας στοπου πραγματοποιήθηκε στις 27/2/19.