Hosted by OSOS , contributed by Violakis on 17 May 2019
Veja esta atividade em Português 
/ είτε εδώ την δραστηριότητα στα Ελληνικά 
Our beautiful planet is constantly under transformation. Sometimes, changes occur over a very long period of time and we barely note them. Some other times however, transformations are the result of massive and devastating events. In this activity we explore some of Earth's most intense and overwhelming events; volcanic eruptions, earthquakes and tsunamis. We will reflect on the impact of these natural phenomena on humans and their societies. You will also be challenged to design a citizens' alert programme in order to raise awareness in the local community and help your municipality in preparing citizens for such events.
Information for the teacher:
Author of this accelerator: Eleftheria Tsourlidaki (Ellinogermaniki Agogi) - eleftheria@ea.gr
This accelerator was created in the framework of the project - IDiverSE (Islands Diversity for Science Education - 2017-1-PT01-KA201-035919), co-financed by the Erasmus+ agency of the European Union).
The texts are writen direcly for the students and in a language that students will understand. Teachers are invited to explore it, copy it and edit whatever they feel necessary before they share it with their students. Specific guidelines were added to the four phases, where teachers can read the full content of the accelerator. For any aditional info on this accelerator, please contact eleftheria@ea.gr or info@idiverse.eu.
You can find more information as well as translation of this project to other languages through this link: http://idiverse.eu/restless-earth
Learning objectives
Students engage in a inquiry-based activity which will allow them to explore natural phenomena. They study the nature of these phenomena and understand the mechanisms that cause them. The activity is designed so that students will develop fundamental skills such as problem solving, critical thinking, communication, creativity and collaboration. Finally, students are invited to become active citizens and propose a citizen's alert programme for the protection of the local community.
Opportunities to collaborate with stakeholders
Students will be challenged to interview, discuss and collaborate with different experts on the field such as scientists, historians, stakeholders in charge of the local community's safety, etc. Teachers could organize excursions to relative sites, indicate to students experts they can contact, and rewach out to family members and encourage them to participate in the students' project.
More specificaly:
1 - In the Feel phase, students need to do a search on past catastrophic events and find out the impact they had on their society. To do this, they can search the local records, talk to people in their community that might have lived through these events and try to find out how the authorities responded at the time.
2 - In the Imagine phase, students investigate a historic event related to a natural disaster. Students will need to do some reasearch on the event, talk to historians and other experts. Teachers can choose to organize a trip related to that event and bring students in contact with experts on the field.
3- In the Create phase, students are encouraged to collaborate with local authorities and local initiatives, their families and important stakeholders in order to design their own citizen's alert programm.
4 - In the Share phase, students will reach out to the whole community through their science trail, share their work, including important stakeholder entities who can reinforce the change-making progress.
Responsible Research and Innovation
One of the key aspects of OSOS is the inclusion of RRI - Responsible Research and Innovation principles in innovative pedagogical practices. RRI principles are addressed in the "Restless Earth" accelerator:
|
Governance |
Students will share their programme with different stakeholders in their home town and at national level. |
|
Public engagement |
Students will design a physical science trail in their home town in order to share their programme with the local community and raise awareness. |
|
Gender equality |
Nature and safety related topics are known to be popular to girls and boys alike. Girls and boys are given equal opportunities to participate, take leadership and share ideas.
|
|
Science Education |
"Restless Earth" is a multidisciplinary accelerator which combines not only science topics like physics, chemistry, geography and enviromental science but also history and literature. It invites students to engage in real‐life problems and make use of their problem solving skills while participating in meaningful and exciting science related activities. |
|
Ethics |
Students learn how to handle real data, they understand the value of having open access to reliable data to work with and reflect on the high value of sharing conclusions and results with the public. |
|
Open Access |
By getting open access to data for natural phenomena and make use of them to design their own citizen alarm programme, students get as first-hand understanding of the added value of having open access to scientific data. |
Feel
Εισαγωγή στη σεισμολογία
Σεισμός είναι το αποτέλεσμα των κινήσεων των Λιθοσφαιρικών πλακών η οποίες βρίσκονται στο φλοιό της Γης. Πιο απλά την ώρα που γίνεται ο σεισμός νιώθουμε ένα αίσθημα ανατάραξης.
Η Σεισμολογία είναι κλάδος της Γεωφυσικής και ουσιαστικά ασχολείται με την μελέτη των σεισμικών φαινομένων.
Επιπλέον συμβάλει:
Ο φλοιός αποτελεί αποτελεί την εξωτερική στοιβάδα της Γης. Εκτείνεται από την επιφάνεια της μέχρι την ασυνέχεια Mohorovicic (Mold). Υπάρχουν δύο είδη φλοιού, ο ηπειρωτικός και ο ωκεάνιος. Τομέσο πάχος του ηπειρωτικού είναι περίπου 35km, κάτω όμως πό τις μεγάλες οροσειρές μπορεί να φτάσει τα 60 - 70km. Τα λεπτά τμήματα του φλοιού είναι κάτω από τους ωκεανούς (φλοιός ωκεάνιος) και αποτελούνται από πυκνά πετρώματα μαγνησίου, σιδήρου και πυριτίου και ακόμα το μέσο πάχος του ωκεάνιου είναι 7km.
Ο μανδύας είναι το αμέσως επόμενο στρώμα και φτάνει μέχρι το βάθος των 2890km, και έχει αβέβαιη σύσταση. Ο άνω μανδύας συνίσταται κυρίως από ενώσεις του πυριτίου με βαρέα μέταλλα.
Ο πυρήνας χωρίζεται σε δύο μέρη, έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα με μία ακτίνα, περίπου 1250 km και έναν ρευστό εξωτερικό πυρήνα με μία ακτινα περίπου 3500 km. Ο εσωτερικός πυρήνας είναι στερεός και αποτελείται κυρίως από σίδηρο και νικέλιο.
Ως ασθενόσφαιρα χαρακτηρίζεται το στρώμα που αρχίζει αμέσως κάτω από τη λιθόσφαιρα και εκτείνεται μέχρι το βάθος των 700 km. Η υψηλή κινητικότητα του υλικού της ασθενόσφαιρας επιτρέπει στις λιθοσφαιρικές σφαιρικές πλάκες να κινούνται .
Τα αίτια κίνησής των λιθοσφαιρικών πλακών πιθανόν να είναι οι οριζόντιες εφαπτομενικές κινήσεις που ασκούνται στον πυθμένα τους από τα θερμικά ρεύματα μεταφοράς.Οι λιθοσφαιρικές πλάκες αλλού αποκλίνουν, αλλού συγκλίνουν και αλλού η μία κινείται παράλληλα - εφαπτομενικά σε σχέση με τη διπλανή της και έχουν ως συνέπεια την σεισμική δόνηση.
Το πάχος της λιθόσφαιρας κυμαίνεται ανάλογα το πάχος του φλοιού. Η λιθόσφαιρα δεν είναι ενιαία αλλά απαρτίζεται από επτά (7) μεγάλες πλάκες (Αφρικανική, Ευρασιατική, ΙνδοΑυστραλιανή, Ανταρκτική, πλάκα του Ειρηνικού, Βορειο-Αμερικανική, Νοτιο-Αμερικανική) και πολλές άλλες μικρότερες, που ολισθαίνουν πάνω στο υποκείμενο παχύρρευστο μανδυακό υλικό την ασθενόσφαιρα , πραγματοποιώντας σχετικές μεταξύ τους κινήσεις. Οι πλάκες αυτές λέγονται λιθοσφαιρικές πλάκες.
Imagine
Σεισμικά κύματα
Υπάρχουν δύο σεισμικά κύματα. Τα πρωτεύοντα ή κύματα πίεσης (P-waves) και τα δευτερεύοντα ή στρέψης (S-waves). Όταν ένας σεισμός χτυπά ο πρώτος παλμός της ενέργειας, που έρχεται από το σημείο της εστίας, περιλαμβάνει τα πρωτεύοντα ή κύματα πίεσης.
P - Waves
Είναι διαμήκη κύματα ●
● Διατρέχουν όλη τη Γη
● Κινούνται σε βραχώδη εδάφη με περίπου 6 km / s
● Ενώ στο νερό με το ένα τρίτο αυτής της ταχύτητας
● Όταν φθάσουν στην επιφάνεια της να Γης μπορούν κινηθούν και στον αέρα, σαν ηχητικά κύματα.
● Ανάλογα με τη συχνότητά τους μπορούν να ακουστούν από τον άνθρωπο ή μόνο από τα ζώα.
S - Waves
Δεν διαδίδονται μέσω υγρών σωμάτων, είναι πιο αργά (κινούνται με περίπου 2 km / sec)
Create
Σεισμικότητα στην Κρήτη
Πολλοί τοπικοί σεισμοί έχουν πλήξει την Κρήτη που οφείλονται σε ρήγματα στη στεριά και τη θάλασσα τα οποία είναι γνωστά στους γεωλόγους.Πρατηρώντας τα στατιστικά στοιχεία, των προσφατων χρόνων βλέπουμε να πλήττονται από σεισμούς διάφορες περιοχές του νησιού, όπως το Ηράκλειο, η Σητεία, η Επισκοπή Ρεθύμνου, τα Πιτσίδια, το Καλό και το Κάτω Χωριό Λασιθίου, η Λιγόρτυνος, η Πόμπια κλπ.
Είναι χώρα πολλαπλώς κατατεμαχισμένη και περιβαλλομένη με τάφρους, συνεπεία των οποίων παρουσιάζεται αστάθεια στις γειτονικές περιοχές με αποτέλεσμα την γένεση σεισμών. H Kρήτη επομένως είναι σεισμόπληκτη χώρα και μάλιστα το κεντρικό τμήμα της. Στο τμήμα αυτό υπάρχουν τρεις κυρίως ρηξιγενείς λεκάνες, σκεπασμένες με προσχώσεις και νεογενείς λόφους. Δυο ρηξιγενείς ζώνες (η μια από την Nτίαν προς Γιούχταν και η άλλη νοτιώτερα, διαγωνιως) χωρίζουν τις λεκάνες αυτές.
Γράφημα της ανύψωσης που προκάλεσε ο σεισμός στη δυτική Κρήτη
Ο ‘’ΣΕΙΣΜΟΣ’’στην Κρήτη το 365 μ.Χ. έλαβε χώρα κατά την ανατολή του Ηλίου τις 21 Ιουλίου 365 με επίκεντρο κοντά στις ακτές της δυτικής Κρήτης. Ο σεισμός υπολογίζεται ότι είχε μέγεθος μεγαλύτερο από 8 ρίχτερ στην κλίμακα Ρίχτερ, υπολογίζεται μεταξύ 8,3 και 8,7 ρίχτερ, γεγονός που τον κατατάσσει ως τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί στην Μεσόγειο. Ο σεισμός προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές στην κεντρική και νότια Ελλάδα, στην Λιβύη, στην Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Σχεδόν όλες οι πόλεις της Κρήτης καταστράφηκαν από το σεισμό. Το σεισμό ακολούθησε ένα τσουνάμι που προξένησε καταστροφές σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως στο Δέλτα του Νείλου και την Αλεξάνδρεια, όπου σκότωσε χιλιάδες και έφτασε σχεδόν 3 χιλιόμετρα στην ενδοχώρα. Επίσης προκάλεσε την ανύψωση της δυτικής Κρήτης μέχρι και 9 μέτρα. Ο σεισμός είχε μεγάλο αντίτυπο στους ανθρώπους στο τέλος της αρχαιότητας και αναφέρεται από μεγάλο αριθμό έργων διαφόρων συγγραφέων.
Σεισμικότητα στην Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι μία χώρα με έντονη σεισμικότητα αφου,βρίσκεται στα όρια επαφής και σύγκλισης της Ευρασιατικής πλάκας με την Αφρικανική. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία η Ελλάδα,από άποψη σεισμικότητας, κατέχει την πρώτη θέση στη Μεσόγειο και την Ευρώπη καθώς και την έκτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο.
H Ελλάδα είναι σεισμογενής περιοχή σχεδόν στο σύνολό της.Περιοχή που δίνει πολύ μεγάλους σεισμούς είναι το τόξο του Εγκέλαδου,’οπου οι παραπάνω πλάκες συγκρούονται.Το τόξο αυτό επηρεάζει την Ελλάδα από την Λευκάδα ως τη Ρόδο. Οι σεισμοί εκεί φτάνουν απο 7 εως 7,5 της κλίμακας ρίχτερ. Περιοχές όπου “χτυπάνε” ποιό έντονα οι σεισμοί είναι, βορείως της Λευκάδας,νοτίως της Κεφαλονιάς όπου αποτελεί το δυτικό τμήμα του Ελληνικού Τόξου και στον ευρύτερο χώρο της Κεφαλονιάς, από τη Ζάκυνθο έως τη Λευκάδα.
Οι μεγαλύτεροι σεισμοί στην Ελλάδα
Ο μοναδικός σεισμός στην χώρα μας που έφτασε στα 8 Ρίχτερ ήταν ο σεισμός του 1926 στη Ρόδο ο οποίος ήταν και ο μεγαλύτερος στην σύγχρονη Ελλάδα.Ταρακούνησε το Ηράκλειο της Κρήτης,τη Μικρά Ασία,την Αίγυπτο,ενώ έγινε αισθητός μέχρι την Ανατολική Ιταλία. Κατέρρευσαν 3.200 σπίτια ενώ 550 απο αυτά έπαθαν ολοσχερή καταστροφή. Οι νεκροί έφτασαν τους 12 και δεκάδες ήταν οι τραυματίες.Ο δεύτερος ισχυρότερος σεισμός στην Ελλάδα σημειώθηκε το 1903 στα Κύθηρα φθάνοντας 7.9 Ρίχτερ και ο τρίτος το 1905 στην Χαλκιδική με 7,5 Ρίχτερ.
Οι μεγαλύτεροι σεισμοί στην ιστορία της Κρήτης
- 368 π.Χ. Μ = (7.7R) Κρήτη
- 267 π.Χ. Μ = (7.0R) Κρήτη
- 255 π.Χ. Μ = (6.8R) Κρήτη
- 55 μ.Χ. Μ = (7.2R) Κρήτη
- 66 μ.Χ. Μ = (7.0 R) Ηράκλειο
- 365 μ.Χ. Μ = (9.2R) Τέσσερα μίλια νότια-ανατολικά των Φαλασάρνων
- 439 μ.Χ Μ = (7.6R) Κρήτη
- 796 μ.Χ Μ = (7.5R) Κρήτη
- 1246 μ.Χ Μ = (6.8R) Χανιά
- 1306 μ.Χ Μ = ( (6.5R) Ηράκλειο
- 1494 μ.Χ Μ = (7.2R) Ηράκλειο
- 1508 29/5 μ.Χ Μ = (7.2R) Ιεράπετρα
- 1595 26/11 μ.Χ Μ = (6.8R) Κρήτη
- 1612 8/11 μ.Χ Μ = (7.0 R) Ηράκλειο
- 1655 Ιανουάριος μ.Χ Μ = (6.7R) Ηράκλειο
- 1681 10/1μ.Χ Μ = (7.0R) Ηράκλειο
- 1780 Οκτώβριος μ.Χ Μ = (7.0R) Ιεράπετρα
- 1805 3/7 μ.Χ Μ = (7.2R) Χανιά
- 1810 16/2 μ.Χ Μ = (7.8R) Ηράκλειο
Share
ΣΕΙΣΜΟΜΕΤΡΟ ΓΕΛ ΒΑΜΟΥ - TC1 VERTICAL SEISMOMETER
ΣΥΝΕΧΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΣΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΟΥ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΙΝΣ
