Skip to main content

Η ΕΛΙΑ ΩΣ ΚΑΡΠΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΟ

Hosted by OSOS , contributed by gkastriotis on 7 February 2020

Ο κύριος σκοπός αυτού project είναι να βοηθήσει εμάς τους μαθητές αλλά και τους καθηγητές μας να  θέσουν το δικό τους όραμα για το ανοικτό σχολείο, το οποίο θα κληθούμε να υποστηρίξουμε με τη δημιουργία πρωτότυπων μαθησιακών εμπειριών ώστε με τα κατάλληλα εκπαιδευτικά εργαλεία να μπορέσουμε όλοι που εμπλεκόμαστε να συμμετέχουμε με ενεργό ρόλο στη μαθησιακή διαδικασία.

Είμαστε μαθητές ηλικιακής εμβέλειας  γυμνασίου (12-15 ετών) και η αύξηση του ενδιαφέροντος και η ευαισθητοποίηση σε ένα τομέα της τοπικής οικονομίας (αυτόν της ελαιοκαλλιέργειας) που έχει μεγάλο μερίδιο στην απασχόληση και στις ευκαιρίες, θα βοηθήσει  στην ανάπτυξη μιας βιώσιμης αγρο-οικολογικής κουλτούρας.

Ένας από τους κεντρικούς στόχους είναι να προσφέρει σε μας τα παιδιά αλλά και στους γονείς μας και γενικά στο τόπο μας, ευκαιρίες να σκεπτόμαστε και να ενεργούμε ως συνειδητοί και σύγχρονοι πολίτες, αγρο-οικολόγοι,  που καλλιεργούν φυτά και δέντρα σε αρμονία με το περιβάλλον, σε σχέση με τις σύγχρονες τοπικές και παγκόσμιες αγροτικές οικονομίες,  προσβλέποντας σε υγιεινές διατροφικές συνήθειες.

Το έργο αυτό θα βοηθήσει  να κατανοήσουν όλοι όσοι είναι στο σχολείο αλλά και η γύρω από αυτό τοπική κοινότητα πώς αλληλεπιδρά ο άνθρωπος με το περιβάλλον και να δούμε από πρώτο χέρι πώς καλλιεργούνται τα τρόφιμα. Επιπλέον, η γεωργία και η κηπουρική  προάγουν την   αγάπη για το περιβάλλον και την ευαισθητοποίηση για έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Επίσης βοηθούν τους εμπλεκόμενους να αποκτήσουν πρόσβαση και εμπειρία σε ευκαιρίες απασχόλησης στη γεωργία.

Ξεκινήσαμε να συμμετέχουμε στην ετήσια  παραγωγή λαδιού από το Σεπτέμβριο του 2019  αρχίζοντας το  εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Υιοθετήσαμε ένα κοντινό στο σχολείο μας ελαιοπερίβολο και συμμετέχουμε στη διαδικασία καθαρισμού, κλαδέματος, συγκομιδής του. Παρακολουθήσαμε τη διαδικασία παραγωγής λαδιού στο λιοτρίβι και  παράλληλα οικοδομήσαμε πρακτικές για την ανταλλαγή κοινών συμφερόντων, γνώσεων, δεξιοτήτων, ικανοτήτων και χαράς της μάθησης στον τόσο ευαίσθητο για την τοπική μας οικονομία τομέα.

 

CONTACT PEOPLE:

 

ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

gkastriotis@gmail.com

 

 

 

 

 

 

 

ORGANIZATION IN CHARGE:

daily hight school of Prokopi

 

 

 

Learning Objectives
Indicative objectives are the following: • to develop basic knowledge for the structure, formation and function of a(n) (organic) school garden • to recognize basic plant categories such as groceries, aromatic plants, flowers and to discern their characte

ΕΛΙΑ

Γένος αειθαλών δέντρων της οικογένειας των «ελαιοειδών». Διακρίνεται σε δύο τύπους, στην άγρια και την ήμερη. Η άγρια ελιά ή αγριελιά φτάνει τα 3.505μ. ύψος, ενώ η ήμερη είναι ψηλότερη και φτάνει τα 20 με 30μ. Οι ρίζες της ελιάς εισχωρούν μέσα στο έδαφος και διακλαδίζονται για να τη συγκρατούν γερά και παράλληλα να βρίσκουν νερό και θρεπτικές ουσίες από το χώμα. Ο κορμός είναι ψηλός και χονδρός και στο πάνω μέρος του έχει πολλά κλαδιά. Όταν το φυτό είναι μικρής ηλικίας, έχει κορμό σταχτοπράσινο, λείο και στιλπνό, ενώ όταν πια μεγαλώσει πολύ, ο κορμός του γίνεται σκουρόχρωμος και σχηματίζει κουφάλες και σχισμές. Τα φύλλα της ελιάς είναι λογχοειδή και έχουν σκούρο πράσινο χρώμα στην πάνω επιφάνεια και ασημί στην κάτω, η οποία μάλιστα καλύπτεται από χνούδι. Τα άνθη της βγαίνουν τον Απρίλιο και το Μάιο και φυτρώνουν πολλά μαζί. Η μεταφορά γύρης από τους στήμονες στον ύπερο για να γίνει η γονιμοποίηση γίνεται με τη βοήθεια του ανέμου. Ο καρπός, που λέγεται επίσης ελιά, έχει αρχικά χρώμα πράσινο, αλλά όταν ωριμάσει γίνεται μαύρος. Τα ο σχήμα του είναι ωοειδές. Διακρίνεται σε τρία μέρη, στο περικάρπιο, δηλαδή στη φλούδα που τον περιβάλλει, στο μεσοκάρπιο, δηλαδή στο σαρκώδες μέρος από το οποίο βγαίνει το λάδι και στο ενδοκάρπιο, δηλαδή στο κουκούτσι. Η ωρίμανση των καρπών της ελιάς γίνεται κατά τον Οκτώβριο, αλλά το μάζεμα αρχίζει το Νοέμβριο και διαρκεί πολλές φορές γύρω στους 3-4 μήνες. Ο πολλαπλασιασμός της ελιάς γίνεται είτε με μοσχεύματα είτε με σπέρματα. Στη δεύτερη περίπτωση όμως φυτρώνουν αγριελιές, που για να γίνουν ήμερες πρέπει να εμβολιαστούν. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι ο εμβολιασμός είναι ακόμη ένας τρόπος πολλαπλασιασμού της ήμερης ελιάς. Εχθροί της είναι ο δοίκος, ο ρυγχίτης, και ο πυρηνοτρήτης, που καταπολεμούνται με διάφορα φάρμακα. Το φυτό αυτό είναι αιωνόβιο, ζει δηλαδή πάρα πολλούς αιώνες και ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη που βρίσκονται σε υψόμετρο κάτω από 800μ. και ειδικότερα στις περιοχές που βρίσκονται γύρω από τη Μεσόγειο. Για να αναπτυχθεί, και να δώσει καρπούς πρέπει να κλαδεύεται, να οργώνεται το χωράφι στο οποίο βρίσκεται και να ρίχνεται σ΄ αυτό λίπασμα.       

Καλλιεργείται κυρίως για τους πολύ θρεπτικούς καρπούς της, οι οποίοι τρώγονται μετά από ειδική κατεργασία για να φύγει η πικράδα που έχουν, καθώς και για το λάδι που παράγεται απ’ αυτούς, και ειδικότερα από το ενδοκάρπιο. Μετά από σύνθλιψη τους στα ελαιοτριβεία. Η χρησιμότητα του λαδιού στη μαγειρική, καθώς και στην κονσερβοποιεία είναι γνωστή σε όλους. Πολλές φορές επίσης χρησιμοποιείται στην εκκλησιαστική τελετουργία. Από τους πυρήνες των καρπών παράγεται με ειδική επεξεργασία ένα άλλο είδος λαδιού, το πυρηνέλαιο, που χρησιμοποιείται  στη σαπωνοποιία. Τα υπολείμματα των πυρήνων, καθώς και τα φύλλα της ελιάς, χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές, ενώ το ξύλο της στην επιπλοποιία. στην ξυλουργική καθώς και ως καύσιμο υλικό

. Η καλλιέργεια της ελιάς είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένη στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στην Πορτογαλία κ.α. Ειδικότερα οι ελαιοπαραγωγές περιοχές της χώρας μας είναι η Πελοπόννησος, η Άμφισσα, η Μυτιλήνη, η Κρήτη, η Αττική και τα Επτάνησα. Όλες οι ελιές που καλλιεργούνται στην Ελλάδα ανήκουν στο είδος «ελιά η ευρωπαϊκή» αλλά διακρίνονται σε διάφορες ποικιλίες. Ο λαός μας έχει συνδεθεί με το αιωνόβιο αυτό φυτό που ονομάζεται ελιά, από τα αρχαία κιόλας χρόνια.

 Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η ελιά ήταν το δώρο που έδωσε η Αθηνά κατά τη φιλονικία της με τον Ποσειδώνα για το ποιος θα έπαιρνε την πόλη κάτω από την προστασία του. Το δώρο αυτό συμβόλιζε την ειρήνη που θα χάριζε η θεά στους Αθηναίους και γι’ αυτό και εκτιμήθηκε τόσο απ’ αυτούς, όσο και απ’ τους θεούς που της έδωσαν αμέσως την πόλη.

Ακόμα, ένα σημείο της Ιερά οδού, απ’ όπου περνούσε η πομπή των Παναθηναίων, υπήρχε μια ελιά που έφτασε ως τις μέρες μας και έζησε γύρω στα 2.500 χρόνια. Η ελιά αυτή είναι ονομαστή «ελιά του Πλάτωνα». Αλλά και ο κότινος που στεφανώνονταν κατά την αρχαιότητα οι Ολυμπιονίκες, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένα κλαδί αγριελιάς. Ακόμα όσοι ξεκινούσαν για να ιδρύσουν αποικίες, έπαιρναν μαζί τους ένα κομμάτι αγριελιάς. Στην Παλαιά Διαθήκη εξάλλου αναφέρεται πως όταν πια τελείωσε ο κατακλυσμός, ένα περιστέρι πήγε στο Νώε ένα κομμάτι ελιάς, που συμβόλιζε πως το κακό είχε πια περάσει. Από τότε μέχρι και σήμερα η παράσταση του περιστεριού μ’ ένα κλαδί ελιάς στο στόμα, συμβολίζει την ησυχία, την ηρεμία και κυρίως την Ειρήνη.

ΕΛΑΙΑΣ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ

Η  ελιά  από  τα  πανάρχαια  χρόνια  ως  τα  νεότερα  έχει  πάρα  πολλούς  συμβολισμούς  κάποιοι  από  αυτούς  θα  τους  αναφέρουμε  τώρα .

 Πρώτος  συμβολισμός  ως  βραβείο  στον  νικητή  από  τους  Ολυμπιακούς  Αγώνες  για  εκείνη  την  εποχή ,  το  στεφάνι  αγριελιάς  ήταν  η  ύψιστη  τιμή  για  τον  νικητή ,  η  νίκη  του  οποίου  οφειλόταν  στις  προσπάθειές  του  αλλά  και  στην  εύνοια  των  θεών .

Δεύτερος  συμβολισμός  ως  στεφάνι  για  το  κεφάλι  το  οποίο  το  φορούσαν  στις  θυσίες  ως  σεβασμό  και  ευλάβεια .

Τρίτος  μαζί  με  κλαδιά  ελιάς ,  πολλές  φορές  μαζί  με  συνηθισμένες  κληματόβεργες ,  σχημάτιζαν  τα  στέφανα  του  γάμου. 

Επίσης  οι  νεκροί  θάβονταν  πάνω  σε  κλαδιά  ή  φύλλα  ελιάς ,  συνήθεια  που  επιβίωσε  μέχρι  τον  20ό  αιώνα .

Άλλος  συμβολισμός  όταν  σ’ ένα  σπίτι  γεννιόταν  αγόρι  τότε  έβαζαν  στην  πόρτα  ένα  κλαδί  ελιάς  κάτι  παρόμοιο  γινόταν  και  στην  πόρτα  του  γαμπρού  και  της  νύφης  την  ημέρα  του  γάμου.

  Τέλος  για  να  κλείσουμε  αυτή  την  ενότητα  κλαδί  ελιάς  έβαζαν  στην  πόρτα  και  την  Πρωτοχρονιά .

Η ελιά αναφέρεται συχνά   ως  σύμβολο  για  τη  γονιμότητα σε πάρα πολλές πηγές. Ένας  άλλος  συμβολισμός  και  πιστεύω  ο σημαντικότερος  είναι  η  σύνδεση  του  κλαδιού  με  την  ειρήνη  και  τη  διαλλακτικότητα . 

Η  σύνδεση  της ελιάς με  τον  αθλητισμό  αποτελεί επίσης σημαντικό συμβολισμό. Συγκεκριμένα  τόσο  πολύ  συνδέθηκε  με  τον  αθλητισμό  ώστε  η  φράση   «ελαίου  όζει » ,  δηλαδή  μυρίζει  λάδι ,  να  χρησιμοποιείται  γι’ αυτούς  που  σύχναζαν  στα  γυμναστήρια .

Εκτός  από  όλες  τις  άλλες  ιδιότητες ,  το  λάδι  είχε  θεραπευτική  αξία  και  θεωρούνταν  πάντοτε  και  άριστο  αφροδισιακό , κυρίως  όταν  προερχόταν  από  άγριες  ελιές .

Η  ελιά  χρησιμοποιείται  κυρίως  ως  τροφή  και  όπως  λέγεται  το  λάδι ,  το  σιτάρι  και  το  κρασί  αποτελούν  την  ιερή  τριάδα  της  διατροφής .

Το  αγιασμένο  λάδι ,  που  συμβολίζει  τα  χαρίσματα  του  Αγίου  Πνεύματος  και  συσχετίζεται  με  το  έλεος  του  θεού ,  κατέχει εξέχουσα  θέση  στα  μυστήρια  όπως τις  κηδείες  και  τις   βαπτίσεις, αφού χαρίζει  ψυχική  καθαρότητα  και  σωματική  υγεία.    

O ΚΟΤΙΝΟΣ

Αγριελιά με τα κλωνάρια της οποίας έπλεκαν τα στεφάνια που έδιναν βραβεία στους νικητές των παναθηναίων και των ολυμπιακών αγώνων. Στην Αθήνα χρησιμοποιούσαν για το σκοπό αυτό την αγριελιά που είχε φυτέψει με το δόρυ της, κατά την παράδοση, η θεά Αθηνά, στην αντιδικία της με τον Ποσειδώνα για την κυριαρχία της Αττικής. Στην Ολυμπία χρησιμοποιούσαν την «καλλιστέφανον ελαίαν», που βρισκόταν πίσω από το ναό του Δία και κοντά στο βωμό των Νυμφών.

Τον κότινο, που προοριζόταν για τα στεφάνια αυτά, έκοβε με χρυσό δρεπάνι ένα παιδί που και οι δύο γονείς του ήταν ζωντανοί.  

Η ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Στην Αγία Γραφή υπάρχουν αρκετές ιστορίες που δείχνουν πως οι άνθρωποι πολλές φορές γίνονται σκληροί, άδικοι, άπληστοι, εγωιστές.  Όταν όμως η αγάπη και η ειρήνη αρχίζουν να χάνονται από τη ζωή, τότε ο Θεός επεμβαίνει, για να μη χαθούν ολότελα. Η Κιβωτός του Νώε και ο Κατακλυσμός είναι μία απ’ αυτές τις ιστορίες.

Οι άνθρωποι είχαν απομακρυνθεί από το Θεό την εποχή που ζούσε ο Νώε, άνδρας πιστός και δίκαιος. Ο Θεός του μίλησε και του είπε πως μια μεγάλη καταστροφή, ένας Κατακλυσμός, θα έπνιγε τα πάντα.  Του έδωσε εντολή και οδηγίες να κατασκευάσει μια Κιβωτό.  Μέσα σ’ αυτή ο Νώε και η οικογένεια του καθώς κι ένα ζευγάρι απ’όλα τα ζώα θα γλίτωναν το θάνατο.  Ο Νώε εμπιστεύτηκε το Θεό και τον υπάκουσε. 

Σαράντα μερόνυχτα έβρεχε με δύναμη.  Η Κιβωτός της σωτηρίας του Νώε ταξίδευε πάνω στα νερά.  Κάποτε σταμάτησε.  Τότε ο Νώε έστειλε ένα περιστέρι να βρει γη  μετά τον Κατακλυσμό κι εκείνο επέστρεψε με ένα κλαδί ελιάς στο ράμφος του.  Έτσι ήρθε η ελπίδα για έναν κόσμο ειρηνικό και δίκαιο.  Ένα ουράνιο τόξο στόλισε τον ουρανό. Ήταν η υπόσχεση του Θεού για την αγάπη του.          

           

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ   ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

«ΧΟΡΤΑΣΤΕ  …ΥΓΙΕΙΝΗ  ΔΙΑΤΡΟΦΗ» 

Τώρα  για  όλους  τους  Ευρωπαίους  πολίτες  δίνεται  η  δυνατότητα  να  σας  προσφέρουμε  την  πιο  ιδανική  γευστική  πρόταση  διατροφής  !!!

    Αφήστε  στην  άκρη  τα  ζωτικά  λίπη  που  διακρίνουν  την  Ευρώπη  σε  μια  Ευρώπη  του  « βουτύρου »   και  σε  μια  Ευρώπη  του  «  ελαιόλαδου  » .Ξεχάστε  την  κατανάλωση  λιπών  των  οποίων  οι  συνέπειες  είναι  κ-α-τ-α-σ-τ-ρ-ο-φ-ι-κ-έ-ς.

  Μιμηθείτε  τη  διατροφή  των  πληθυσμών   της  Νότιας  Ευρώπης   που  είναι  βασανισμένη   στο  αγνό  λάδι  της  ελιάς  .

   Το  ελληνικό  ελαιόλαδο,  το  αγνό  προϊόν του  πλανήτη  και  το  οποίο  χρησιμοποιείται  ευρύτατα  στη  μαγειρική  και  στις  σαλάτες ,  είναι  απαραίτητο  να  γίνει  σε  όλους  εσάς  ένας  καινούριος  τρόπος  ζωής  . Δώστε  τέλος  σε  ότι  λιπαρό  προκαλεί  παχυσαρκία ,  καρδιακά  νοσήματα ,  καρκίνο  του  εντέρου  ……..Απολαύστε  το  ελληνικό  λάδι  και  εξασφαλίστε  με  την  κατανάλωση  την  υγεία  στον  οργανισμό  σας   . Η Ελλάδα  σας  προτείνει  τον καλύτερο  τρόπο  αντιμετώπισης  των  ασθενειών.

ΠΕΙΤΕ  ΟΧΙ  ΣΤΙΣ    ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ   ΠΟΥ  ΚΑΠΟΤΕ  ΗΤΑΝ  ΑΓΝΩΣΤΕΣ  ΣΕ  ΑΥΤΟΝ  ΤΟΝ  ΠΛΑΝΗΤΗ  .!!!   

Το λάδι ως καρπός και ως Σύμβολο

Οι αρχαίοι αξιοποιούσαν την ελιά,  παρασκεύαζαν από τους καρπούς το λάδι, αλλά μέχρι την ομηρική εποχή το λάδι εκείνο το χρησιμοποιούσαν ιδίως για την περιποίηση του σώματος .  Ο Αχιλλέας έδωσε εντολή στους συντρόφους του να λούσουν και να αλείψουνε λάδι το σώμα του νεκρού Πάτροκλου . Ο Οδυσσέας όταν έφτασε επιτέλους στη νήσο των Φαιάκων, καθαρίστηκε με λάδι που του έφεραν οι θεραπαινίδες της Ναυσικάς. Οι παλαιστές , και όλοι οι αθλούμενοι στα γυμναστήρια, έκαναν συχνότατη χρήση του ελαίου. Αρχαία βάζα επιβλητικά , με λάδι από τις ιερές ελαίες της θεά Αθηνάς, δίνοντας ως βραβείο στους νικητές στα αρχαία Παναθήναια. Πρόκειται για τους αρχαίους παναθηναϊκούς αγώνες αμφορείς που έγραφαν την επιγραφή:

«ΤΩΝ ΑΘΗΝΗΘΕΝ ΑΘΛΩΝ»,

δηλαδή

«ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ».

 

 Παράλληλα το λάδι χρησιμοποιούνταν και για φωτιστικούς σκοπούς , σε γραφικές πήλινες λυχνίες λαδιού, με τις οποίες στολίζονται οι προθήκες των αρχαιολογικών μας μουσείων .

Στην παρασκευή των φαγητών , το λάδι άρχισε να χρησιμοποιείται κυρίως μετά την Ομηρική εποχή .

 Ο Αριστοφάνης στις «Θεσμοφοριάζουσες» αναφέρει ως απαραίτητα τρόφιμα το άλφιτο  (χοντροκοπανισνένο αλεύρι), το κρασί και το λάδι.  Επίσης το λάδι, δεν έπαυε να χρησιμοποιείται και ως καλλυντικό του δέρματος ή και για τον φωτισμό.

Αλλά τις ελιές τις έτρωγαν και αυτούσιες οι αρχαίοι, ιδίως «τας δρυπετείς» ή «ρυσάς» όπως τις ονόμαζαν . Αυτές ήταν ανάλογες με τις ελληνικές «θρούμπες».

 Σήμερα η ελιά και το λάδι αξιοποιούνται εντατικά και με κάθε πληρότητα. Εξάλλου έρευνες έχουν αποδείξει ότι όσοι χρησιμοποιούν λάδι αντί για λίπος δεν προσβάλλονται  από  καρδιόπαθειες  (σχετικές μελέτες Αμερικανών καρδιολόγων έγιναν στην Κρήτη το 1960-66). Αλλά και στη θάλασσα το λάδι πιστευόταν ότι παίζει ρόλο κατευνασμού της τρικυμίας . Για τούτο και ρίχνεται από ναυτικούς , όσοι επιβαίνουν σε μικρά σχετικώς πλοία , για να δαμάσουν με αυτόν τον τρόπο τα κύματα. Πραγματικά , όπως έχουν υποστηρίξει , το λάδι φαίνεται ότι επενεργεί σαν μεμβράνη πάνω στην επιφάνεια της θάλασσας και συνεπώς ότι αποτελεί εμπόδιο στην υπερύψωση των κυμάτων κατά την κίνησή τους. Μικρή ποσότητα λαδιού , φυτικού ή ζωικού , αρκεί για να καλύψει μεγάλη επιφάνεια με ένα γλοιώδες επίστρωμα , και να υποβοηθήσει έτσι το πλοιάριο που κινδυνεύει. Γι’ αυτό το σκοπό χρησιμοποιείται ο «ελαιοφόρος σάκκος» γεμάτος με έλαιο. Αυτός ήταν, ή και είναι , εφεδρικός για παρόμοιες δύσκολες καταστάσεις. Σε τέτοιες ώρες το τρυπάνε και το κατεβάζουν στη θάλασσα, ώστε να σύρεται πάνω στα κύματα. Οι Έλληνες ναυτικοί  όμως , το παλιό τούτο έθιμο νωρίς  το μετέτρεψαν σε λατρευτικό.  Με την προσήλωση στα θεία που τους χαρακτηρίζει, έχουν το έθιμο να χύνουν στη θάλασσα, σε τέτοιες στιγμές κινδύνου των πλοίων τους, το λάδι από το καντήλι του Αγίου Νικόλαου , που πάντοτε το διατηρούν αναμμένο μέσα στο καράβι . Είναι αξιοσημείωτο ότι και από τις δύο παραπάνω συνήθειες των Ελλήνων ναυτικών την πρώτη με τον «ελαιοφόρο σάκκο» και την δεύτερη με το καντήλι του Αγίου Νικόλαου έχει μείνει στην καθομιλούμενη γλώσσα μια πασίγνωστη δημώδης φράση.  Όταν η θάλασσα έχει απόλυτη γαλήνη λέμε χαρακτηριστικά: «Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΙΝΑΙ ΛΑΔΙ»

ΛΑΪΚΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΙΑ

Παροιμίες και γνωμικά, ιδίως σχετικά με τον τρόπο της καλλιέργειας της ελιάς, υπάρχουν πολλά στο στόμα του ελληνικού λαού. Μερικές από αυτές τις παροιμίες, γνωμικές ή μεταφορικές, είναι οι επόμενες:

«Η ελιά δεν έχει γεράματα.»

Γνωμικό που δείχνει τη μακροβιότητα του δέντρου. Όσο και να είναι γέρικος ο κορμός, οι κλάδοι πάντα καρποφορούν.

«Βάλ’ ελιά για το παιδί σου

και συκιά για τη ζωή σου».

Γνωμικό πανελλήνιο, που σημαίνει ότι η ελιά αργεί να δώσει καρπό, ενώ η συκιά δίνει πολύ γρήγορα. Παραλλαγές αυτού του γνωμικού είναι και οι εξής:

                                                «Ελιές απ’ τον πατέρα σου

                                                κι’ αμπέλι απ’ τα χέρια σου»

                                                                        ή

                                                «Κλήμα του χεριού σου

                                                κι’ ελιές απ’ τον παππού σου».

                                                                        ή

                                                «Αμπέλι απ’ τον κόπο σου

                                                κι’ ελιά απ’ τον πάππο σου».

                                                                        ή

                                                «Αμυγδαλιά για τη ζωή σου

                                                κι’ ελιά για το παιδί σου».

Ένα άλλο γνωμικό αναφέρεται στον τρόπο του κλαδέματος. Όσο περισσότερο, σχεδόν απερίσκεπτα, κλαδεύεις την ελιά, τόσο περισσότερο εκείνη αναπτύσσεται και δίνει άφθονο καρπό. Οι παραλλαγές του σχετικού γνωμικού είναι χαρακτηριστικές:

«Η ελιά θέλει τρελό νοικοκύρη».

«Η ελιά θέλει τσεκούρι και τ’ αμπέλι πριόνι».

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

ΠΑΤΕ ΕΛΙΑΣ

Toποθετείτε σε ένα μπολ 250γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι, 80γρ. αντσούγιες πλυμένες και ψιλοκομμένες 50γρ. κάπαρη και τα πολτοποιείτε.

Προσθέτετε το χυμό ενός λεμονιού, μια κουταλιά σούπας μπράντι, 200γρ. ελαιόλαδο, αλάτι, πιπέρι και ανακατεύετε καλά.

Διατηρείτε το πατέ σε κλειστό βάζο στο ψυγείο και το καταναλώνετε πάνω σε ψωμί κατά προτίμηση ελαφρά φρυγανισμένο.

ΧΟΙΡΙΝΟ ΜΕ ΣΠΑΝΑΚΙ

Τσιγαρίζετε 4 μερίδες χοιρινό κρέας σε παρθένο ελαιόλαδο.

Σε ένα μπολ διαλύετε μια κουταλιά της σούπας τοματοπελτέ σε δυο ποτήρια νερό και προσθέτετε την ψιλοκομμένη φλούδα ενός πορτοκαλιού, αλάτι και πιπέρι. Με το μείγμα αυτό περιχύνουμε το κρέας.

Πλένετε ένα κιλό σπανάκι κι ένα ματσάκι σέλινο. Όταν μισοβράσει το κρέας προσθέτετε τα λαχανικά. Το φαγητό είναι έτοιμο όταν έχει μείνει με το λάδι του.

ΓΙΑΟΥΡΤΟΠΙΤΑ ΜΕ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

Σ’ ένα μπολ χτυπάτε ένα φλιτζάνι ελαιόλαδο  και δυο φλιτζάνια ζάχαρη 

Προσθέστε  διαδοχικά 6 κρόκους αυγών , το ξύσμα ενός  λεμονιού , ένα

Κεσεδάκι γιαούρτι , 3φλιτζάνια τσαγιού αλεύρι (στο οποίο έχετε προσθέσει

3κουταλάκια μπέικιν πάουντερ ) και τα ασπράδια των αυγών που τα έχετε

κτυπήσει από πριν μαρέγκα . Ρίχνετε τον χυλό σε λαδωμένο ταψί Νο 34 και

ψήνεται σε μέτριο φούρνο .   

ΑΥΓΑ ΜΕ ΝΤΟΜΑΤΑ

Βάζετε σε ένα τηγάνι μια-δυό μεγάλες ώριμες ντομάτες ξεφλουδισμένες και

Ψιλοκομμένες , τις αλατίζετε και τις σιγοβράζετε για 6-7 λεπτά , μέχρι να

απορροφηθούν τα υγρά . Προσθέστε έξι κουταλιές εξαιρετικό παρθένο

Ελαιόλαδο και ανακατεύετε για 2-3 λεπτά . Ρίχνετε 4 αυγά , τα πασπαλίζετε

Με λίγο πιπέρι και τα σιγοψήνεται για λίγα λεπτά περιχύνοντας τα κάθε τόσο με τη σάλτσα . Αν θέλετε μπορείτε να προσθέσετε και λίγη φέτα τριμμένη . Τα σερβίρετε

Μαζί με τη σάλτσα και το λάδι τους    

ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΜΕ ΕΛΙΕΣ

 Κόψτε  ένα κοτόπουλο σε μικρές μερίδες  και  βάλτε το σε ένα ταψί ,όπου έχετε ήδη χύσει ένα φλιτζάνι ελαιόλαδο .Κόψτε  2  πράσινες πιπεριές  , 2 κόκκινες  πιπεριές ,2

κρεμμύδια  και  2 σκελίδες σκόρδο σε  μικρά  κομμάτια  .

 Αφαιρέστε  τα  κουκούτσια  από τις ελιές και ρίξτε  τις  πάνω στο κοτόπουλο  μαζί  με  τα υπόλοιπα υλικά .

 Προσθέστε  2  ώριμες  ντομάτες  ψιλοκομμένες ,  ένα  μεγάλο φλιτζάνι κόκκινο  κρασί  και  ψήστε  στο  φούρνο  για  1,5  ώρα  περίπου μέχρι  να πιει  τα υγρά .

ΕΛΙΕΣ  ΤΗΓΑΝΙΤΕΣ

Παίρνετε  μαύρες  ελιές .  Τους  βγάζετε  το  κουκούτσι  και  τις  ανακατεύετε  σε  κουρκούτι  πηχτό  που  έχετε  ετοιμάσει  από  νωρίτερα  (ένα  αυγό , αλάτι ,  πιπέρι , λίγη καυτερή  πιπεριά τριμμένη , αλεύρι )

 Με ένα κουτάλι παίρνετε  από  το  μείγμα  και  τηγανίζετε  σε  καυτό  λάδι .

Ψάρι ψητό με σάλτσα ντομάτας και ελαιόλαδου

Πλένετε, αλατίζετε και ψήνετε 4-5 φέτες ψαριού-κατά προτίμηση συναγρίδα ή σφυρίδα-στην ψηστιέρα ή στο γκρι. Σ’ ένα μπολ αναμειγνύετε δύο μέτριες ώριμες ψιλοκομμένες ντομάτες, ένα φλιτζάνι εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, μια κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένο μαϊντανό, τον χυμό μισού λεμονιού, αλάτι και πιπέρι. Σερβίρετε το ψάρι ζεστό, αφού το περιχύσετε με την σάλτσα ντομάτας και ελαιόλαδου.

Βραχάκια

Σ’ ένα μπολ χτυπάτε 1 ½ ποτήρι νερού ελαιόλαδο,2 ποτήρια νερού ζάχαρη,1 ½ ποτήρι νερού χυμό πορτοκαλιού,1 κουταλάκι γλυκού σόδα και προσθέτετε  1 ποτήρι νερού σταφίδες μαύρες, ½ ποτήρι καρύδια, το ξύσμα ενός πορτοκαλιού και τέλος το αλεύρι (όσο πάρει για να είναι μαλακή η ζύμη).

Ρίχνετε κουταλιές από τη ζύμη στο ταψί και τις ψήνετε στο φούρνο για 15’-20’

ΛΙΟΨΩΜΟ ΜΕ ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ

Σ’ ένα μπολ ανακατεύετε ένα κιλό αλεύρι με 2 κουταλιές ξερή μαγιά και μια κουταλιά ρίγανη. Προσθέτετε μια κουταλιά ζάχαρη, 2 κουταλάκια αλάτι, 80 γρ. ελαιόλαδο, 2 φλιτζάνια νερό χλιαρό και ζυμώνεται μέχρι η ζύμη να γίνει ελαστική. Την αφήνετε σκεπασμένη σε ζεστό μέρος μέχρι να φουσκώσει. Όταν φουσκώσει, την απλώνετε σε λαδωμένο ταψί πιέζοντας ελαφρά για να γίνει επίπεδη, τη λαδώνετε και σχηματίζετε με τα δάκτυλα γουβίτσες όπου τοποθετούμε   150 γρ. ελιές Καλαμών χωρίς το κουκούτσι τους και φυλλαράκια από δεντρολίβανο. Ψήνετε σε μέτριο φούρνο για μια περίπου ώρα. Σερβίρετε ζεστό.

ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙ ΚΑΠΑΜΑ

Καθαρίζετε και κόβετε κομμάτια ένα μεγάλο κουνουπίδι, το περιχύνετε με τον χυμό 1-2 λεμονιών και του βάζετε αλάτι και πιπέρι. Τσιγαρίζετε τα κομμάτια σε τηγάνι όπου έχετε ζεστάνει ελαιόλαδο και τα βάζετε ένα ένα σε μια κατσαρόλα. Όταν τελειώσουν σιγο-τσιγαρίζετε στο ίδιο λάδι ένα μέτριο κρεμμύδι ψιλοκομμένο και προσθέτετε μια κουταλιά της σούπας τοματοπελτέ διαλυμένο σε λίγο νερό. Όταν πάρει μερικές βράσεις αδειάζετε το περιεχόμενό του τηγανιού στην κατσαρόλα, προσθέτετε ένα ακόμα ποτήρι νερό και το αφήνετε να σιγοβράσει μέχρι να μείνει με το λάδι του.    

     

.