Hosted by OSOS , contributed by bafounis on 23 June 2019
Η ταράτσα του σχολείου, αποτελεί το πιο υποτιμημένο τμήμα του σχολείου. Στην πλειοψηφία τους οι σχολικές ταράτσες είναι άδειες τσιμεντοστρωμένες επιφάνειες στις οποίες δεν πραγματοποιείται καμία δραστηριότητα και τις περισσότερες φορές τόσο οι μαθητές όσο και οι καθηγητές δεν έχουν πρόσβαση. Πρόκειται δηλαδή για ένα πολύ μεγάλο χώρο που μένει χωρίς καμιά αξιοποίηση. Τα παιδιά φεύγουν από το σχολείο χωρίς να έχουν αφήσει κανένα ίχνος πίσω τους αλλά και χωρίς να πάρουν μνήμες από τον συγκεκριμένο χώρο. Στο 3ο ΕΠΑΛ Σιβιτανιδείου αισθανθήκαμε την ανάγκη να το αλλάξουμε αυτό και να μετατρέψουμε την ταράτσα του σχολείου από ένα άδειο, γκρίζο και χωρίς χρήση χώρο σε χώρο:
· Δημιουργίας με αυξημένη χρησιμότητα και χρηστικότητα
· Έρευνας και αναζήτησης γνώσεων
· Συνεργασίας και εθελοντικής προσφοράς
· «Πράσινης» παραγωγής και προώθησης των αρχών της αειφορίας
· Ομορφιάς στον οποίο όλοι μαζί «παράγουμε» και «προάγουμε» …πράσινο πολιτισμό.
Ωστόσο, ένας σχολικός ταρατσόκηπος από μόνος του δεν είναι παρά ένα διακοσμητικό στοιχείο της αυλής. Κύρια επιδίωξη της δράσης είναι ο τρόπος δραστηριοποίησης των μαθητών και η υλοποίηση των κατάλληλων δραστηριοτήτων που θα μετατρέψει το σχολικό κήπο σε καινοτόμο χώρο μάθησης.
Οι πράσινες στέγες και οι ταρατσόκηποι μέσα στην πόλη συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του φαινομένου των θερμικών νησίδων, της μειωμένης ατμοσφαιρικής υγρασίας και στη μείωση της μόλυνσης της ατμόσφαιρας. Εκτός από το γενικότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η δράση μας αποβλέπει και σε ένα ίδιο όφελος. Η καλλιέργεια αρωματικών φυτών στον ταρατσόκηπο του σχολείου επιλέχθηκε για να τροφοδοτήσει την ομάδα του χημικού εργαστηρίου με τα σχετικά υλικά, για την χρησιμοποίησή τους στην παραγωγή αρωματικών λαδιών, σαπουνιών και κεραλοιφών.
Αισθάνομαι
Ο σχολικός ταρατσόκηπος αποτελεί ένα πεδίο βιωματικής μάθησης που επιδιώκει να παρακινήσει τους μαθητές να έλθουν σε επαφή με το φυσικό περιβάλλον, με τα φυτά και το χώμα, να παρακολουθήσουν την ανάπτυξη τους, τη συγκομιδή και να αποκτήσουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ευαισθητοποίηση και η ενεργοποίηση γονέων και εκπαιδευτικών, καθώς η δική τους συνεισφορά είναι καθοριστική για τη συμμετοχή και την υιοθέτηση θετικών στάσεων από τα παιδιά τόσο στο σχολικό περιβάλλον όσο και εκτός αυτού.
Πιο συγκεκριμένα:
Γνωστικοί στόχοι
- Να αποκτήσουν γνώσεις πάνω σε ντόπια αρωματικά φυτά μέσω της καθοδηγούμενης ανακάλυψης.
- Να ασχοληθούν με την προετοιμασία του εδάφους για τη φύτευση.
- Να κάνουν με τα χέρια τους φύτευση και μεταφύτευση μικρών φυτών. Να μάθουν για τον τρόπο καλλιέργειας και τη φροντίδα των φυτών.
- Να παρακολουθήσουν όλα τα στάδια της ανάπτυξης ενός φυτού από τη φύτευση του σπόρου μέχρι τη συγκομιδή των καρπών.
- Να μάθουν πώς να φροντίσουν ένα δικό τους φυτό στο σπίτι.
Συναισθηματικοί στόχοι
- Να καλλιεργήσουν μέσω της δημιουργίας και διατήρησης ενός όμορφου κήπου στοιχεία του χαρακτήρα τους όπως την υπευθυνότητα, αφοσίωση, προσωπική θυσία, συνέπεια, προσοχή.
- Να απολαύσουν τη χαρά της ομαδικής προσπάθειας και του κοινού στόχου.
- Να αναπτύξουν ικανότητες όπως δημιουργικότητα, φαντασία, καλαισθησία, επίλυση προβλημάτων.
- Να αναπτύξουν συναισθήματα ενδιαφέροντος για τη φύση.
- Να αναπτύξουν την αίσθηση ενότητας του ανθρώπου με το περιβάλλον.
Ψυχοκινητικοί στόχοι
- Να αποκτήσουν βιωματικές εμπειρίες μέσα στο σχολείο, αλλά έξω από τη σχολική αίθουσα.
- Να αναπτύξουν την αδρή και τη λεπτή τους κινητικότητα μέσα από τις ευκαιρίες κίνησης και σωματικής εργασίας που απαιτεί η φροντίδα του κήπου.
- Να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση τους απολαμβάνοντας το αποτέλεσμα της δικής τους παρέμβασης.
- Να αισθανθούν την ικανοποίηση ότι η δική τους προσπάθεια ομορφαίνει τον κόσμο
Φαντάζομαι
Με σύνθημά μας «Σκέφτομαι-Συνεργάζομαι-Δρω», στο επόμενο βήμα θα πρέπει να αφήσουμε τη φαντασία μας ελεύθερη και παίρνοντας στα χέρια χαρτί και μολύβι να:
· Σχεδιάσουμε πως θα θέλαμε να είναι ο ταρατσόκηπος (παρτέρια, χώροι φύτευσης)
· Να καταγράψουμε τα υλικά κατασκευής που θα χρειαστούν (ξύλα, ειδικά υποστρώματα…)
· Να καταγραφούν τα υλικά για την καλλιέργεια (χώμα, τύρφη, φυτά …)
· Να σχεδιαστεί ένα σύστημα ύδρευσης
Για την υλοποίηση του παραπάνω σχεδιασμού βασική προϋπόθεση και αρχή ήταν η εφαρμογή όπου ήταν δυνατόν των αρχών της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης υλικών που υπάρχουν στο σχολείο. Για το σκοπό αυτό αποφασίστηκε:
· Η πλειοψηφία των χώρων φύτευσης να προκύψει από την μετατροπή παλαιών ξύλινων εδράνων ή μεταλλικών ντουλαπιών.
· Η δημιουργία καναλιού συγκέντρωσης του βρόχινου νερού σε δεξαμενή για το πότισμα των φυτών.
Για να γίνουν τα παραπάνω χρειάζεται η ενεργή συμβολή μαθητών-καθηγητών διαφορετικών ειδικοτήτων του ΕΠΑΛ. Έτσι τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας έρχονται σε επαφή, γνωρίζονται και συνεργάζονται σε πληθώρα γεγονότων, εννοιών, πρακτικών και εξειδικευμένων προσώπων εκτός σχολείου δημιουργώντας συνεχείς αλληλεπιδράσεις οι οποίες μπορούν να κατανοηθούν σαν ένα δυναμικό δίκτυο. Οι αλληλεπιδράσεις αυτές βοηθούν τους μαθητές να αντιληφθούν τους εαυτούς τους ως μέρος του περιβάλλοντος και του ευρύτερου κοινωνικού συστήματος. Η συνειδητοποίηση αυτή ενδέχεται κατά την ενηλικίωση να τους κινητοποιήσει ώστε να συμβάλλουν με πρακτικές στην προαγωγή της κοινωνικής και περιβαλλοντικής ευημερίας. Επιπρόσθετα, διαμορφώνονται πολίτες με κριτική σκέψη, που θα αναστοχάζονται, θα συμμετέχουν στην επίλυση των προβλημάτων της κοινότητάς τους, θα δρουν τοπικά αλλά θα προβληματίζονται και για τα παγκόσμια περιβαλλοντικά ζητήματα και θα αναπτύξουν ικανότητες και δεξιότητες, οι οποίες θα τους επιτρέπουν να συμμετέχουν απρόσκοπτα στα δρώμενα μιας δημοκρατικής κοινωνίας εξασφαλίζοντας ένα βιώσιμο μέλλον.
Γενικότερα, ο απώτερος στόχος, της προτεινόμενης εκπαιδευτικής πρακτικής είναι ο μετασχηματισμός του σχολείου σε ένα δυναμικό σύστημα που έχει ως αφετηρία τον μαθητή και το άμεσο τοπικό του περιβάλλον, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στη γνώση αλλά στη δράση και στη συμμετοχή.
Δημιουργώ
Οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες και δούλεψαν υπό την επίβλεψη των καθηγητών για την ολοκλήρωση του έργου.
Μια ομάδα ασχολήθηκε με την μετατροπή των παλαιών εδράνων και ντουλαπών σε παρτέρια, τα οποία τοποθετήθηκαν στην ταράτσα του σχολείου. Στη συνέχεια τοποθετήθηκαν τα υλικά αποστράγγισης και το χώμα. Ακολούθησε η φύτευση των αρωματικών φυτών.
Μια άλλη ομάδα ασχολήθηκε με τη φύτευση γλαστρών και πιθαριών που τοποθετήθηκαν εκτός από την ταράτσα και σε άλλους χώρους στο σχολείο,
Η ομάδα των υδραυλικών φρόντισε για την τοποθέτηση μιας παλιάς δεξαμενής κάτω από μια υδρορροή, ώστε να συλλέγεται το βρόχινο νερό με το οποίο θα ποτίζεται ο κήπος. Η ίδια ομάδα με τη βοήθεια μαθητών της πρώτης τάξης επιμελήθηκε και της εγκατάστασης του μηχανισμού αυτόματου ποτίσματος.