Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Οικολογικό αποτύπωμα διατροφής

Hosted by OSOS , contributed by katfilip on 14 July 2020

Οι μαθητές / τριες εισάγονται σε μια συλλογική δράση προβληματισμού, διαβούλευσης και εύρεσης λύσεων σχετικά με το καίριο περιβαλλοντικό ζήτημα των διαρκώς εξαντλούμενων φυσικών πόρων του πλανήτη Γη. Χαρτογραφώντας και κατανοώντας βασικές έννοιες όπως αυτές του Συνολικού Οικολογικού Αποτυπώματος και του Οικολογικού Αποτυπώματος της Διατροφής, οι μαθητές / τριες μαζί με τον εκπαιδευτικό προχωρούν στη σύνδεση της προσωπικής τους διατροφής με τις έννοιες «φέρουσα ικανότητα», «σπατάλη φυσικών πόρων», «ρύπανση εδαφών και υδάτων» και στη διαπίστωση πως οι διατροφικές τους επιλογές καθορίζουν τις περιβαλλοντικές συνέπειες παρόντος και μέλλοντος.

Learning Objectives
Να διασυνδέσουν την καθημερινή τους ζωή, τις διατροφικές τους επιλογές με τα παγκόσμια προβλήματα. Να αναγνωρίσουν την προσωπική τους ευθύνη ως ενεργοί πολίτες στην ανάδειξη και την επίλυση του προβλήματος.Να αναλάβουν δράση τοπικά, σκεπτόμενοι παγκόσμια.

Η τροφή μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το οικολογικό αποτύπωμα και την κλιματική αλλαγή.

Τρεφόμαστε σωστά, προτιμάμε εποχικά είδη και προστατεύουμε τον εαυτό μας και το περιβάλλον μας.

Η προστασία του περιβάλλοντος περνάει από το πιάτο μας, επομένως αν αλλάξουμε τις επιλογές της διατροφής μας μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη!

Μπορούμε να βοηθήσουμε την τοπική οικονομία να ανθίσει και να απολαύσουμε ευμερία και υψηλότερο βιοτικό επίπεδο.

Αποφεύγουμε συσκευασμένες τροφές, με συντηρητικά και λιπαρά που επιβαρύνουν την υγεία μας αλλά και το περιβάλλον με πλαστικά.

Οι μαθητές σε ομάδες επιλέγουν ένα αγαπημένο τους φαγητό και χαρτογραφούν το οικολογικό του αποτύπωμα . Η αποτύπωση των ενεργειακών δαπανών για κάθε προϊόν ξεχωριστά αφορά σε μία σειρά παραγόντων που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη:

  • Στη μέθοδο παραγωγής της πρώτης ύλης αλλά και των ζωοτροφών (μονοκαλλιέργεια με μεγάλα μηχανήματα που καταναλώνουν CO2 ή βιοκαλλιέργεια μικρής κλίμακας; Προϊόντα εντός εποχής ή χρήση θερμοκηπίων;)
  • Στην επεξεργασία του προϊόντος (πχ προ-τηγάνισμα, προσθήκη συντηρητικών, κονσερβοποίηση κλπ.)
  • Στη μετακίνηση του κάθε προϊόντος (τοπικό προϊόν ή έρχεται από υπόλοιπη Ελλάδα, Ευρώπη,Αμερική; έρχεται με πλοίο, αεροπλάνο, τρένο, φορτηγό;)
  • Στην ανάγκη για συντήρηση-κατάψυξη του προϊόντος τόσο κατά την μεταφορά όσο και κατά την διάθεση στην αγορά
  • Στην τυποποίηση του προϊόντος (παραγωγή και χρήση πλαστικών ή άλλων συσκευασιών, χρήση νερού, μηχανήματα)
  • Στην κατανάλωση ενέργειας και νερού για την απόρριψη ή ανακύκλωση της συσκευασίας του προϊόντος
  • Στην κατανάλωση ενέργειας και νερού κατά την επεξεργασία των υλικών.

Στον αντίποδα αυτού, προτείνουν  εναλλακτικά φαγητά που πληρούν τις παρακάτω προϋποθέσεις:

  • Απαιτούν λιγότερα υλικά,
  • Τα υλικά παράγονται τοπικά
  • Μαγειρεύονται με μεθόδους μικρότερης ενεργειακής κατανάλωσης
  • Τα υλικά είναι εντός παραγωγικής εποχής
  • Το είδος παραγωγής δεν απαιτεί πολύ ενέργεια (πχ βιολογική καλλιέργεια)
  • Τα υλικά δεν είναι επεξεργασμένα αλλά όσο το δυνατόν πρώτες ύλες
    carbonΜελετούν την διαφορά στο οικολογικό αποτύπωμα διατροφής ανάμεσα στα φαγητά. Συζητούν συνολικά τις επιπτώσεις των διατροφικών επιλογών στην ενεργειακή κατανάλωση και το συνολικό οικολογικό αποτύπωμα και τα οφέλη για την τοπική κοινωνία που προκύπτουν, όσον αφορά στην τοπική οικονομία, το τοπικό φυσικό περιβάλλον και την υγεία των καταναλωτών.
  • Οι μαθητές εμπλέκουν τη σχολική κοινότητα και τους γονείς στην ανάδειξη της αξίας της υγιεινής διατροφής και της συμβολή της στην μείωση του οικολογικού αποτυπώματος.
  • Παρωθούν τους συμμαθητές και τους γονείς τους να μετρήσουν το δικό τους οικολογικό αποτύπωμα https://footprint.wwf.org.uk /#/questionnaire , ώστε  προβληματιστούν από τη διαπίστωση της οικολογικής επιβάρυνσης εξαιτίας των δικών τουςδιατροφικών επιλογών και να συνδέσουν τις προσωπικές τους επιλογές με την ανάγκη αειφορική διαχείριση των πόρων.

Οι μαθητές κατά ομάδες αναζητούν συσκευασίες διατροφικών προϊόντων ελληνικών, εισαγόμενων, διαφόρων διατροφικών τύπων (πχ πρωινό, σνακ, λαχανικών και λοιπών) και τις κατηγοριοποιούν λαμβάνοντας υπόψη τα παρακάτω στοιχεία:

  • Προέλευση προϊόντος (Ελλάδα, Εξωτερικό)
  • Επεξεργασία προϊόντος: μηδενική (για παράδειγμα φρέσκα χόρτα), βασική (π.χ. όσπρια), μέγιστη (πχ μπισκότα, κέικ, κλπ.)
  • Είδος συσκευασίας (χάρτινη, πλαστική, γυάλινη)
  • Εποχικότητα προϊόντων (η υπερβολική χρήση των φυτοφαρμάκων είναιεπιβλαβής για την υγεία και τους φυσικούς πόρους-έδαφος υδροφόρος ορίζοντας)

Συνεργάζονται με τοπικούς επιχειρηματίες, κοινοποιούν τα ευρήματά τους προτείνοντας την διάθεση αγαθών με χαμηλό οικολογικό αποτύπωμα.

Δημιουργούν διατροφικούς οδηγούς ανά εποχή με προτεινόμενα φρούτα και λαχανικά  και τους προτείνουν στους τοπικούς προμηθευτές της γειτονιάς τους.

Πώς θα μοιραστείτε το παραγόμενο προϊόν της ομάδας σας με τη σχολική κοινότητα και την τοπική κοινωνία;

Καλούμε γονείς, τοπικούς φορείς και επιστήμονες υγείας στο σχολείο μας για ενημέρωση και τοπικούς παραγωγούς να αναδείξουν το πρόβλημα της κατανάλωσης προϊόντων που διανύουν πολλά τροφοχιλιόμετρα καθώς και των επιβλαβών προϊόντων εκτός εποχής.

padlet με φωτογραφίες φαγητών και διατροφικών προϊόντων με χαμηλό και υψηλό οικολογικό αποτύπωμα

σχολική εφημερίδα

κοινοποίηση στον ιστότοπο παρουσίασης των δράσεων του σχολείου

ανακοίνωση άρθρου στην τοπική εφημερίδα.