Hosted by OSOS , contributed by elebesi on 12 June 2018
Οι μαθητές του Λυκείου των Εκπαιδευτηρίων Μπουγά, στο πλαίσιο της δράσης "Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο", δραματοποίησαν επιστημονικές έννοιες και γνώσεις που προέρχονται από το αναλυτικό πρόγραμμα των μαθημάτων τους και συγκεκριμένα με θέματα Φυσικής, με βασική επιστημονική έννοια την πυρηνική σχάση. Το σενάριο εξελίσσεται γύρω από σημαντικές στιγμές της ζωή της Elise Meitner, αλλά κυρίως σε βασικούς σταθμούς του επιστημονικού της έργου. Ταυτόχρονα αναφέρεται στις αδικίες και διακρίσεις που βίωσε και τη συμμετοχή της στη μεγάλη ανακάλυψη της πυρηνικής σχάσης για την οποία δεν πήρε βραβείο Νόμπελ, αλλά μόνο οι συνεργάτες της.
Αισθάνομαι
Η ανάπτυξη του θεατρικού έργου έγινε στο πλαίσιο της δράσης "Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο". Η παράσταση προέκυψε από την επιθυμία των μαθητών να πάρουν μέρος στη δράση και το θέμα επιλέχτηκε μετά από συζήτηση με τους μαθητές.
Η ιδέα της διεπιστημονικής διασύνδεσης των θετικών επιστημών με εκφάνσεις της τέχνης έχει ως απώτερο σκοπό την ενίσχυση του ενδιαφέροντος των μαθητών για την επιστήμη. Οι μαθητές πέρα του ότι κατανοούν επιστημονικές έννοιες και φαινόμενα, αναπτύσσουν πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας, συμμετέχουν ενεργά στη διαπραγμάτευση επιστημονικών εννοιών και αναπτύσσουν δημιουργικές και κριτικές δεξιότητες. Επιπλέον η ενασχόλησή τους με δραστηριότητες διάδοσης και επιχειρηματικής ενασχόλησης για την προώθηση και την υποστήριξη της παράστασής τους, τους φέρνει πιο κοντά στην κοινωνία ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσουν επιχειρηματικές και κοινωνικές δεξιότητες.
Αρχικά λοιπόν στις πρώτες συναντήσεις οι μαθητές γνωρίστηκαν μεταξύ τους, και σε μορφή παιχνιδιού κάναμε γενικές θεατρολογικές ασκήσεις για να:
- εξοικειωθούν οι μαθητές με τη σκηνή,
- αποκτήσουν εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλο πάνω στη σκηνή και να εξοικειωθούν με την επαφή και την έκφραση
- κατανοήσουν πως μπορεί να γίνει αναπαράσταση εννοιών,
καθώς και ασκήσεις αυτοσχεδιασμού που θα τους αποδώσει αυτοπεποίθηση.
Επόμενο στάδιο ήταν η εύρεση του ακριβούς θέματος που θα μελετούσαμε.
Φαντάζομαι
Μετά την περσινή τους συμμετοχή στο πρόγραμμα, μια ομάδα μαθητών ήθελαν έντονα να ξαναζήσουν την εμπειρία αυτή, οπότε κινητοποιήθηκαν οι ίδιοι για την έναρξη της δράσης.
Υπήρξαν πολλές ενδιαφέρουσες ιδέες, όσον αφορά το θέμα που θα επιλέγαμε. Για να τους δοθούν κατευθυντήριες γραμμές και να επικεντρωθούμε σε κάτι συγκεκριμένο, τους ζητήθηκε γενικά να ψάξουν για τη ζωή ενός επιστήμονα.
Ανταποκρίθηκαν με επιτυχία, και η επιστήμονας που βρήκαν ήταν η φυσικός Elise Meitner.
Η βιογραφία της εντυπωσίασε όλη την ομάδα, γιατί εκτός από το επιστημονικό της έργο, διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να θίξουν και διάφορα κοινωνικά θέματα που θέλανε, όπως:
- οι φυλετικές διακρίσεις
- οι κοινωνικές αδικίες της εποχής που έζησε καθώς και
- τις δυσκολίες που αντιμετώπισε επειδή ήταν εβραία,
πράγματα τα οποία βλέπουμε και σήμερα επίκαιρα στην κοινωνία μας και επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά μας και τον άμεσο περίγυρό μας.
Το επιστημονικό έργο της συγκεκριμένης φυσικού είναι αρκετά πλούσιο και φυσικά δεν ήταν δυνατόν να αναπαρασταθεί όλο στην παράστασή μας. Αυτό που ενθουσίασε τους μαθητές και ήθελαν να ασχοληθούν και να μάθουν για αυτό περισσότερα, ήταν η διάσπαση του πυρήνα, στο οποίο και εστίασε η ομάδα.
Δημιουργώ
Για τη δημιουργία του έργου χρησιμοποιήθηκαν τα επτά στάδια της διερευνητικής μεθόδου:
- ΕΡΩΤΗΜΑ
Τέθηκε ως ερώτημα η επιστημονική και κοινωνική ζωή της επιστήμονας Elise Meitner.
- ΑΠΟΔΕΙΞΗ/ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Συλλέχθηκαν πληροφορίες από σχολικά βιβλία, επιστημονικά site, ηλεκτρονικά άρθρα, youtube κ.λ.π.
(Δημιουργίες για τις ανάγκες της παράστασης).
- ΑΝΑΛΥΣΗ
Τέθηκαν τα σημαντικά γεγονότα της ζωής της σε χρονολογική σειρά και οι σημαντικές ανακαλύψεις που έκανε καθώς και τα πρόσωπα που εμπλέκονταν στην ιστορία.
Οι μαθητές ενεπλάκησαν στο σενάριο, στα σκηνικά, στα κοστούμια αλλά επέλεξαν και την κατάλληλη μουσική υπόκρουση.
Οι επιστημονικές έννοιες που εντάχθηκαν στο σενάριο είναι: η δομή του ατόμου, τα υποατομικά σωματίδια, πυρηνική σχάση, η έκλυση ενέργειας κατά τη διάσπαση του πυρήνα, ενώ ασχολήθηκαν και με κοινωνικές-περιβαλλοντικές διαστάσεις που προκύπτουν τα συγκεκριμένα θέματα, δηλαδή πυρηνικά εργοστάσια, πυρηνικά απόβλητα, πυρηνικά όπλα κλπ.
- ΕΞΗΓΗΣΗ
Εξήγηση επιστημονικών εννοιών με χρήση ύλης από το αναλυτικό πρόγραμμα όπως η δομή του ατόμου αλλά και από επιστημονικά άρθρα και συγγράμματα σε σχέση με τη μεταστοιχείωση, τη σχάση του πυρήνα και την παραγωγή ενέργειας απ’ αυτόν προς όφελος ή ζημιά της ανθρωπότητας.
Η βασική επιστημονική έννοια της παράστασης (πυρηνική διάσπαση) παρουσιάστηκε και με χορογραφία και με ενσώματη αναπαράσταση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι στο πλαίσιο της δράσης ανέπτυξαν μια χορογραφία αναπαράστασης της διάσπασης του ατόμου.
Βίντεο από το χορευτικό: ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ: https://youtu.be/ioHhvSyLCtk
Και με ενσώματη αναπαράσταση 92 μαθητές του σχολείου αναπαράστησαν τα πρωτόνια του ουρανίου και δείχνουν τη διάσπασή του σε δύο μικρότερους πυρήνες!
Σχετικό βίντεο με λήψεις από drone: https://youtu.be/mliu7rbeOMM
- ΣΥΝΔΕΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
Σύνδεση όλων των επιστημονικών στοιχείων μεταξύ τους μέσα από τη ζωή της Meitner, αλλά και με την καθημερινότητα (πυρηνική ενέργεια ωφέλιμη ή απειλή;).
Μέσα από το σενάριο ανέδειξαν και κοινωνικά θέματα, κυρίως το ρατσισμό ανάμεσα στα δύο φύλα και το φυλετικό ρατσισμό (που βίωνε και βιώνει η ανθρωπότητα), αλλά και κοινωνικές αδικίες της εποχής που έζησε, καθώς ήταν γυναίκα και εβραία. Εκτός αυτών συμπεριλήφθηκαν και κοινωνικά ή ηθικά ζητήματα που γεννούν οι μεγάλες ανακαλύψεις όπως η πυρηνική διάσπαση.
- ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ/ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Μεταφορά της επιστημονικής γνώσης σε όλους τους μαθητές του σχολείου, αφού στη δράση που αφορά τη διάσπαση του πυρήνα μετείχαν και ενημερώθηκαν πολλοί μαθητές του σχολείου.
Παρουσίαση του θεατρικού στην τελική εκδήλωση του "Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο" στην Αθήνα στις 22 Απριλίου 2018. Στην παράσταση αυτή οι μαθητές εμπλέκουν το κοινό στην απόφαση για το αν υπήρχε αδικία στην απονομή του βραβείου Νόμπελ.
- ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση στο κατά πόσο αποκόμισαν θετική στάση απέναντι στις θετικές επιστήμες. Όλοι δήλωσαν ενθουσιασμένοι με τη δράση ακόμα και μαθητές που θα ακολουθήσουν θεωρητική κατεύθυνση.