ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ – ΘΑΛΑΣΣΑ

Φαντάζομαι

Το γυμνάσιό μας αποφάσισε να δημιουργήσει την περιβαλλοντική ομάδα με σκοπό να παρακινήσει εμάς, τους μαθητές να εξερευνήσουμε το θαλάσσιο περιβάλλον, μιας και είμαστε «συγκάτοικοι» του, βρισκόμενοι κυκλωμένοι από νερό -αλλά και η Ελλάδα ολόκληρη βρέχεται από τρεις μεριές-  θεωρήσαμε σκόπιμο και απαραίτητο να δούμε τη θάλασσα με ένα πιο κοντινό μάτι.

Η θάλασσα, ένα στοιχείο που ηρεμεί, αγαλλιάζει, ομορφαίνει το τοπίο, ξεκουράζει, ηρεμεί, είναι αναγκαία για τη διατήρηση της ισορροπίας του οικοσυστήματος και μάλιστα μέσα σε αυτή ζει μία πληθώρα οργανισμών η οποία συνθέτει ένα δικό της μοναδικό κόσμο γεμάτο χρώμα.

Χάρη στην καταλυτική της δύναμη παρέχει επαγγελματικές λύσεις, τροφή, ψυχαγωγία. Παράλληλα ενώνει τον κόσμο και διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες του ανθρώπου, ενισχύει τον πολιτισμό και χρωματίζει τη ζωή! 

Πόσοι καλλιτέχνες έχουν επηρεαστεί από τη θάλασσα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία διαχρονικών υπέροχων έργων σε όλους τους τομείς.Βέβαια στις μέρες μας όσο εμφανής είναι η αναγκαιότητα ύπαρξής της στη ζωή καθενός, τόσο εμφανής είναι και οι κίνδυνοι με τους οποίους έρχεται αντιμέτωπη. Από απερισκεψία οι άνθρωποι τη μολύνουν, την εκμεταλλεύονται, την καταστρέφουν. Είναι χρέος, λοιπόν, κάθε συνειδητοποιημένου πολίτη να προστατεύει το περιβάλλον γύρω του και πολύ περισσότερο τη θάλασσα που του παρέχει τόσα πολλά.Ένα κομμάτι που υπήρχε πλουσιοπάροχα στη ζωή των Ελλήνων κινδυνεύει πια να εξαφανιστεί. Είναι πια καιρός να αναθεωρήσουμε και να αναλογιστούμε τι είχαμε και τι κινδυνεύουμε να χάσουμε! Η μελέτη της σε βάθος μέσα από εργασίες, συνεντεύξεις, εκδρομές έχει στόχο να βοηθήσει να κατανοήσουμε τη σημασία της και τη θετική της επενέργεια. 

Κύρια επιδίωξη του προγράμματος είναι ο καθένας να αποκτήσει μία προσωπική επαφή με τη θάλασσα, η οποία θα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του, να καταλάβει τους κινδύνους που την απειλούν, να μπορέσει να δραστηριοποιηθεί για να την προστατεύσει.

Σκοπός του ήταν οι μαθητές

·        Να γνωρίσουμε την ομορφιά της θάλασσας και των χιλιάδων κατοίκων της.

·        Να την αντιμετωπίσουμε σαν συνοδοιπόρο της ζωής, να την προστατεύουμε.

·        Να την αντικρίσουμε ως μέσω βιοπορισμού.

·        Να τη γνωρίσουμε ως μέσω έκφρασης και δημιουργικότητας.

·        Να την εντάξουμε στη ζωή μας ως παραγωγικό τρόπο ψυχαγωγίας.

·        Να ευαισθητοποιηθούμε απέναντι στους κινδύνους που την απειλούν.

·        Να αφυπνιστούμε.

·        Να δραστηριοποιηθούμε.

με απώτερο σκοπό βγαίνοντας στην κοινωνία να είμαστε ενεργοί πολίτες που θα μπορούμε να πάρουμε θέση απέναντι σε ένα τόσο σημαντικό για τη ζωή μας θέμα όπως η θάλασσα.

                                                                       

Θα υπάρξει χωρισμός σε 7 ομάδες οι οποίες θα ασχοληθούν με τα παρακάτω Θέματα :

1 ομάδα 

• Η κατάσταση της θάλασσας στην πόλη μας
• Συνέπειες στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον

2 ομάδα

• Νομοθεσία της θάλασσας. Το δίκαιο και η νομοθεσία που ρυθμίζει τις σχέσεις θάλασσας και ανθρώπιηνς δραστηριότητας  
• Κίνδυνοι

3 ομάδα 

• Αξιοποίηση
• Οικονομική δραστηριότητα που προκύπτει από την αξιοποίηση του θαλάσσιου πλούτου στον τόπο μας
• Θάλασσα και οικονομία

4 ομάδα 

• Αλιεία και υπεραλιεία στην Εύβοια 
• Συνέπειες υπεραλιείας 

5 Ομάδα 

• Θαλάσσια Πάρκα
• Απειλούμενα είδη στη θάλασσα

6 Ομάδα 

• Θάλασσα και πολιτισμός
• Παραδόσεις
• ήθη κια έθιμα ‘’βγαλμένα’’ από τη θάλασσα της Εύβοιας
• Θάλασσα και τέχνη (Η θάλασσα ως πηγή έμπνευσης για μουσική , ζωγραφική κλπ)   

7 ομάδα

• Ναυτική ιστορία
• θαλάσσια αρχαιολογία

Δημιουργώ

Α. Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ

Η θάλασσα είναι ένα απαραίτητο στοιχείο στη ζωή του ανθρώπου. Προσφέρει αναρίθμητα οφέλη στον άνθρωπο ο οποίος προσπαθεί να εκμεταλλευτεί όσο το δυνατόν περισσότερα. Η εκμετάλλευση αυτή άρχισε τα αρχαία χρόνια και φτάνει ως την εποχή μας. Το θαλάσσιο εμπόριο παίρνει μεγάλες διαστάσεις γιατί είναι ο πιο καλός τρόπος για τη μεταφορά προϊόντων. Επίσης η θάλασσα χρησιμοποιείται για την αλιεία. Μεγάλα αλιευτικά σκάφη που πλέουν στη θάλασσα ψαρεύουν κάθε μέρα χιλιάδες τόνους ψαριών, ώστε να καλύψουν τις ανάγκες των ανθρώπων όλης της Εύβοιας. Επιπλέον η θάλασσα προσφέρει στον άνθρωπο πρώτες ύλες απαραίτητες για τη ζωή του. Οι άνθρωποι κυρίως παίρνουν από τη θάλασσα το αλάτι.. Τέλος μια σπουδαία χρήση της θάλασσας είναι αυτή που αφορά τον τουρισμό. Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη θάλασσα για την ψυχαγωγία και την ξεκούρασή τους, εφόσον κάθε καλοκαίρι πηγαίνουν στις παραλίες για να την απολαύσουν. Το φαινόμενο αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ωραιότερες παραλίες να πλημμυρίζουν από τουρίστες που θέλουν να χαρούν την θάλασσα. Η Εύβοια είναι ευρέως γνωστή για τις υπέροχες παραλίες της οι οποίες κάθε χρόνο προσελκύουν χιλιάδες κόσμο από πολλά μέρη της Ελλάδας. Έτσι στην περιοχή μας αναπτύσσονται μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις που ωφελούν την άνθηση της οικονομίας τους στις ψυχαγωγικές ανάγκες των τουριστών. Επίσης δίνει τους σπόγγους, τα φύκια, τα κοράλλια, τα μαργαριτάρια, τα όστρακα κ.λ.π. Τα θαλάσσια λουτρά συμβάλλουν στη βελτίωση και διατήρηση της ανθρώπινης υγείας ΤΡΕΛΑ ΝΕΡΑ Μύθοι και ψευδαισθήσεις μαγείας διατηρούνται στο χρόνο γύρω από το φαινόμενο του Πορθμού του Ευρίπου, προσδίδοντας στη Χαλκίδα μια μοναδικότητα, που προκαλεί το θαυμασμό και το ενδιαφέρον των πολιτών καθώς και του επιστημονικού κόσμου. Άλλωστε δεκαετίες τώρα, πολλοί είναι αυτοί, που έχουν προσπαθήσει να δώσουν τη δική τους ερμηνεία στο φαινόμενο, εκφράζοντας απόψεις αστρονομικής, γεωφυσικής και φιλοσοφικής φύσεως. Παρ’ όλα αυτά το μυστήριο παραμένει γύρω από την αλλαγή της ροής των ρευμάτων του Ευρίπου.

B. Επαγγελματικές λύσεις “βγαλμένες” από τη θάλασσα!

Πίσω από τη μεγάλη έκταση αλμυρού ύδατος, τη θάλασσα που ο καθένας απολαμβάνει να αγναντεύει βρίσκονται κρυμμένες ποικίλες επαγγελματικές διεφόδους. Αρχαιόθεν οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τη θάλασσα ως μέσω βιοπορισμού μιας και είχε να προσφέρει πολλά σε όποιον την αντιμετώπιζε με σεβασμό. Πράγματι η θάλασσα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επαγγελμάτων από όλους τους τομείς.

Παραδοσιακά επαγγέλματα που είναι όμως και διαχρονικά είναι η αλιεία. Η θάλασσα εφοδίαζε και συνεχίζει να εφοδιάζει τους ανθρώπους με μία τεράστια ποικιλία ψαριών και θαλασσινών. Οι ψαράδες έχουν μία σημαντική θέση στην αλυσίδα επαγγελμάτων καθώς πίσω από αυτούς εξελίσσονται χιλιάδες ακόμα. Άμεσα εξαρτώμενοι είναι οι έμποροι αφού από αυτούς προμηθεύονται τα αγαθά που πουλάνε. Οι εταιρίες επεξεργασίας των αλιευμάτων με κατάψυξη, κονσερβοποίηση, παστοποίηση δημιουργήθηκαν χάρη στην ύπαρξη της θάλασσας. Ακόμη και όλα τα εστιατόρια και τα ουζερί προσελκύουν πελατεία με τα <<δώρα>> που τους έχει δώσει η θάλασσα.
Κατασκευάζονται πλοία διαφόρων μεγεθών, άρα υπάρχουν και αντίστοιχα εργοστάσια και πλήρωμα για τις μετακινήσεις ανθρώπων αλλά και πραγμάτων σε ταξίδια πιθανόν και μηνών. Πριν από τα εγοστάσια όμως υπήρχαν οι καραβομαραγκόι και οι μάστορες γεφυριών των οποίων η απαράμιλλη τέχνη του, φαίνεται, που βρίσκεται αποτυπωμένη πάνω στο ξύλινο σκαρί, το οποίο μαγνητίζει το βλέμμα και καλεί να το παρατηρήσεις προσεκτικά. Μορφές και τύποι καϊκιών που έφτασαν σε μας από το παρελθόν, μέσω διαδοχικών μετασχηματισμών πάνω σ' έναν τύπο που περιελάμβανε μικρές κάθε φορά αλλαγές και βελτιώσεις. Και δεν είναι η γοητεία της μορφής τους που εντυπωσιάζει τόσο, όσο ότι αυτή η μορφή του «χτισμένου» σκαριού είναι προορισμένη να έρθει αντιμέτωπη με τη μανία της φουρτουνιασμένης θάλασσας και τη δύναμη των κυμάτων, να αντέξει στον καιρό, να ταξιδέψει με ασφάλεια. Είναι μια μορφή βγαλμένη μέσα από τη συσσωρευμένη γνώση πολλών γενιών μαστόρων που έρχεται να υπηρετήσει έναν ύψιστο σκοπό, την ασφαλή επάνοδο στη στεριά επιβατών και πληρώματος. Βέβαια τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορούσε να έχει εξελιχθεί χωρίς τη βοήθεια των φαροφυλάκων. Στις ημέρες μας οι ηλεκτρικοί και ηλιακοί φάροι που υπάρχουν έχουν άλλες ανάγκες. Είναι λίγοι πλέον οι φαροφύλακες που μένουν μόνιμα στους φάρους, μόλις οκτώ, και αυτοί υπό συνθήκες πολύ καλές, με τηλεόραση, κινητά τηλέφωνα. Οι υπόλοιποι φαροφύλακες- από τους 72 συνολικά που υπάρχουν- πηγαίνουν καθημερινά στους φάρους για κάποιες ώρες.

Αξίζει να αναφερθούμε και στους σφουγγαράδες :Η Κάλυμνος, έχει αποκτήσει παγκόσμια φήμη σαν τόπος δυτών και σφουγγαράδων. Η σπογγαλιεία έχει μακραίωνη παράδοση στο νησί και συμβάλει στην οικονομική ευημερία του τόπου. Μαζί με την Κάρπαθο, την Κάσο, τη Νίσυρο, τη Σύμη και τη Χάλκη αποτελούν τις κύριες περιοχές καταγωγής των βουτηχτάδων (όπως λέγονται οι δύτες που βγάζουν από το βυθό της θάλασσας τα σφουγγάρια),που η δραστηριότητά τους απλώνεται σ' όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Τα τελευταία χρόνια έχουν μεταφέρει την τέχνη τους ακόμη και στην Αμερική, στον Κόλπο του Μεξικού και στη Φλώριντα. Μέχρι και πριν λίγες δεκαετίες οι δύτες των Δωδεκανήσων καταδύονταν "γυμνοί", δηλαδή χωρίς να φορούν το ειδικό προστατευτικό σκάφανδρο και μάθαιναν την τέχνη τους με τρόπο εμπειρικό. Αυτοί ήταν οι περίφημοι βουτηχτάδες.
Τώρα πια, χρησιμοποιούν ειδικά σκάφανδρα (ειδική εξάρτυση του δύτη που του δίνει οξυγόνο, επιτρέποντάς του έτσι να παραμένει κάτω από την επιφάνεια του νερού σε μεγάλο βάθος και για πολλή ώρα) και άλλεςεκσυγχρονισμένες συσκευές, ενώ παράλληλα εκπαιδεύονται στην Κρατική Σχολή Δυτών της Καλύμνου, που είναι η μοναδική στο είδος της στην Ελλάδα που παρέχει στους απόφοιτους κρατικό επαγγελματικό δίπλωμα δύτη. Οι Καλύμνιοι δύτες είναι διάσημοι σε όλη την Μεσόγειο και δεν χρησιμοποιούνται μόνο για την σπογγαλιεία, αλλά και για κάθε καταδυτική εργασία. 
Για την ιστορία αναφέρουμε ότι οι παραδοσιακοί γυμνοί βουτηχτάδες, σταμάτησαν τις καταδύσεις το 1895. Από τότε όλοι χρησιμοποιούν τα σκάφανδρα και τηρούν όλα τα μέτρα ασφάλειας.

 Ένας άλλος τομέας ο οποίος ενισχύθηκε δραστικά με την ευεργετικότητα της θάλασσας είναι ο τουρισμός. Χώρες προικισμένες με όμορφες παραλίες χτίζουν ξενοδοχεία κοντά σε αυτές καθώς αποτελούν μια σίγουρη επαγγελματική λύση. Όλοι οι άνθρωποι πηγαίνουν διακοπές και το κριτήριο μιας παραθαλάσσιας περιοχής είναι μία ώθηση για να επιλέξουν το συγκεκριμένο μέρος. Έτσι λοιπόν δημιουργούνται πολυτελή ξενοδοχεία, τα οποία απαιτούν αρκετό προσωπικό για να καλυφθούν όλες οι ανάγκες. Επίσης η αντίστοιχη περιοχή ενισχύεται οικονομικά καθώς οι τουρίστες επιθυμούν να πάρουν αναμνηστικά με αποτέλεσμα να δημιουργούνται καταστήματα πώλησης τουριστικών ειδών. Παράλληλα ο τουρισμός συνοδεύτηκε με τη γέννηση των κρουαζιερόπλοιων, τα οποία με τη σειρά πρόσφεραν θέσεις εργασίας  σε επαγγελματικά καταρτισμένους και μη, αφού χρειάζονταν πλήρωμα αλλά και αντίστοιχο προσωπικό όπως του ξενοδοχείου.

ΔΥΤΕΣ ΚΟΡΕΣΜΟΥ:Ο δύτης κορεσμού (saturation diver) είναι ένα επάγγελμα που απευθύνεται σε λίγους και τολμηρούς. Ο άνθρωπος αυτός καλείται να καταδυθεί σε βάθος που φθάνει έως και τα 400 μέτρα και να παραμείνει εκεί για πολλές ώρες ή και μέρες αν χρειαστεί, προκειμένου να αποπερατώσει την εργασία που έχει αναλάβει. Συνήθως προσλαμβάνεται από εταιρείες πετρελαιοειδών, επιχειρήσεις που έχουν αντικείμενο την ανάσυρση ναυαγίων ή για κρατικούς ερευνητικούς σκοπούς.

Δύτες κορεσμού κλήθηκαν να εργασθούν και στο ναυάγιο του ρωσικού υποβρυχίου «Κουρσκ». Η εκπαίδευση είναι πανάκριβη, διαρκεί περίπου έναν μήνα και απευθύνεται σε ανθρώπους που γνωρίζουν πολύ καλά τους κανόνες της κατάδυσης και έχουν μεγάλη πείρα.

Και  

ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΣΕ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΥΜΑΤΑ:Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τα κύματα ή τις παλλίροιες είναι σχετικά νέα σε σχέση με την παραγωγή ενέργειας από άλλες ανανεώσιμες πηγές, όπως ο ήλιος ή ο άνεμος.

Στο διαδίκτυο υπάρχουν ιστοσελίδες διαφόρων εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα. Παράδειγμα τέτοιας εταιρείας είναι η Αγγλική WAVEGEN. Στην ιστοσελίδα της βρίσκουμε διάφορες πληροφορίες για το είδος των δραστηριοτήτων της.

 

Παραδείγματα ορισμένων επαγγελμάτων είναι τα εξής:

 

ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ:

ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΥΠΟΒΡΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

 

ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ:

ΘΑΛΑΣΣΟΛΟΓΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΟΣ
ΓΕΩΓΡΑΦΟΣ
ΚΡΥΠΤΟΖΩΟΛΟΓΟΣ
ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ:

ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΣΙΧΘΥΟΚΟΜΙΑΣ, ΑΛΙΕΙΑΣ, ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ:

ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΜΕΣΙΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ:

ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΣΩΜΑ ΜΟΝΙΜΟΙ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΑΤΥΠΗΣ ΚΑΤΑΡΤIΣΗΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ:

ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ (SKIPPER)

ΛΟΣΤΡΟΜΟΣ

ΝΑΥΤΗΣ
ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ ΠΛΟΙΩΝ
ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΥΠΑΙΘΡΙΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
ΤΕΧΝΙΤΗΣ ΑΜΜΟΒΟΛΙΣΤΗΣ

 

 

Γ. Η θάλασσα και πολιτισμός.

Κάθε καλλιτέχνης επηρεάζεται από την εποχή και το περιβάλλον στο οποίο ζει. Είναι λοιπόν εμφανές ότι εκείνοι οι οποίοι ζουν σε παραθαλάσσιες περιοχές επηρεάζονται άμεσα από αυτή και τα έργα την έχουν ως κύρια πηγή έμπνευσης.

Ως φύση ναυτικός λαός οι Έλληνες έχουν εισάγει ως αναπόσπαστο κομμάτι στην πνευματική ζωή του τόπου το υγρό στοιχείο. Το τελευταίο είναι δυνατό να ενσωματώνεται υπό διάφορες μορφές, είτε ως την ίδια την θάλασσα με την καλή και κακή της εκδοχή (μέσο βιοπορισμού αλλά και πηγή κινδύνων), είτε τα μέσα χρήσης (καράβια) είτε τέλος τους ίδιους τους ανθρώπους που δένουν τη ζωή τους με τη θάλασσα, τους ναυτικούς αλλά και τις οικογένειές τους στην ξηρά.

Η θάλασσα λοιπόν αντικατοπτρίζεται στις τέχνες, ποίηση ήθη και έθιμα, ζωγραφική.

Γ1. Τέχνες:

Την πλούσια κεραμική εικονογραφία με θέματα εμπνευσμένα από τον κόσμο της θάλασσας .
Στη θαλάσσια Θεογονία πανάρχαιοι θεοί όπως ο Ωκεανός και οι κόρες του Ωκεανίδες ή ο Νηρέας με τις Νηρηίδες του, αλλά και ήρωες, νύμφες, τέρατα και ζώα του υγρού στοιχείου παρελαύνουν σε μια σχεδόν ατέλειωτη σειρά μύθων, που συνδέονται με γεγονότα μεγάλα και θαυμαστά, άξια για να τα θυμούνται οι άνθρωποι της εποχής και να τα αφηγούνται. Με όλους τους τρόπους. Την προφορική αφήγηση από στόμα σε στόμα, τη γραπτή μέσα από τα κείμενα των αρχαίων συγγραφέων, την παραστατική στον γλυπτό διάκοσμο των ναών, στα έργα γλυπτικής, στα νομίσματα ακόμη, και φυσικά στα αγγεία. Ειδικά σε αυτά τα τελευταία, τα οποία λόγω της πληθώρας τους ως αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και λόγω της ελευθερίας που παρείχαν στους δημιουργούς τους στη σύνθεση των παραστάσεων αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για όλη την αρχαιότητα. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που η κεραμική, χάρη στην ποικιλία των σχημάτων και των διακοσμητικών επιφανειών των αγγείων, είναι η τέχνη που περισσότερο από άλλες ανέπτυξε ένα πλούσιο θαλάσσιο θεματολόγιο. Τα δελφίνια και τα χταπόδια της Κνωσού, τα χελιδονόψαρα της Μήλου, οι σκηνές με ιστιοφόρα ή κωπήλατα πλοία είναι από τις πρώτες παραστάσεις με θαλάσσια θέματα που εμφανίζονται στη Μινωική εποχή. Ακόμη και στη Γεωμετρική περίοδο, όπου οι αυστηρές γραμμές επικρατούν, η θάλασσα είναι παρούσα μέσα από σκηνές με ναυμαχίες ή ναυάγια. Ενώ στην Αρχαϊκή εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από τον μεγάλο αποικισμό, τα πολεμικά συνήθως πλοία σχεδιάζονται λεπτομερειακά, ενώ τα γνωστά επεισόδια από τον περίπλου του Οδυσσέα ή από την Αργοναυτική Εκστρατεία έχουν την πρώτη θέση.

Ένας επισκέπτης σε μουσεία έχει την ευκαιρία να «ταξιδέψει» στις ελληνικές θάλασσες και να «ζήσει» πανάρχαιους μύθους, όπως αυτοί αναπαράγονται σε αγγεία με θαλασσινές μορφές τα οποία ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο. Μέσα από αναπαραστάσεις της αρχαίας κεραμικής  ανακαλύπτει, εκτός από την πλούσια πανίδα της θάλασσας, πλήθος θεών και ηρώων που αποτελούν ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για την τέχνη και τηλογοτεχνία από την Αρχαιότητα έως τις μέρες μας.

Τα αυθεντικά αγγεία με τις θαλασσινές σκηνές βρέθηκαν κυρίως στην Ετρουρία κατά τη διάρκεια ανασκαφών το 19ο αιώνα, προκαλώντας το θαυμασμό των αρχαιολόγων. Τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται στο Λούβρο, με αποτέλεσμα να μην είναι ευρέως γνωστά στο ελληνικό κοινό. Παρόλο που τα αυθεντικά έργα απουσιάζουν, οι μεγάλων διαστάσεων απεικονίσεις τους σε συνδυασμό με την εξαιρετική ποιότητα των φωτογραφιών επιτρέπουν στον επισκέπτη να διακρίνει λεπτομέρειες του αρχαίου σχεδίου, συχνά δυσδιάκριτες με γυμνό μάτι.

 Ο μεγάλος αγιασμός γίνεται ανήμερα τα Θεοφάνεια στις 6 Ιανουαρίου. Μια μεγάλη πομπή σχηματίζεται και παίρνει το δρόμο που οδηγεί στη θάλασσα ή σε κάποιο ποτάμι, μπορεί και σε μια δεξαμενή. Μπροστά τα εξαπτέρυγα, πίσω οι παπάδες με τα καλά τους άμφια, ύστερα οι αρχές του τόπου και παραπίσω το πλήθος. Στις πόλεις η πομπή γίνεται πιο πλούσια με τη μουσική και τη στρατιωτική παράταξη.

Όταν γίνει ο αγιασμός, ρίχνει ο παπάς το Σταυρό στο νερό, πραγματοποιώντας έτσι τον Αγιασμό των Υδάτων.

Το πιάσιμο του Σταυρού γίνεται από κολυμβητές, τους λεγόμενους Βουτηχτάδες, κατά την τελετή της Κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού. Νεαρά κυρίως άτομα βουτούν στα παγωμένα νερά για να πιάσουν τον Σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου, αλλά και να δεχθούν τις τιμές και τις ευχές των συντοπιτών τους. Οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα, το ίδιο και οι σειρήνες των πλοίων. Όλοι οι πιστοί πίνουν με ευλάβεια από τον αγιασμό, συμβολικά με τρεις γουλιές, και ραντίζουν μ’ αυτόν τα σπίτια, τα δέντρα, τα χωράφια και τα ζώα τους.

Γ2. Ποίηση:

 Χιλιάδες ποιητές έχουν εμπνευστεί από τη θάλασσα δημιουργώντας απίστευτα έργα. «Τη θάλασσα ποιος θα μπορέσει να την εξαντλήσει;», έγραφε ο Γιώργος Σεφέρης. Η θάλασσα, ως φυσικό τοπίο αλλά και ως χώρος ιστορικός, ήταν και είναι πηγή έμπνευσης πολλών σημαντικών μας δημιουργών.

Θάλασσα πλατιά - Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις 

                                                         Στίχοι Γιώργος Ρούσσος 

Θάλασσα πλατιά 

σ' αγαπώ γιατί μου μοιάζεις

θάλασσα βαθιά

μια στιγμή δεν ησυχάζεις

λες κι έχεις καρδιά

την καρδιά μου τη μικρούλα τη φτωχιά

Όνειρα τρελά 

που πετούν στο κύμα πάνω

φτάνουν στην καρδιά

και τα νιάτα μας ξυπνάνε

όνειρα τρελά

και οι πόθοι φτερουγίζουν σαν πουλιά

 

Έχω έναν καημό 

που με τρώει γλυκά και με λιώνει

έχω ένα καημό

θα 'ρθω να στον πω

αδερφή μου εσύ θάλασσα που σ' αγαπώ

 

Κύματα πουλιά 

στα ταξίδια σας που πάτε

τα αλαργινά 

την κρυφή μου λύπη πάρτε

κι από 'κει μακριά

να μου φέρετε κι εμένα τη χαρά.

 

Γ3. Ήθη και έθιμα:

Μεγάλη Παρασκευή... με θαλασσινό Επιτάφιο!

Τις ημέρες του Πάσχα σε τούτο το νησί αναβιώνουν ήθη και έθιμα μοναδικά που είναι στενά δεμένα με τη θάλασσα. Από ήσυχο νησί το χειμώνα, μεταμορφώνεται σε κοσμοπολίτικο, καθώς πολλοί είναι πια οι θαυμαστές της που έρχονται εδώ για να ζήσουν ένα αλλιώτικο Πάσχα. Το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής η περιφορά του Επιταφίου μέσα στα δρομάκια αλλά στην παραλία είναι μια αλησμόνητη εμπειρία. Όμως, το διαφορετικό στη βραδιά το δίνει ο «Θαλασσινός Επιτάφιος», της ενορίας του Αγίου Ιωάννη, που περιφέρεται στις γειτονιές της συνοικίας Καμίνι, ακολουθούμενος από πλήθος πιστών με αναμμένα κεριά, για να καταλήξει στο τέλος μέσα στο νερό στο γραφικό λιμανάκι, μαζί με τα νεαρά παιδιά που τον κρατούν γερά στους ώμους τους. Ένα έθιμο παλιό που κρατά ως τις μέρες μας και γινόταν για να ευλογηθούν τα νερά της θάλασσας. Όσο ο Επιτάφιος βρίσκεται μέσα στο νερό, ψέλνεται δέηση υπέρ των σφουγγαράδων και των ναυτικών του νησιού. Το βράδυ, στα ταβερνάκια και τα ουζερί του λιμανιού θα απολαύσουμε ολόφρεσκα θαλασσινά και μεζεδάκια που θα συνοδεύσουν το ουζάκι μας. Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου θα παρακολουθήσουμε τη λειτουργία της Ανάστασης στη Μητρόπολη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο λιμάνι. Μόλις ο παπάς πει το «Χριστός Ανέστη», ο ουρανός γεμίζει με χιλιάδες χρώματα από τα βεγγαλικά, ενώ τα φωταγωγημένα πλοία βάζουν μπροστά τις σειρήνες και φωτίζουν τον ουρανό με κόκκινες φωτοβολίδες! Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, στην προκυμαία του λιμανιού έχουμε το κάψιμο του Ιούδα. Πρόκειται για ένα ομοίωμα γεμισμένο με εύφλεκτες ύλες που πυροδοτείται με φαντασμαγορικό τρόπο, δίνοντας το δικό του χρώμα στο λιμάνι. Ώρα, όμως, για ένα καφεδάκι και λαχταριστά αμυγδαλωτά (τα παραδοσιακά γλυκά του νησιού, τα γνωστά «Υδραίικα»).

Θεοφάνεια:

Την παραμονή των Φώτων οι κάτοικοι στολίζουν της βάρκες τους με φοίνικες, νεραντζιές και μυρτιές, τις οποίες δένουν στο λιμάνι πριν την καθιερωμένη βουτιά.

Στην Λευκάδα τηρείται το έθιμο «των πορτοκαλιών». Οι πιστοί βουτούν στη θάλασσα τα πορτοκάλια που κρατούν στα χέρια τους και τα οποία είναι δεμένα μεταξύ τους με σπάγκο. Έπειτα τα παίρνουν στο σπίτι τους για ευλογία και αφήνουν ένα από αυτά για ένα ολόκληρο χρόνο στα εικονίσματα του σπιτιού. Πριν την τελετή της κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού, ρίχνουν στη θάλασσα τα παλιά πορτοκάλια.

Σε άλλα νησιά, όπως τη Λέσβο, την ώρα που πέφτουν στη θάλασσα οι βουτηχτάδες για να πιάσουν τον Σταυρό οι γυναίκες παίρνουν με μια νεροκολοκύθα νερό από 40... κύματα. Έπειτα με βαμβάκι που βουτούν σ΄ αυτό καθαρίζουν τα εικονίσματα - χωρίς να μιλούν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας - και στη συνέχεια ρίχνουν το νερό σε μέρος «που δεν πατιέται» 
 

Το έθιμο του στολισμού του καραβιού!

Το καράβι συμβολίζει την καινούργια πλεύση του ανθρώπου στη ζωή, μετά τη γέννηση του Χριστού. Έθιμο που υποχώρησε με το χρόνο, μπροστά σε αυτό του δέντρου, αλλά κανένας δεν δείχνει να το έχει ξεχάσει. Το ελληνικό παραδοσιακό καραβάκι αποτελεί παράδοση των παλαιών εποχών της χώρας μας, που τα παιδιά με αγάπη, χαρά και δημιουργικό νου κατασκεύαζαν τα παιχνίδια τους. Αποτελούσε, όμως, και ένα είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς, που επέστρεφαν από τα ταξίδια τους. Πριν από 50 χρόνια, δηλαδή έως και την πρώτη μεταπολεμική δεκαετία, συναντούσαμε το καραβάκι σε πολλά ελληνικά σπίτια και στα χέρια των παιδιών που έλεγαν τα κάλαντα. Σήμερα, η παράδοση αυτή τείνει να εξαφανιστεί, μιας και έχει αντικατασταθεί από το ξενόφερτο έλατο. Συνυφασμένο με αποχωρισμούς και δυσάρεστες αναμνήσεις, αλλά και ως τάμα των ναυτικών σε στιγμές κινδύνου στη θάλασσα, το καράβι δεν θα μπορούσε να συμβολίσει οικογενειακές συνεστιάσεις θαλπωρής, με παρόντα όλα τα μέλη, ή να τονώσει το οικογενειακό αίσθημα. Για το λόγο αυτό, το καράβι σπάνια αποτέλεσε στοιχείο διακόσμησης των ελληνικών σπιτιών τα Χριστούγεννα.» Εντούτοις, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, συζητήθηκε έντονα στη χώρα μας το ζήτημα κατάργησης του χριστουγεννιάτικου δέντρου και αντικατάστασής του από το καράβι, δεδομένου ότι αυτό συνδύαζε την παράδοση με την οικολογική συνείδηση. Το ζήτημα βεβαίως δεν ήταν τόσο απλό, καθώς παρουσιάστηκε αδιάσειστη επιχειρηματολογία και από τις δύο πλευρές, με αναφορές σε οικολογικά ζητήματα και προτάσεις από ειδήμονες για χρήση φυτών και δέντρων, πλην του ελάτου. Πρέπει να σημειώσουμε ότι το Χριστουγεννιάτικο δέντρο εκτόπισε το παραδοσιακό καραβάκι που στόλιζαν οι Έλληνες τις ημέρες των Χριστουγέννων. Σε ορισμένες περιοχές (κυρίως στα νησιά) εξακολουθούν να στολίζουν «καραβάκια», ενώ τα τελευταία χρόνια γίνεται μια αξιέπαινη προσπάθεια ορισμένων Δήμων της χώρας, να επαναφέρουν το έθιμο στην αρχική του μορφή, στολίζοντας στις πλατείες τους καραβάκια αντί για έλατα. Ωστόσο, το χλωρό κλαδί πάντα έμπαινε στο ελληνικό σπίτι τις ημέρες του Δωδεκαημέρου, για να φέρει την ελπίδα για μια καινούρια ανθοφορία, για ένα καλύτερο μέλλον. Στον ξεχωριστό, το λαμπρό διάκοσμο της γιορτινής ατμόσφαιρας των ημερών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς που έρχονται, το παραδοσιακό καραβάκι αλλά και το εξωτικά φορτωμένο δέντρο θα χαρίσουν ένα ξεχωριστό άρωμα σε κάθε σπίτι που θα κυριαρχήσουν με τα χαρούμενα και ζωηρά χρώματά τους.

 

Γ4. Ζωγραφική:

Η θάλασσα, συστατικό της υπόστασης του Ελληνισμού, καίριος παράγων ­ μαζί βέβαια και με το ηπειρωτικό ανάγλυφο ­ της διαμόρφωσης του πολιτισμού του, πηγή έμπνευσης της καλλιτεχνικής του δημιουργίας από την αυγή της προϊστορίας, για τη γενιά του '30 γίνεται κέντρο αναφοράς και ­ ιδίως το Αιγαίο ­ στοιχείο ταυτότητας. Ηδη από τον 19ο αιώνα είχε παίξει σημαντικό ρόλο στην ελληνική ζωγραφική* δίνοντας θέματα σε ζωγράφους σαν τον Κ. Βολανάκη. Η ζωγραφική απόδοση της θάλασσας αλλάζει για τη γενιά του '30 και τις κατοπινές του '60 και του '80, που έργα τους εκτίθενται την Πινακοθήκη Πιερίδη στην έκθεση που οργάνωσαν οι αίθουσες Τέχνης «Αστρολάβος» με την οικονομική στήριξη της Citibank. Η αφήγηση και η περιγραφή της θάλασσας με τα ιστιοφόρα καράβια, τις καταιγίδες ή τις σιγαλιές των δειλινών υποχωρεί για να γίνει περισσότερο ­ ιδίως για τις νεότερες γενιές ­ ζωγραφικό και πλαστικό περισσότερο στοιχείο, χρώμα ή χώρος υποδοχής και στήριξης του θέματος, που κυριαρχεί στο πρώτο πλάνο, χωρίς βέβαια αυτό να αποτελεί υποχρεωτικό γνώρισμα και των τριάντα πέντε καλλιτεχνών των τριών γενεών που μετέχουν στην έκθεση. Αλλά και η περιγραφή, ακόμη και σε καλλιτέχνες του '30 σαν τον Γιάννη Τσαρούχη, είναι διαφορετική. Στο γνωστό πίνακα με την Καστέλλα και την Πλατεία Αλεξάνδρας, που σχεδιάζονται και αποδίδονται με έντονο τον χαρακτηρισμό τους, η θάλασσα με τη γαλήνη της είναι μια χρωματική εισαγωγή στη θεματική του έργου. Ανάλογη είναι η εικαστική λειτουργία της θάλασσας και στο έργο του Σπ. Βασιλείου, ενώ στα μεταγενέστερα έργα του αποκτά αισθητική αυτονομία.Ο Σικελιώτης απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από την περιγραφή αναζητώντας στη θάλασσα και στα νησιά τα δομικά στοιχεία μέσα από τη σχηματοποίηση της λαϊκής τέχνης και του Καραγκιόζη. Ο Ν. Χατζηκυριάκος - Γκίκας, μεγαλύτερος από όλους αλλά και τολμηρότερος αναζητητής μορφολογικών εκφράσεων, προχωρεί πολύ πιο πέρα σε ανάλυση και ανασύνθεση της φόρμας. Ενώ ο νεότερός του, αλλά κατόπιν πρωτοπόρος της αφαίρεσης Γιάννης Σπυρόπουλος περιορίζεται εδώ σε μια ελεύθερη ανάπλαση της φύσης με κάποιο εξπρεσιονιστικό χαρακτήρα. 

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η θάλασσα επηρεάζει ακόμα και τη ζωγραφική των παιδιών τα οποία λατρεύουν να ασχολούνται δημιουργώντας έργα παρμένα από τη θάλασσα.

 

 Δ. Ναυτιλιακή Ρύπανση

Η ναυτιλιακή βιοµηχανία είναι υπεύθυνη για ένα σηµαντικό ποσοστό του παγκόσµιου προβλήµατος της κλιµατικής αλλαγής. Περισσότερο από το 3% των παγκόσµιων εκποµπών διοξειδίου του άνθρακα µπορεί να αποδοθεί στα ποντοπόρα πλοία.Πρόκειται για ένα ποσό συγκρίσιµο µε τις εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα των µεγάλων χωρών. Στην πραγµατικότητα, εάν η παγκόσµια ναυτιλία ήταν χώρα, θα ήταν ο έκτος µεγαλύτερος παραγωγός εκποµπών αερίων του θερµοκηπίου. Μόνο οι Ηνωµένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, και η Ιαπωνία εκπέµπουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από ότι ο παγκόσµιος στόλος.

Τα πλοία εκπέµπουν διάφορους ρύπους του θερµοκηπίου, συµπεριλαµβανοµένου του διοξειδίου του άνθρακα (CO2), της αιθάλης (C), οξείδια του αζώτου (NOx) και το υποξείδιο του αζώτου (NO). Οι ρύποι αυτοί, όλα συµβάλλουν στην παγκόσµια αλλαγή του κλίµατος είτε άµεσα, δρώντας ως µέσο του εγκλωβισµού της θερµότητας στην ατµόσφαιρα, είτε έµµεσα, βοηθώντας στη δηµιουργία επιπλέον αερίων του θερµοκηπίου.

 Οι ωκεανοί δεν έχουν γλιτώσει από τις πιέσεις της κλιµατικής αλλαγής. Καθώς περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα και θερµότητα προστίθενται στο σύστηµα του κλίµατος, σηµαντικές ποσότητες καθενός απορροφώνται από τους ωκεανούς, προκαλώντας σηµαντικές αλλαγές. Αλλαγές που θα είναι καταστροφικές για πολλά από τα είδη του θαλάσσιου και µη περιβάλλοντος, συµπεριλαµβανοµένων των ανθρώπων, που εξαρτώνται από τους ωκεανούς

 Ρύπανση από Διαρροή Πετρελαιοειδών-Τεχνικές            Εντοπισµού και Αντιµετώπισης.

Πετρελαιοκηλίδα ή πετρελαϊκό ρυπαντικό περιστατικό θεωρείται ένα συµβάν ή µια ακολουθία συµβάντων που έχουν την ίδια αρχή, τα οποία µπορούν να οδηγήσουν σε εκροή πετρελαίου και πιθανώς αποτελεί ή µπορεί να αποτελέσει απειλή για το θαλάσσιο περιβάλλον και τις ακτές

Το πετρέλαιο αποτελεί ένα µίγµα από οργανικές ουσίες οι οποίες είναι τοξικές για τους θαλάσσιους οργανισµούς και όχι µόνο. Τα πετρελαιοειδή µόλις χυθούν στη θάλασσα σχηµατίζουν κηλίδα η οποία απλώνεται και διασκορπίζεται µε τη βοήθεια των ανέµων, των θαλάσσιων ρευµάτων και της παλίρροιας. Η ρύπανση που προξενείται από το πετρέλαιο και τα παράγωγά του διαταράσσει τα θαλάσσιο οικοσύστηµα.

Στατιστικές έχουν δείξει πως η πλειοψηφία του κόσµου ως βασικότερη πηγή µόλυνσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος θεωρεί τα πλοία και κατ' επέκταση τις πετρελαιοκηλίδες. Η ναυτιλία ευθύνεται για την παγκόσµια θαλάσσια ρύπανση σε πολύ µικρότερο βαθµό από άλλες πηγές, παρ' όλα αυτά η κοινή γνώµη την θεωρεί κύριο υπαίτιο. Φυσικά ο λόγος είναι ότι ένα σοβαρό ναυτικό ατύχηµα έχει σοβαρές συνέπειες και µεγάλο κοινωνικό αντίκτυπο.

Η πετρελαϊκή ρύπανση από τα εµπορικά πλοία µπορεί να προκληθεί από τις εξής αιτίες:

α) Τα Ναυτικά Ατυχήµατα

β) Οι Λειτουργικές Διαδικασίες .

                                                             Μέτρα Καταπολέµησης

• Φράγµατα ( Barriers/Booms ) 

Τα φράγµατα είναι συσκευές που έχουν κατασκευαστεί για τον έλεγχο της κίνησης του πετρελαίου στην επιφάνεια της θάλασσας. Αποτελούνται από τέσσερα βασικά µέρη το µέρος που επιπλέει (πλωτήρας), το µέρος που συγκρατεί το πετρέλαιο (ποδιά), το έρµα και τους διαµήκης εντατήρες που προσφέρουν επαρκή εφελκυστική τάση στο σύστηµα και φέρουν το µέγιστο του φορτίου από τα φαινόµενα της φύσης. Τα φράγµατα µπορούν να χρησιµοποιηθούν για τον εγκλωβισµό, τη συγκέντρωση και την κατεύθυνση των κηλίδων πετρελαίου.Υπάρχουν δύο τύποι φραγµάτων, τύπου φράκτη και κουρτίνας. Ανάλογα µε τη συµπεριφορά του υλικού κατασκευής τους τα χωρίζουµε σε εύκαµπτα, ηµι-εύκαµπτα και δύσκαµπτα φράγµατα.

• Πετρελαιοσυλλέκτες (Skimmers)

Είναι κάθε µηχανική συσκευή που έχει κατασκευαστεί για να συλλέγει το πετρέλαιο ( ή το µίγµα νερού/πετρελαίου ) από την επιφάνεια της θάλασσας, χωρίς να αλλάξουν τα φυσικά ή και τα χηµικά χαρακτηριστικά του. Οι αρχές λειτουργίας των συσκευών περισυλλογής παρουσιάζουν µεγάλη ποικιλία. Μπορούµε να διακρίνουµε δύο βασικές κατηγορίες, στους µηχανικούς και τους ελαιόφιλους πετρελαιοσυλλέκτες. Οι µηχανικοί βασίζονται στις ιδιότητες των πετρελαίων και των µιγµάτων πετρελαίου/νερού, καθώς και στη διαφορά πυκνότητας µεταξύ ρύπου και του νερού. Χωρίζονται σε τέσσερις βασικές υποκατηγορίες, πετρελαιοσυλλέκτες άµεσης αναρρόφησης , τύπου WEIR, φυγοκεντρικοί ( δίνης ) και µε κυλιόµενο ιµάντα

 

Δ1. Οι Κύριες Πηγές Θαλάσσιας Ρύπανσης και οι Επιπτώσεις τους

• Εκροές Αποχετεύσεων

Αιτια: Οι αποχετεύσεις, εφόσον διατεθούν χωρίς επεξεργασία στο περιβάλλον, περιέχουν ένα μίγμα από διάφορα συστατικά (νερό, αιωρούμενα σωματίδια, διαλυμένα συστατικά, μικροοργανισμούς), ενώ το περιεχόμενό τους, που περιλαμβάνει σε μεγάλο ποσοστό οργανικές και θρεπτικές ουσίες, αναστατώνει σημαντικά την υπάρχουσα οικολογική ισορροπία.

 

Επιπτώσεις: Οι γνωστότερες επιπτώσεις των εκροών των αποχετεύσεων είναι αφενός η μόλυνση των θαλάσσιων οργανισμών, που χρησιμοποιούνται σαν τροφή, αφετέρου η μόλυνση των ακτών στις οποίες κολυμπούν οι λουόμενοι. Ειδικότερα, η μόλυνση του θαλάσσιου νερού από τις αποχετεύσεις στα παραλιακά θέρετρα μπορεί να έχει επιπτώσεις μέχρι και στην υγεία των ανθρώπων, που χρησιμοποιούν τις παραλίες για αναψυχή. Η προστασία των παράκτιων νερών απαιτεί να μην καταλήγουν χωρίς επεξεργασία οι αποχετεύσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, περιορίζοντας έτσι τις πιθανότητες να απλωθούν στις παραλίες ή να μολύνουν τις καλλιέργειες των οστρακοειδών ή τις αλιευτικές περιοχές. Η επεξεργασία (κατά κανόνα βιολογική) των λυμάτων βοηθά σημαντικά προς την κατεύθυνση αυτή. Το φιλτράρισμα, η καθίζηση και η χλωρίωση αφαιρούν προοδευτικά τα παθογόνα συστατικά, ωστόσο οι ιοί που έχουν απορροφηθεί στα σωματίδια, που τελικά οδηγούνται στη θάλασσα, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ανθεκτικοί, και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας. Συνεπώς, ο μικροβιολογικός έλεγχος των νερών των ακτών αναψυχής πρέπει να γίνεται προσεκτικά, τηρώντας τις καθιερωμένες (κοινώς αποδεκτές) προδιαγραφές και πρότυπα, βάσει και των αντίστοιχων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ. αρχική οδηγία 76/160/ΕΟΚ και σχετικά πρόσφατη πρόταση αναθεώρησης COM(2002) 581, Επίσημη Εφημερίδα C45-E, 25-02-2003).

 

• Λιπάσματα-Γεωργικά Απόβλητα

Αιτια:Τα νιτρικά και τα φωσφορικά άλατα, που αποτελούν τα κύρια συστατικά των γεωργικών λιπασμάτων, δρουν στο θαλάσσιο περιβάλλον με τον ίδιο τρόπο που δρουν και στη ξηρά, ενισχύοντας συνεπώς και την ανάπτυξη της θαλάσσιας χλωρίδας και κυρίως των φυκιών. Η προσθήκη σε μικρή κλίμακα των θρεπτικών αυτών ουσιών θα μπορούσε οριακά να χαρακτηρισθεί και ωφέλιμη. Όμως η διαρροή μεγάλων ποσοτήτων λιπασμάτων στη θάλασσα ενισχύει την ανεξέλεγκτη παραγωγή φυκιών, η οποία και διαταράσσει την ισχύουσα οικολογική ισορροπία των θαλάσσιων κοινοτήτων, οδηγώντας σε υπερβολική ανάπτυξη μακροφύτων στις ακτές και ένα μη συνηθισμένο στρώμα πλαγκτόν στα ρηχά νερά, φαινόμενο γνωστό σαν ευτροφισμός.

Επιπτώσεις: Μέχρι πρόσφατα το θέμα αυτό θεωρείτο τοπικό πρόβλημα. Ωστόσο ησυνεχώς αυξανόμενη εισροή θρεπτικών ουσιών στη θάλασσα, απόρροια των ανά τον κόσμο εντατικών καλλιεργειών, μεγαλώνει τον κίνδυνο ο ευτροφισμός να καταστεί πλανητικό πρόβλημα. Πράγματι, οποιαδήποτε παράκτια περιοχή μπορεί να βρεθεί σε κίνδυνο όταν εμφανίζει φτωχή ανταλλαγή νερών με την ανοικτή θάλασσα και γίνεται συγχρόνως αποδέκτης εκροών από αστικές και βιομηχανικές δραστηριότητες και από εντατικά καλλιεργούμενες γεωργικές εκτάσεις. Τα παραδείγματα φαινομένων ευτροφισμού αυξάνονται σε όλη την υδρόγειο. Για παράδειγμα, το 1988, τα μεγάλα στρώματα φυκιών που αναπτύχθηκαν την άνοιξη έξω από τη Σουηδία και τη Νορβηγία προκάλεσαν μαζικούς θανάτους θαλασσίων φυτών και ζώων κατά μήκος των ακτών, οδηγώντας σε ζημιές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων από καταστροφή ιχθυοκαλλιεργειών πέστροφας και σολομού. Αντίστοιχη απειλή εμφανίζεται και στη Μεσόγειο, κύρια στη βόρεια Αδριατική, ενώ στην Ιαπωνία απειλείται άμεσα η σημαντική βιομηχανία υδατοκαλλιεργειών.

 

• Πετρελαϊκοί Υδρογονάνθρακες

Αιτια:Περίπου 5-6 εκατομμύρια τόνοι πετρελαίου καταλήγουν ετησίως στη θάλασσα σε πλανητικό επίπεδο ως αποτέλεσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Από αυτούς το 47% περίπου προέρχεται από τις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ το 31% από αστικές και βιομηχανικές εκροές. Οι πλέον δραματικές εισροές προκύπτουν από ατυχήματα δεξαμενόπλοιων, ενώ εξίσου συχνά επώδυνες οικολογικά είναι και οι διαδικασίες καθαρισμού των πετρελαιοκηλίδων με τη χρήση τοξικών ουσιών. Για λόγους ιστορικούς αναφέρεται ότι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα εισροή αργού πετρελαίου στη θάλασσα έγινε το 1978, έξω από τις Γαλλικές ακτές με τη διαρροή 220,000 τόνων πετρελαίου από το πετρελαιοφόρο "Amoco Cadiz".

 

Επιπτωσεις: Σε περιπτώσεις ατυχημάτων πλησίον των ακτών, οι υδρογονάνθρακες -οι οποίοι θάβονται στην άμμο- υπόκεινται σε πολύ αργή απόπλυση και ανιχνεύονται ακόμα και μετά από πάροδο δεκαετίας. Παράλληλα σε περιοχές όπου υπάρχει άντληση πετρελαίου, όπως η Ερυθρά θάλασσα ή ο Περσικός κόλπος, συμπυκνωμένα πισσώδη υλικά (φθάνουν μέχρι και 30 κιλά πίσσα ανά μέτρο πλάτους των ακτών) καλύπτουν τις παραλίες καθιστώντας τις ουσιαστικά άχρηστες για οποιοδήποτε σκοπό.

 

 

• Βαρέα Μέταλλα 13

Αιτια: Παρότι κάποιες ποσότητες μετάλλων που απελευθερώνονται από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες καταλήγουν τελικά στη θάλασσα, αυτές είναι μάλλον μικρότερες από τις φυσικές εισροές από διαβρώσεις βράχων και ηφαιστειακές αναταράξεις. Ειδικότερα, στη Μεσόγειο έχουν ανιχνευτεί σχετικά υψηλά επίπεδα υδραργύρου από την επεξεργασία των κοιτασμάτων κινναβάρεως (ορυκτό θειούχου υδραργύρου), ενώ στη Σκοτία έχουν αντίστοιχα καταγραφεί αυξημένα ποσοστά καδμίου, μάλλον γεωχημικής προέλευσης.

 

Επιπτώσεις :Εξαιτίας της σχετικά υψηλής συγκέντρωσης μετάλλων σε σειρά προϊόντων, είναι απαραίτητο να γίνεται τακτική παρακολούθηση των θαλασσινών τροφών για ανίχνευση της ύπαρξης συγκεκριμένων συγκεντρώσεων μετάλλων σε αυτά. Αξίζει να τονισθεί ότι σε αρκετές μεμονωμένες δειγματοληψίες αναφέρονται (έστω και τοπικά) υψηλές συγκεντρώσεις μετάλλων στο θαλάσσιο περιβάλλον.

 

• Συνθετικές Οργανικές Ενώσεις

Αιτια:Η ικανότητα της χημικής βιομηχανίας να δημιουργεί συνεχώς καινούργιες ενώσεις για συγκεκριμένες βιομηχανικές και οικιακές χρήσεις έχει σαν αποτέλεσμα την παραγωγή, συχνά σε μεγάλη κλίμακα, εντελώς νέων ουσιών, πολλές από τις οποίες είναι αφενός πολύ τοξικές, αφετέρου είναι σταθερές και δεν βιοδιασπώνται άμεσα, με αποτέλεσμα να παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στο περιβάλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντίστοιχων χημικών ενώσεων αποτελούν οι αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες, όπως:

• Οι ουσίες χημικού καθαρισμού (τετραχλωροαιθυλένιο, τετρα-

χλωράνθρακας, τριχλωροαιθυλένιο)

• Τα διαλυτικά (μεθυλενοχλωρίδιο, διχλωροπροπάνιο, χλωροφόρμιο,

διχλωροαιθάνιο)

• Τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB’s)

• Οι πρώτες ύλες για συνθετικές ενώσεις (βινυλοχλωρίδια,

αλκυλοχλωρίδια)

• Τα συντηρητικά ξυλείας (πενταχλωροφαινόλη)

• Τα παρασιτοκτόνα (ζιζανιοκτόνα, εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα κ.α.)

 

Βέβαια η γενική αποδοχή των καταστροφικών επιδράσεων ορισμένων από τις προαναφερθείσες χημικές ενώσεις, όπως τα οργανοχλωριωμένα

παρασιτοκτόνα (DDΤ), τα ΡCΒs, οι διοξίνες και οι χλωροφαινόλες οδήγησαν σε σοβαρούς περιορισμούς στη χρήση τους σε πολλές βιομηχανικές χώρες του βορρά, ενώ μερικές ενώσεις απαγορεύθηκαν εντελώς. Δυστυχώς, λόγω του χαμηλού τους κόστους, αρκετές από τις 14 παραπάνω ενώσεις εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στις φτωχές χώρεςτου τρίτου κόσμου, επιβαρύνοντας σημαντικά τα τοπικά οικοσυστήματα.

 Αντίθετα, στις περιοχές των βιομηχανικά ανεπτυγμένων χωρών τα πρώτα ποτελέσματα των περιορισμών αυτών είναι ήδη ορατά, καθώς έχουν μειωθεί οι συγκεντρώσεις του DDT και των ΡCΒs (χλωριωμένα διφαινύλια) σε ψάρια και οστρακόδερμα.

 Επιπτώσεις :Τέλος, στον Ελλαδικό χώρο από τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία για τη χρήση φυτοφαρμάκων προκύπτει ότι κάθε χρόνο χρησιμοποιούνται περίπου 3500 τόνοι δραστικής ουσίας εντομοκτόνων, 3400 τόνοι ζιζανιοκτόνων και 2800 τόνοι μηκυτοκτόνων. Οι μεγαλύτερες ποσότητες από τις παραπάνω ιδιαίτερα τοξικές ουσίες καταλήγουν στις απορροές των γεωργικών καλλιεργειών και τελικά στους παρακείμενους θαλάσσιους αποδέκτες.

• Ραδιενεργές Ουσίες

Αιτια:Οι ραδιενεργές ουσίες υπάρχουν στη φύση υπό μορφή ραδιενεργών στοιχείων, με αποτέλεσμα να καταγράφονται σε μικρές ποσότητες παντού στο περιβάλλον και να παρουσιάζονται στο νερό, στο χώμα και στους οργανισμούς των ωκεανών. Οι φυσικές εισροές ραδιενέργειας γίνονται από το φλοιό της γης και από την κοσμική ακτινοβολία. Αντίστοιχα, από τη δεκαετία του 40 και μετέπειτα έχουν ανιχνευθεί σημαντικές ανθρωπογενείς ραδιενεργές ουσίες στα νερά των θαλασσών, ως αποτέλεσμα των δοκιμών των πυρηνικών όπλων στην ατμόσφαιρα και υποθαλάσσια, καθώς και από σειρά ατυχημάτων πυρηνικών υποβρυχίων και άλλων στρατιωτικών πλοίων, κυρίως ανάμεσα στο 1954 και το 1962 (περίοδος ψυχρού πολέμου).

Οι ανθρώπινες αυτές δραστηριότητες οδήγησαν σε συνολική ραδιενεργή μόλυνση των ωκεανών από ξηρή και ιδιαίτερα από υγρή απόθεση. Τα κυριότερα ραδιενεργά υλικά που καταγράφονται είναι ο άνθρακας-14, το καίσιο-137, το υδρογόνο-3 (τρίτιο), το στρόντιο-90, καθώς και το πλουτώνιο. Παράλληλα, σοβαρά ατυχήματα σε πυρηνικά εργοστάσια και άλλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις είναι μια άλλη πιθανή πηγή ακτινοβολίας στο περιβάλλον. Σοβαρά ατυχήματα με απελευθέρωση σημαντικών ποσοτήτων ραδιενέργειας κατεγράφησαν στο Sellafield (Windscale) στη Βρετανία το 1957, στο Chelyabinsk της τ. ΕΣΣΔ το 1957, στο Three-Mile Island στις ΗΠΑ το 1979 και στο Chernobyl της τ. ΕΣΣΔ το 1986. Βέβαια οι εκτιμούμενες ποσότητες ραδιενεργών ουσιών που καταλήγουν στη θάλασσα δεν έχουν καταγραφεί με ακρίβεια και δεν έχουν αναφερθεί 15 συστηματικές επιδράσεις από τα ατυχήματα αυτά σε θαλάσσιους οργανισμούς.

Επιπτώσεις: Επίσης στο παρελθόν μερικά "χαμηλού" (νόμιμα) αλλά και "υψηλού" (παράνομα) επιπέδου ραδιενεργά απόβλητα διοχετεύθηκαν στη θάλασσα σε συσκευασμένη μορφή, κυρίως σε περιοχές του Ειρηνικού και του Ατλαντικού Ωκεανού με μεγάλο βάθος. Τα αποτελέσματα της ανεξέλεγκτης διάθεσης πυρηνικών αποβλήτων σε θαλάσσιους αποδέκτες δεν είναι ακόμα γνωστά, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατή η πρόβλεψη της συμπεριφοράς των υλικών συσκευασίας (χάλυβας, τσιμέντο κ.λπ.) μετά από μακροχρόνια παραμονή στο διαβρωτικό περιβάλλον και στις υψηλές υδροστατικές πιέσεις των βυθών των ωκεανών.

 Σήμερα, οι σπουδαιότερες καταγεγραμμένες ανθρωπογενείς εισροές ραδιενεργών υλικών στη θάλασσα προέρχονται από πυρηνικούς αντιδραστήρες και εργοστάσια επανεπεξεργασίας ραδιενεργού υλικού, όπως επίσης και από απόρριψη χαμηλού περιεχομένου ραδιενεργών υλικών από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένης και της έρευνας και της ιατρικής. Βέβαια όλες αυτές οι απορρίψεις τελούν κατά τεκμήριο υπό διεθνή έλεγχο και συνεπώς υπόκεινται σε επίμονη και λεπτομερή παρακολούθηση

 

Δ.2 Υπεραλίευση

Στην περιοχή του Βόρειου Ευβοϊκού αλιεύουν πάνω από 1.200-1.500 επαγγελματικά σκάφη, αριθμός που ξεπερνά το 8-10% του αλιευτικού στόλου της Ελλάδας και δείχνει την ιδιαίτερα έντονη αλιευτική πίεση στην περιοχή. Η αλιεία, ως κλάδος οικονομικής δραστηριότητας, παραμένει και σήμερα  μια από τις κύριες δραστηριότητες και βασική πηγή εισοδήματος για αρκετούς από τους κατοίκους του Νομού Ευβοίας, παρόλο που βρίσκεται σε συνεχή συρρίκνωση.

Σύμφωνα με τους τοπικούς φορείς και τους παράκτιους ψαράδες, διαπιστώνεται σημαντική μείωση των ιχθυαποθεμάτων στον Βόρειο Ευβοϊκό, που θέτει σε κίνδυνο το επάγγελμα των ψαράδων. Η μείωση αυτή οφείλεται σε σημαντικό βαθμό τόσο στην υπεραλίευση και τη δυναμική εξέλιξη της αλιευτικής τεχνολογίας (μηχανότρατες, ισχυρές λάμπες γρι-γρι που καίνε το γόνο, εντοπισμός ψαρότοπων με σύγχρονα μέσα κλπ.) όσο και σε ρυθμίσεις που αφορούν το ψάρεμα (π.χ. εκτεταμένη περίοδος αλίευσης στον κόλπο από μηχανότρατες, αλίευση τη νύχτα, ακατάλληλο «μάτι» διχτυών κλπ) ή παράνομες πρακτικές (π.χ. εγκατάλειψη πλαστικών σάκων και σχοινιών στον βυθό, που χρησιμοποιούνται αντί άγκυρας).

Η ανεξέλεγκτη επέκταση των ιχθυοκαλλιεργειών δημιουργεί επιπρόσθετες δυσκολίες στους παράκτιους αλιείς (περιορίζοντας τις περιοχές που μπορούν να ψαρέψουν) αλλά και θέτει επιτακτικά την ανάγκη περιορισμού της επέκτασης των μονάδων και λειτουργίας αξιόπιστων μηχανισμών πρόληψης κι ελέγχου της πιθανής ρύπανσης, που προκαλείται κυρίως σε τοπικό επίπεδο.

Οι υπάρχουσες μελέτες για την κατάσταση των αλιευμάτων στον Βόρειο Ευβοϊκό είναι ήδη αρκετών χρόνων, ενώ δεν έχουν υπολογίσει τη ραγδαία εξέλιξη της αλιευτικής τεχνολογίας που έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια. Διαπιστώνεται πάντως ήδη σημαντική πτώση των αλιευμάτων: η αλιευτική παραγωγή του Ευβοϊκού Κόλπου συνολικά το 1991 αντιπροσώπευε το 9% της ελληνικής παραγωγής, ενώ το 2007 μόλις το 4%. Αλλά και η ποιότητα των αλιευμάτων είναι πλέον αμφίβολη, ίσως και προβληματική για τη δημόσια υγεία, μιας και η αύξηση των μετάλλων στους θαλάσσιους οργανισμούς εμφανίζει ανοδική τάση. Υπάρχουν έρευνες που επιβεβαιώνουν τη παρουσία βαρέων μετάλλων σε μύδια από τον όρμο της Λάρυμνας, αλλά και συγκεντρώσεις χρωμίου, νικελίου, σιδήρου, καδμίου και υδραργύρου σε ψάρια και καρκινοειδή 1,5 φορές πάνω από τα επιτρεπτά όρια!

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, το 65-70% των εμπορικών ειδών στην Ελλάδα βρίσκεται εκτός ασφαλών βιολογικών ορίων. Η ετήσια εθνική αλιευτική παραγωγή έχει μειωθεί μεταξύ του 2000 και του 2020 κατά σχεδόν 30%. Η συρρίκνωση των ιχθυοαποθεμάτων, εκτός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων συνεπάγεται μικρότερο εισόδημα και υψηλότερο κόστος για τους αλιείς.
Oικολογικές οργανώσεις, όπως η Greenpeace θεωρούν ότι η βασική ευθύνη για τη δραματική αυτή επιδείνωση ανήκει στη βιομηχανική αλιεία – τις μηχανότρατες και τα γρι γρι, που αποτελούν μόλις το 5% του αλιευτικού στόλου της χώρας (γύρω στα 700 σκάφη) αλλά καρπώνονται το 58% της εγχώριας παραγωγής. «Η υπεραλίευση πλήττει ιδιαίτερα τα κυριότερα αλιεύματα της μηχανότρατας: κουτσομούρα, μπακαλιάρος, γάμπαρη, γαρίδα, καραβίδα» δηλώνει στην «Κ» η Αντζελα Λάζου-Dean, υπεύθυνη εκστρατείας της Greenpeace. Οπως εξηγεί, «το 45% της ψαριάς της μηχανότρατας δεν φτάνει ποτέ στις ψαραγορές. Ετσι, οργανισμοί όπως ο γόνος (που η αλιεία του είναι παράνομη), ψάρια που δεν είναι γνωστά στους καταναλωτές (π.χ. καπόνι, γουρλομάτης) και άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί όπως κοράλλια, πετιούνται πίσω αμέσως μετά την αλίευσή τους. Αυτό σημαίνει ότι, κάθε χρόνο, κατά την αλιευτική περίοδο της μηχανότρατας (Οκτώβριος - Μάιος), περίπου 15.000 τόνοι ψάρια πετιούνται στη θάλασσα νεκρά».
Ωστόσο, υπάρχουν και ελπιδοφόρα σημάδια στον ορίζοντα. «Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι παράκτιοι ψαράδες οργανώνονται και διεκδικούν καλύτερα μέτρα για την αλιεία», σημειώνει η κ. Λάζου, αναφερόμενη στο υπόλοιπο 95% του ελληνικού αλιευτικού στόλου. Η κίνηση αυτή μάλιστα έχει λάβει πανευρωπαϊκές διαστάσεις, οδηγώντας πέρυσι τον Νοέμβριο σε συνέδριο και κοινή διακήρυξη των παράκτιων αλιέων της Ευρώπης, στην οποία δήλωναν ότι «σε αντίθεση με τα μεγάλα σκάφη της αλιευτικής βιομηχανίας, δεν έχουμε τη δυνατότητα να διανύσουμε μεγάλες αποστάσεις σε αναζήτηση νέων αλιευτικών πεδίων λόγω της υπεραλίευσης. Το επάγγελμά μας απειλείται από την ανθρώπινη πίεση στις παράκτιες περιοχές, όπως η μη βιώσιμη αλιεία και η αλλαγή των θαλάσσιων οικοσυστημάτων». Οι παράκτιοι αλιείς ένωσαν τη φωνή τους με όσους προσπαθούσαν να μετατρέψουν τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ε.Ε. σε σημείο καμπής στη μάχη για την επιστροφή σε βιώσιμα επίπεδα αλιείας. Η διαδικασία των διαβουλεύσεων είχε ξεκινήσει από τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, με σταθμό τις προτάσεις της Κομισιόν το καλοκαίρι του 2019. Η νέα ΚΑΠ συμφωνήθηκε μεταξύ του Συμβουλίου των υπουργών Αλιείας και του Ευρωκοινοβουλίου τον περασμένο Μάιο. Περιλαμβάνει ουσιώδη μέτρα για την αποκατάσταση των ιχθυοαποθεμάτων, όπως το μηχανισμό της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης, που ώς το 2023 θα αφορά όλα τα είδη που ψαρεύονται, και τη σταδιακή εξάλειψη των απορρίψεων μη επιθυμητών αλιευμάτων.
«Η νέα ΚΑΠ μάς επιτρέπει να ελπίζουμε ότι η αλιεία θα συνεχιστεί στην Ευρώπη», τονίζει  ο πρόεδρος της  επιστημονικής, τεχνικής και οικονομικής επιτροπής αλιείας . Μεταξύ άλλων, η μεταρρύθμιση περιλάμβανε την πρότασή του για ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο περιοχών αποκατάστασης των αλιευμάτων, όπου θα απαγορεύεται η αλιεία. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο κ. Πρόεδρος, το κατά πόσο η Ελλάδα θα επωφεληθεί από τη μεταρρύθμιση αυτή θα κριθεί στην εφαρμογή, καθώς η χώρα μας «έχει το κακό προηγούμενο του κανονισμού αλιείας για τη Μεσόγειο που παραμένει ανεφάρμοστος, με κίνδυνο ευρωπαϊκής καταδίκης».

Μοιράζομαι

Η. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ  ΠΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΕ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ :

α. Καστριώτης Γεώργιος ΠΕ03 συντονιστής                            

β.Γκούρλη Κωνσταντία ΠΕ02                                   

γ.Τζιμώκας Δημήτριος ΠΕ02

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν  13 μαθητές

Συνεργασία  μεταξύ των μελών της ομάδας αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό παρόλο που η διάρκεια του προγράμματος και οι συνθήκες πανδημίας δυσκόλεψαν την υλοποίηση και τη συλλογή στοιχείων

Λόγω ειδικών συνθηκών δεν παργματοποιήθηκε κάποια επισκεψη Επίσκεψη σε ΚΠΕ ή .άλλη πολυήμερη εκδρομή: 

Υλοποιήθηκαν όμως κάποιες επισκέψεις , απαραίτητες για συλλογή στοιχέίων και δεδομένων .

όπως στη παραλία ΚΥΜΑΣΙ ΜΑΝΤΟΥΔΙΟΥ για λήψη δείγματος νερού.

Θα γίνει (αν φυσικά το επιτρέψουν οι υγειονομικές συνθήκες) παρουσίαση του προγράμματος   στη Χαλκίδα στο συνεδριακό κέντρο του νομαρχιακού μεγάρου Ευβοίας, πριν τη λήξη των μαθημάτων στα πλαίσια της εβδομάδας παρουσιάσεων μαθητητικών δραστηριοτήτων. 

Γ. ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ   

            

 Στα πλαίσια του  προγράμματος πραγματοποιήθηκαν οι παρακάτω δραστηριότητες 

Λήψη δείγματος νερού και ανάλυσή του από χημικό εργαστήριο από το λιμάνι του Μαντουδίου Έκθεση φωτογραφίας με θέμα την οπτική ρύπανση των ακτών. Δημιουργία οπτικοακουστικού υλικού για την παρουσίαση του προγράμματος. Δημιουργία αφίσας με θέμα τη θάλασσα.

 

Το σχολείο μας ανέπτυξε  συγκεκριμένες δράσεις  για  ενημέρωση – ευαισθητοποίηση των μαθητών και κατοίκων για την υπεραλίευση και την πολιτική αλίευσης που ακολουθείται, καθώς και για την προστασία της θάλασσας από απορρύματα στερεά ή άλλα.

Θα γίνει έκδοση της εργασίας σε μορφή τετραδίου και θα διανεμηθεί στο τοπικό περιβάλλον

 Έγινε αξιολόγηση του προγράμματος από τους μαθητές με συμπλήρωση ερωτηματολογίου σε σχέση με τις δράσεις , τις συναντήσεις της ομάδας μας και τον προγραμματισμό μελλοντικών δράσεων.

 Κατά την εφαρμογή του Προγράμματος εμφανίστηκαν αδυναμίες, δυσκολίες και εμπόδια . Το βασικόπτερο θεωρείται οι περιορισμοί που υπήρχαν λόγω των μέτρων για τον περιορισμό της διασποράς του κορονοιού covid-19 αλλά και άλλα όπως η εκπόνηση του προγράμματος εκτός διδακτικού ωραρίου πράγμα το οποίο δυσκόλευε τις συναντήσεις της ομάδας μας. Επίσης η έλλειψη χρηματοδότησης είναι ένα άλλος παράγοντας δυσκολίας.

Για την καλύτερη οργάνωση και υλοποίηση μελλοντκών  προγραμμάτων προτείνουμε να ενταχθούν μέσα στο ωρολόγιο πρόγραμμα και να χρηματοδοτούνται επαρκώς οι δράσεις