Hosted by OSOS , contributed by xristinadrousioti on 9 November 2023
Αφορμή πήραμε από το κείμενο της πρώτης ενότητας «Ο λύκος και η γριά». Αφού κάναμε διάφορες δραστηριότητες που αφορούσαν την κατανόηση και τη μετάφραση του κειμένου είδαμε ότι στο βιβλίο υπήρχε μια δημιουργική εργασία που αφορούσε τη μετατροπή του κειμένου σε ποίημα, στα Νέα Ελληνικά.
Οι μαθητές ενθουσιάστηκαν με αυτή την ιδέα και μία μαθήτρια μας είπε ότι ο παππούς της είναι λαϊκός ποιητής, ο οποίος κατάφερε να της μεταδώσει τον ενθουσιασμό του για την ποίηση. Η μαθήτρια μίλησε για τη δουλειά του παππού της και οι μαθητές ενδιαφέρθηκαν να γνωρίσουν από κοντά τον λαϊκό αυτό ποιητή.
Επικοινωνήσαμε, λοιπόν, με τον κ. Χριστόδουλο Λαζάρου, τον παππού της μαθήτριας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο κ. Λαζάρου έγραψε και εξέδωσε δύο βιβλία που είναι εγκεκριμένα από το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Πρόκειται για το βιβλίο «Τρία παραδοσιακά παραμύθια για μικρούς και μεγάλους» που είναι γραμμένα στην κοινή Νέα Ελληνική, Αρχαία Ελληνική και Κυπριακή διάλεκτο, καθώς και το βιβλίο «Της ποίησης πορίζιν».
Ο κ. Λαζάρου με μεγάλη χαρά δέχθηκε να έρθει στο σχολείο μας και να μιλήσει στα παιδιά για τη Λαϊκή Ποίηση. Ορίσαμε ημέρα και ημερομηνία (Δευτέρα 9/10/2023). Η μαθήτρια, εγγονή του κ. Λαζάρου, ανέλαβε να παρουσιάσει τον παππού της στους συμμαθητές της με ένα μικρό βιογραφικό, ενώ άλλοι μαθητές, ανέλαβαν την οπτικογράφηση και τη φωτογράφιση της παρουσίασης χρησιμοποιώντας εξοπλισμό του σχολείου (όχι τα κινητά τους τηλέφωνα). Για τη σωστή χρήση του εξοπλισμού εκπαίδευσαν τους μαθητές καθηγήτριες που ήταν υπεύθυνες για τον εξοπλισμό αυτό (κ. Ξένια Χριστοδούλου, καθηγήτρια πληροφορικής και κ. Παναγιώτα Παρτάκκη, καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας). Βέβαια, εξασφαλίσαμε τη συγκατάθεση των γονέων για τα πιο πάνω.
Ο κ. Λαζάρου εξήγησε στα παιδιά την έννοια των «τσιατιστών» και έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά να «τσιατίσουν» συμπληρώνοντας στίχους που τους έλεγε προφορικά. Στη συνέχεια, ξεκίνησε ένα ταξίδι από τον Όμηρο, μίλησε για τους ραψωδούς και έφτασε στη σύγχρονη εποχή με τους ποιητάρηδες. Τους έδειξε ένα ποίημα πάνω σε φυλλάδα 70 χρόνων, του λεγόμενου ποιητή Άζινου, που κάνει επίκληση στον Θεό πριν ξεκινήσει το ποίημά του, όπως και ο Όμηρος επικαλείται τη μούσα Καλλιόπη. Ακολούθως, μίλησε για τον μεγάλο ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη και εξήγησε τα γεγονότα που τον οδήγησαν να γράψει την «9η Ιουλίου». Απήγγειλε στίχους από το ποίημα και εξήγησε το νόημά τους. Ο κ. Λαζάρου συνέχισε με ακόμα ένα ποίημα του Βασίλη Μιχαηλίδη, τη «Χιώτισσα». Εξήγησε τα γεγονότα πίσω από το ποίημα και ακολούθως, τραγούδησε ποιήματα του Δημήτρη Λιπέρτη, ένα από τα οποία ήταν και το «Καρτερούμεν», όπως επίσης απήγγειλε και ποιήματα του Παύλου Λιασίδη. Τέλος, διάβασε κάποια από τα δικά του ποιήματα στους μαθητές εξηγώντας τους μέσα από τα βιώματά του τι ήταν αυτό που οδήγησε στη συγγραφή τους.
Σε επόμενο μάθημα, οι μαθητές είχαν να παρουσιάσουν τη δική τους δουλειά, δηλαδή το ποίημα που έφτιαξαν με αφορμή το αρχαίο κείμενο «Ο λύκος και η γριά». Έτσι, είχαν την ευκαιρία να δουν τον πλούτο της Ελληνικής Γλώσσας, τους διαφορετικούς τρόπους σύνταξης και έκφρασης και το διαφορετικό λεξιλόγιο που χρησιμοποίησε ο καθένας προκειμένου να αποδώσει το περιεχόμενο του μύθου.
Αισθάνομαι
Guidelines
Εμπλοκή των μαθητών/ μαθητριών με αφορμή το ποίημα και τη μεταφορά του σε νέα συγκείμενα , συνυφασμένα με τα βιώματα των μαθητών.
1. Να αναγνωρίσεις λέξεις που συναντάς στα Νέα Ελληνικά .
2. Να βρεις λέξεις που σε δυσκολεύουν.
3. Να προσπαθήσεις να αποδώσεις την τελευταία φράση του κειμένου, που είναι το απόφθεγμα της ιστορίας, στα Νέα Ελληνικά.
4. Δίνονται οι λέξεις λιμώττων, ζητῶν, γενόμενος, κλαίοντος, λεγούσης οι οποίες γραμματικά είναι μετοχές, αλλά δεν μεταφράζονται με τον ίδιο τρόπο. Να αναγνωρίσεις από τις επιογές που σου δίνονται ποια είναι η σωστή μετάφραση.
5. Να αναγνωρίσεις χρονολογικά με τη σειρά τα γεγονότα της ιστορίας και γιατί έγιναν.
6. "ὡς δ’ ἑσπέρα κατέλαβεν": Να αναγνωρίσεις πότε χρησιμοποιούμε σήμερα τη λέξη "ἑσπέρα" . Πότε τη λέμε και σε ποια περίοδο της ημέρας;
Description
1. Λύκος, ζητῶν τροφήν, τόπον, ἤκουσε παιδίου κλαίοντος καὶ γραὸς λεγούσης,· «Παῦσαι τοῦ κλαίειν· εἰ δὲ μή, ἀληθεύει ἡ γραῦς, πολλὴν ὥραν, ἑσπέρα, ἀκούει πάλιν τῆς γραὸς κολακευούσης τὸ παιδίον καὶ λεγούσης αὐτῷ·, Ἐὰν ἔλθῃ, φονεύσομεν, ὦ τέκνον, αὐτόν, ἀκούσας ὁ λύκος ἐπορεύετο λέγων, ἄλλα μὲν λέγουσιν, ἄλλα δὲ πράττουσιν».
2. λιμώττων, περιῄει, ἐπιδώσω, οἰόμενος, ἵστατο, ἐκδεχόμενος, ἑσπέρα κατέλαβεν, δεῦρο, . Ταῦτα ἀκούσας ὁ λύκος ἐπορεύετο λέγων, Ἐν ταύτῃ τῇ ἐπαύλει.
3. «Ἐν ταύτῃ τῇ ἐπαύλει ἄλλα μὲν λέγουσιν, ἄλλα δὲ πράττουσιν»: Σε αυτό το σπίτι άλα λένε κι άλλα κάνουν.
4. λιμώττων: πεινασμένος, ζητῶν: ζητώντας, γενόμενος: όταν έφτασε, κλαίοντος: να κλαίει, λεγούσης: να λέει
5. α. Ο λύκος, επειδή ήταν πεινασμένος, αναζητούσε τροφή.
β. Στάθηκε έξω από ένα σπίτι και περίμενε, επειδή άκουσε μια γριά να λέει σε ένα παιδί που έκλαιγε ότι θα το δώσει στον λύκο να το φάει.
γ. Ο λύκος μετά άκουσε τη γριά που είπε στο παιδί ότι αν έρθει εδώ ο λύκος, θα τον σκοτώσουν, έτσι έφυγε.
δ. Στον δρόμο έλεγε ότι σε εκείνο στο σπίτι άλλα λένε κι άλλα κάνουν, επειδή άλλα είχε πει αρχικά η γριά και άλλα μετά.
6. "ὡς δ’ ἑσπέρα κατέλαβεν"¨: Εσπέρα - εσπερινός - γίνεται απόγευμα προς βράδυ
Φαντάζομαι
Guidelines
Αιώνιο ερώτημα των μαθητών είναι το εξής: «Κυρία, γιατί μαθαίνουμε Αρχαία Ελληνικά; Δεν πρόκειται να τα χρησιμοποιήσουμε ποτέ! Σε τι θα τα χρειαστώ στη ζωή μου!» Οραματιστήκαμε λοιπόν, μέσα από την υλοποίηση των πιο πάνω στόχων, οι μαθητές να αντιληφθούν καλύτερα τη συνέχιση της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στη Νέα Ελληνική, να καταλάβουν την ενότητα της γλώσσας μας και να νιώσουν ότι τα Αρχαία Ελληνικά δεν είναι κάτι ξεκομμένο από το σήμερα. Αν προσπαθήσουμε να μεταφράσουμε ένα αρχαίο κείμενο θα χρησιμοποιήσουμε πολύ περισσότερες λέξεις, για να αποδώσουμε μία μόνο λέξη. Οραματιστήκαμε, λοιπόν, μελετώντας τις λέξεις, οι μαθητές/μαθήτριες να αντιληφθούν τη μαγεία και την ομορφιά που κρύβουν μέσα τους, να νιώσουν ότι τα Αρχαία Ελληνικά διαμόρφωσαν τη σημερινή ελληνική φυσιογνωμία. Με αυτό τον τρόπο θα έχουμε μία πιο πλήρη γλωσσική επίγνωση και φυσικά πιο βαθιά κατανόηση της γλώσσας μας. Επιπλέον, όραμά μας είναι οι μαθητές/μαθήτριες να κατανοήσουν ότι τα Αρχαία Ελληνικά δεν είναι μια νεκρή γλώσσα και ότι στόχος μας δεν είναι να ξέρουν απ΄ έξω τη γραμματική και το συντακτικό, αλλά αν δουν κάπου αρχαίες ελληνικές λέξεις να μπορούν να τις αναγνωρίσουν. Η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι πλούσια και παντού μπορούμε να βρούμε τέτοιες λέξεις, όπως σε επιγραφές μουσείων. Αυτό κάνει τη γλώσσα μας ζωντανή και προσφέρει αναγνωστική εμπειρία. Έτσι, θα οδηγηθούμε στην εξοικείωση με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό που αποτελεί απαραίτητο στοιχείο της εθνικής μας συνείδησης και της εθνικής μας ταυτότητας, η οποία δεν μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς να γνωρίζουμε το παρελθόν μας. Επίσης, θα καταλάβουμε τη διαχρονική εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας. Τέλος, όραμά μας είναι οι μαθητές και μαθήτριές μας να έλθουν σε επαφή με τις ρίζες τους και να αντιληφθούν πόσο σπουδαία είναι η γλώσσα μας και να μην αμφισβητούμε το γεγονός αυτό, εφ΄ όσον είναι γνωστό ότι πολλά πανεπιστήμια σε ξένες χώρες διδάσκουν Αρχαία Ελληνικά και Όμηρο.
Να εντοπίσετε γνωστές λέξεις του κειμένου;
Πώς αξιοποείτε την χρήση των λέξεων στην καθημερινότητά σας;
Ρωτηστε τους γονείς σας, παππούδες και γιαγιάδες αν τις γνωρίζουν και σε ποιο πλαίσιο μπορούν να ενταχθούν (κοινωνικό, πολιτιστικό)
Ποιες διαφορές και ομοιότητες εντοπίζετε στον τρόπο χρήσης των λέξεων αυτών στα διαφορετικά πολιτικά συγκείμενα;
Description
Ρώτησα τη γιαγιά μου για κάποιες λέξεις αν τις έλεγαν διαφορετικά: Κατέγραψα τις λέξεις:
άκουσα - αγροικώ
Παῦσαι - πάψε/ σταμάτα
γραός - η γριά
δεῦρο - βγες / έλα "Λάζαρε δεῦρο έξω"
τέκνον - το παιδί
Δημιουργώ
Guidelines
Προσκαλέσαμε τον κύριο Λαζάρου για να μιλήσει στος μαθητές/μαθήτριες για την λαική ποιηση και για τα τσιαττιστά. Οι μαθητές ενθουσιάστηκαν με αυτή την ιδέα και μία μαθήτρια μας είπε ότι ο παππούς της είναι λαϊκός ποιητής, ο οποίος κατάφερε να της μεταδώσει τον ενθουσιασμό του για την ποίησης. Η μαθήτρια μίλησε για τη δουλειά του παππού της και οι μαθητές ενδιαφέρθηκαν να γνωρίσουν από κοντά τον λαϊκό αυτό ποιητήΕπικοινωνήσαμε, λοιπόν, με τον κ. Χριστόδουλο Λαζάρου, τον παππού της μαθήτριας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο κ. Λαζάρου έγραψε και εξέδωσε δύο βιβλία που είναι εγκεκριμένα από το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Πρόκειται για το βιβλίο «Τρία παραδοσιακά παραμύθια για μικρούς και μεγάλους» που είναι γραμμένα στην κοινή Νέα Ελληνική, Αρχαία Ελληνική και Κυπριακή διάλεκτο, καθώς και το βιβλίο «Της ποίησης πορίζιν».Ο κ. Λαζάρου με μεγάλη χαρά δέχθηκε να έρθει στο σχολείο μας και να μιλήσει στα παιδιά για τη Λαϊκή Ποίηση. Ορίσαμε ημέρα και ημερομηνία (Δευτέρα 9/10/2023). Η μαθήτρια, εγγονή του κ. Λαζάρου, ανέλαβε να παρουσιάσει τον παππού της στους συμμαθητές της με ένα μικρό βιογραφικό, ενώ άλλοι μαθητές, ανέλαβαν την οπτικογράφηση και τη φωτογράφιση της παρουσίασης χρησιμοποιώντας εξοπλισμό του σχολείου (όχι τα κινητά τους τηλέφωνα). Για τη σωστή χρήση του εξοπλισμού εκπαίδευσαν τους μαθητές καθηγήτριες που ήταν υπεύθυνες για τον εξοπλισμό αυτό (κ. Ξένια Χριστοδούλου, καθηγήτρια πληροφορικής και κ. Παναγιώτα Παρτάκκη, καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας). Βέβαια, εξασφαλίσαμε τη συγκατάθεση των γονέων για τα πιο πάνω. Δραστηριότητα: Με βάση την ιστορία το λύκου και της γριάς να μετατρέψετε τον μύθο σε ποίημα, χρησιμοποιώντας και λέξεις της κυπριακής διαλέκτου.
Ο κ. Λαζάρου εξήγησε στα παιδιά την έννοια των «τσιατιστών» και έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά να «τσιατίσουν» συμπληρώνοντας στίχους που τους έλεγε προφορικά. Στη συνέχεια, ξεκίνησε ένα ταξίδι από τον Όμηρο, μίλησε για τους ραψωδούς και έφτασε στη σύγχρονη εποχή με τους ποιητάρηδες. Τους έδειξε ένα ποίημα πάνω σε φυλλάδα 70 χρόνων, του λεγόμενου ποιητή Άζινου, που κάνει επίκληση στον Θεό πριν ξεκινήσει το ποίημά του, όπως και ο Όμηρος επικαλείται τη μούσα Καλλιόπη. Ακολούθως, μίλησε για τον μεγάλο ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη και εξήγησε τα γεγονότα που τον οδήγησαν να γράψει την «9η Ιουλίου». Απήγγειλε στίχους από το ποίημα και εξήγησε το νόημά τους. Ο κ. Λαζάρου συνέχισε με ακόμα ένα ποίημα του Βασίλη Μιχαηλίδη, τη «Χιώτισσα». Εξήγησε τα γεγονότα πίσω από το ποίημα και ακολούθως, τραγούδησε ποιήματα του Δημήτρη Λιπέρτη, ένα από τα οποία ήταν και το «Καρτερούμεν», όπως επίσης απήγγειλε και ποιήματα του Παύλου Λιασίδη. Τέλος, διάβασε κάποια από τα δικά του ποιήματα στους μαθητές εξηγώντας τους μέσα από τα βιώματά του τι ήταν αυτό που οδήγησε στη συγγραφή τους.
Σε επόμενο μάθημα, οι μαθητές είχαν να παρουσιάσουν τη δική τους δουλειά, δηλαδή το ποίημα που έφτιαξαν με αφορμή το αρχαίο κείμενο «Ο λύκος και η γριά». Έτσι, είχαν την ευκαιρία να δουν τον πλούτο της Ελληνικής Γλώσσας, τους διαφορετικούς τρόπους σύνταξης και έκφρασης και το διαφορετικό λεξιλόγιο που χρησιμοποίησε ο καθένας προκειμένου να αποδώσει το περιεχόμενο του μύθου.
Description
Με μεγάλο ενθουσιασμό δεχτήκαμε τον κ. Λαζάρου στην τάξη μας. Με τα λόγια του μας ταξίδεψε από τον Όμηρο μέχρι και τους λαϊκούς ποητές των ημερών μας. Εμείς, είχαμε την ευκαιρία να φωτογραφίσουμε και να οπτικογραφίσουμε την παρουσίαση χρησιμοποιώντας τεχνλογία του σχολείου, ενώ επίσης είχαμε την ευκαιρία να τσιαττίσουμε, να συζητήσουμε και να κάνουμε ερωτήσεις. Ήταν μια διασκεδαστκή και ενδιαφέρουσα εμπειρία μέσα από την οποία μάθαμε πολλά!
Μοιράζομαι
Guidelines
Στην παρουσίαση που έκανε ο κ. Λαζάρου είχαν την ευκαιρία όσοι καθηγητές μπορούσαν και το επιθυμούσαν να την παρακολουθήσουν. Τα ποιήματα αναρτήθηκαν στις πινακίδες των τάξεων μαθητών/μαθητριών, ενώ όσοι τα παραδώσουν ηλεκτρονικά θα έχουν την ευκαιρία να δουν τα ποιήματά τους δημοσιευμένα στο περιοδικό του σχολείου.
Description
Τα ποιήματα που δημιουργήσαμε τα αναρτήσαμε στις πινακίδες των τάξεών μας, ενώ η εκπαιδευτικός της τάξης μας μας ενημέρωσε ότι θα δημοσιευθούν στο περιοδικό του σχολείου μας.
